Ngày Xuân thưởng trà

Ngày Xuân thưởng trà

Postby DIEU DUC » Thu Feb 01, 2018 2:36 pm

Ngày Xuân thưởng trà

Image


"Thắp hương trước án, bên mai lũy
Quét tuyết đun trà, trước trúc hiên " (Nguyễn Trãi)



Người Việt Nam có lệ đi xông đất và chúc Tết đầu năm. Thường thì nhà nào cũng có sẳn trà ngon và bình tách để chuẩn bị pha trà đón khách. Có thể nói, mời trà là một nghi lễ giao tiếp. Hơn thế nữa, có người còn chứng minh rằng " Trà tạo nên mối quan hệ, tạo nên đối thoại – đối thoại với người khác, với chiều sâu nội tâm, trò truyện với chính mình. Uống trà liên kết những người đàm đạo trong không gian và thời gian. Trà, đó là sự giao tiếp giữa các nền văn hóa.

Hoa tươi nắng sớm bên khung cửa
Nắng mới như tình , tỏa ngát hương
Rót chén trà xanh vào bát sứ
Chiêu từng ngụm nhỏ , ngọt bờ môi
Nhấp tính hư vô , lòng nhẫn nại
Tâm hoa bừng nở giữa môi cười .(DD)


Có thể nói về văn hóa độc đáo của việc uống trà: “Kẻ thì ưa thanh hương, người thì thích hậu vị. Có người kén hiệu phải mua cho được chè ngon . Theo cụ Phạm Đình Hổ – thậm chí có kẻ đặt tiền sẵn để mua cho được hiệu chè "Chính Sơn", gửi tầu buôn để đặt cho được kiểu ấm chén mới lạ, cách hiếu thượng đến thế là cùng cực.

Ở Việt Nam hiện nay, đãi khách nhất thiết phải có trà. Họ rót một chút trà vào trong các chén nhỏ bằng sành hay bằng sứ, thoạt đầu tôi cứ ngỡ như búp bê. Phạm Đình Hổ, viết về truyền thống uống trà, bắt nguồn từ Trung Quốc, thật thú vị: “Từ đời Khang Hi (1668-1723) trở về sau, cách uống chè Tàu mới đổi ra cách pha từng chén nhỏ chứ không hãm từng ấm to nữa, vì cách uống chè ấm phải cốt cho nhỏ và mỏng để khi pha chè mới nổi hương vị”.

Tuy nhiên, đó là cách pha trà trong ấm nhỏ hoặc ấm to, được ủ nóng trong cái dành bằng bông, lót bên trong một cái giỏ đặc biệt. Ấm trà bằng gốm được tạo nên bởi bàn tay của các nghệ nhân khéo léo thành thạo và nổi tiếng thường có giá cao.

Bộ ấm chén đẹp, lời nói thong thả, lịch thiệp, động tác tao nhã, uống chầm chậm từng ngụm nhỏ, chủ và khách như đang thực hiện một nghi lễ nào đó, tâm hồn thư thái. Người uống trà, dường như đang xa lánh thế giới trần tục, giao cảm với thế giới vĩnh hằng, lãng quên những mối lo âu và xáo trộn, hướng tới những giá trị tuyệt đối. Phạm Đình Hổ viết: “Buổi sớm gió mát, buổi chiều trăng trong, với bạn rượu làng thơ cùng làm chủ khách mà ung dung pha ấm chè Tàu ra thưởng thức thì có thể tính được mộng trần, rửa được lòng tục, ấy người xưa ưa chuộng chè Tàu là vì vậy”.

Trà làm khoẻ người, giải cơn khát, nhưng không phải chỉ có thể – nó tạo nên không khí giao tiếp, trong cách uống. Trà thú vị ở chỗ tinh nó sạch sẽ, cái hương của nó thơm tho”. Trà Việt Nam, có chất thẩm mỹ riêng và yếu tố nghi lễ. Vì vậy, sắp xếp vị trí uống trà, điều kiện uống trà là yêu cầu rất đặc biệt

Trong lịch sử , trà gắn liền vời văn hóa Việt. Phong cách thưởng thức trà của người Việt không giống với người Tàu vì người Việt không chuộng lối đối ẩm cầu kỳ theo kiểu" Trà Kinh ", một quyển sách Trung Hoa đã có lâu đời; càng không mang tính cách "Trà đạo " như một bản sắc riêng của Nhật Bản . Nghệ thuật uống trà của người Việt thể hiện trong phong cách ứng xử . Người dưới pha trà cho người trên , trước đây phụ nữ pha trà cho đàn ông; chủ mời khách dùng trà để tỏ lòng tương kính. Uống trà trong im lặng vì sự im lăng chất chứa nhiều điều; uống để cảm nhận và suy gẫm ; uống trong thi vị , tĩnh tâm , thiền định , uống như hòa nhập cùng thiên nhiên, uống bằng sự thánh thiện của tâm hồn.

trà tịnh , đọng ngàn phương
trầm lắng , chén tâm hương
uống trà , lòng thanh thản
mây tan trong vô thường. (DD)

Theo dấu tích đã tìm được về cây trà hóa thạch ở vùng đất Hùng Vương , người ta nghĩ rằng trà là loại cây phát xuất đầu tiên tại Việt Nam từ thời kỳ đồ đá . Dấu tích này hiện nay vẫn còn tồn tại với rừng trà hoang và gốc trà cổ thụ có đường kính 14 mét tài Suối Giàng miền Bắc.

Các văn nhân thường tự hào trà là thức uống của Tao Nhân Mặc Khách. Cụ Tú Xương đã từng gật gù :
"Một trà một rượu một đàn bà / Ba cài lăng nhăng nó quấy ta " .

Trà đã đi vào tùy bút của Thạch Lam, Nguyễn Tuân . Trước đó còn có Phạm Đình Hộ , Cao Bá Quát . Các cụ vừa uống trà vừa ca cẩm :
Bán dạ tam bôi tửu
Bình minh trảm mả trà
Mỗi nhật cứ như thủ
Lương y biệt đáo gia

( Tuần trà sớm, chén rượu khuya- độ nhật . Thầy thuốc biệt tăm hơi ).

Thời xưa , các vua triều Nguyễn có thú thưởng thức trà sen khá đặc biệt . Ban đêm những người lính hầu chèo chiếc thuyền độc mộc len lõi vào những đám sen trong hồ tĩnh tâm ở bên phía Ngọ Môn ,họ cho trà vào những búp hoa vừa hé . Hôm sau họ đi thâu trà và hứng những giọt sương còn đọng trên lá , mang về đun sôi tạo thức uống tuyệt hảo dành để dâng lên cho vua .

" Bốn bề tĩnh lặng chiều hôm
Lâng lâng nhắp chén trà thơm cuối ngày
Một cành hồng, bóng lặng say
Cảnh thiền thoang thoảng hương bay khắp vườn ".

DD

(Gop nhặt từ các tài liệu sưu tầm )
DIEU DUC
 
Posts: 9377
Images: 3013
Joined: Fri Jul 09, 2010 11:25 pm
Has thanked: 18170 times
Have thanks: 12235 times

Return to Phong Tục Tập Quán

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest

cron