Tản Mạn về NHẠC SĨ, CA SĨ và NHẠC PHẨM

​Nhạc phẩm “Anh Là Ai ?” được chọn xuất hiện trong album Unsongs - Bureau CTM Media - Âu Châu

Postby hat@ » Sat Sep 24, 2016 1:36 pm

​Nhạc phẩm “Anh Là Ai ?” được chọn xuất hiện trong album Unsongs

Bureau CTM Media - Âu Châu - 22/09/2016

Image

– Một album nhạc mang tựa đề Unsongs – tạm dịch là Những Nhạc Phẩm Không Được Hát – do nhạc sĩ Pal Moddi Knutsen thực hiện vừa mới được trình làng với 12 nhạc phẩm bị cấm hát tại 12 quốc gia.

Album được sự hỗ trợ của tổ chức Nghệ Thuật Na Uy Fritt Ord và Bergesentifelsen.

Theo lời giới thiệu trên trang web http://www.unsongs.com cho biết nhạc sĩ Moddi và nhiếp ảnh gia Jogen Nordby đã theo gót những bản nhạc đã bị cấm hát, cấm lưu hành, kiểm duyệt hay bị xóa sổ.

Được biết nhạc sĩ Moddi đã lặn lội đến những quốc gia thật xa như Mexico và Việt Nam, để gặp gỡ những nhạc sĩ tuy không có cùng hoàn cảnh lịch sử đang sống nhưng có cùng một ngọn lửa đấu tranh thật mãnh liệt cho quyền được hát những sáng tác của chính mình. Nhiều nhạc sĩ đã phải trả một cái giá rất đắt cho quyền tự so sáng tác của mình. Có nhạc sĩ bị mất mạng, có nhạc sĩ bị đi tù.

Tuy hoàn cảnh lịch sử sống có khác nhau, nhưng những bản nhạc bị cấm hát đều chuyên chở một ước vọng chung mang bản chất nhân bản, là quyền được sống như ý mình muốn, quyền được nói lên sự khác biệt và quyền được làm chủ chính đời của mình.​ ​

12 nhạc phẩm bị cấm ở 12 quốc gia trong đó có Việt Nam đã được chính nhạc sĩ Moddi hát bằng tiếng Anh trong Album Unsongs.

Việt Khang là một nhạc sĩ được chọn xuất hiện trong album Unsongs. Nhận thấy đảng cộng sản Việt Nam, cùng công cụ của nó là công an, cảnh sát đàn áp, đánh đập những người dân biểu tình ôn hòa chống Trung cộng, Việt Khang nhận ra một sự thật là những người đó tuy hình hài là người Việt Nam nhưng tâm và trí tuệ của họ là những người vô sản ngoại lai !

Nhạc phẩm Anh Là Ai do anh sáng tác trong cơn xúc động, đặt lại vấn đề căn cước tính của đảng cộng sản Việt Nam và hệ quả mà anh gánh lấy là 4 năm tù, 3 năm quả chế, gia đình tan nát vì vợ ly dị anh khi anh còn trong tù.

Unsongs là một album của sự phản kháng cho quyền được làm người, quyền được hát, quyền được sáng tác mà không bị trù dập.


MODDI - UNSONGS: The story behind "Where is my Vietnam?"

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Where Is My Vietnam


www.youtube.com Video from : www.youtube.com

For this message the author hat@ has received thanks: 4
BinhMinh(Sun Sep 25, 2016 2:01 am), Duyên Chi(Sun Sep 25, 2016 4:40 am), lachong(Sat Sep 24, 2016 6:38 pm), Ngô Đồng(Sat Sep 24, 2016 3:27 pm)
Rating:25%
 
hat@
 
Posts: 16613
Joined: Thu Aug 26, 2010 3:35 am
Has thanked: 28709 times
Have thanks: 52476 times

Nhạc Sĩ Lê Tín Hương - Giòng Nước Mắt

Postby Duyên Chi » Wed Nov 02, 2016 10:05 am

Image
Lê Tín Hương sinh năm 1949. Cô học trò xứ Huế xưa vẫn còn cái vẻ e thẹn khi nói về những ca khúc của mình, ngay cả với người quen. Hai mươi mốt tuổi, chị bắt đầu viết nhạc. Với cái vốn thanh nhạc học rất bài bản, những ca khúc của chị ắt hẳn không tệ về mặt âm điệu. Nhưng có lẽ, cái đặc trưng trong nhạc của chị nằm ở phần ca từ, mà đôi khi, có người cảm thấy là ... hơi chán.

Vậy mà không có bao nhiêu người biết hoặc nghe về Lê Tín Hương, mãi cho đến khi chị phát hành hai đĩa nhạc đầu tiên của mình, Có Những Niềm Riêng và Dòng Đời Mong Manh, với những giọng hát gạo cội trong làng âm nhạc Việt Nam như Duy Trác, Bạch Yến, Thái Hiền góp phần trình diễn ...

Cho tới nay, đã có bốn đĩa nhạc của chị được phát hành. Và im lặng hẳn, kể từ Dòng Lệ, Dòng Mưa. Có nhiều người đã thắc mắc, và sẽ có nhiều người sẽ còn thắc mắc. Nhiều người biết, nhưng không bao nhiêu người lên tiếng, vì tất cả dường như đang chờ đợi, biết đâu chị sẽ thay đổi ý định. Đối với một người phụ nữ, có lẽ một mái ấm gia đình còn quan trọng hơn tất cả, bao gồm cả tiền tài và danh vọng.

Cho nên Thái Hằng rút lui vào sau hậu trường để cho Phạm Duy thăng hoa trong làng nhạc Việt. Và mới đây thôi, người ta cũng thấy Thái Thảo bắt đầu vắng bóng trên những sàn diễn. Vậy đó, hạnh phúc luôn luôn là một sự hòa hợp, đôi lúc cần một chút hy sinh. Giống nhau quá thì cái sức đẩy càng lớn càng đẩy người ta ra xa nhau, khác nhau quá thì vô hình chung cái níu kéo vào nhau lại trở thành một hệ lụy cho nhau. Và đối với Lê Tín Hương, chị hiểu điều này rất rõ, nếu không muốn nói là hiểu hơn ai hết.

Không biết trong cộng đồng, người ta đón nhận những nhạc phẩm của chị như thế nào, và có cảm nghĩ gì về nét nhạc Lê Tín Hương. Buồn, có chút gì đó hơi cường điệu, hơi mơ hồ? Hơi đặt nặng về mặt ngôn từ? Không biết nốt, nhưng hãy nghe một tác phẩm của chị cái đã.

Ta như là hạt bụi
Bay bay vào hư không
Ta như là chiếc lá
Rơi rơi xuống vườn trần
Ta như là sương khói
Tan tan giữa không trung
Ta như là nắng đẹp
Phai phai trong vô cùng
Này người ... ta là ai?
Là ai trong cuộc đời ?


Vâng! không có gì sai, lại hay, lại có ý tưởng nữa. Nhưng vẫn có một chút gì đó chưa hoàn chỉnh lắm. Có lẽ, có một chút gì đó quá bó buộc, quá kết cấu trong ngôn từ. Nói chung là không được thoáng! Không biết có phải không, lại không biết! Nhạc của chị lúc nào cũng có hơi hướm của một nỗi sầu, có một chút quyến luyến. Âm điệu không quá phức tạp, và từ ngữ rất niêm luật, vần điệu chặt chẽ. Nhiều người cho rằng nhạc của chị bị cái ảnh hưởng của Trịnh Công Sơn, chị cũng chẳng phủ nhận. Tôi cũng thấy thế, chẳng việc gì phải phủ nhận, có cũng tốt mà không có cũng hay. Nói cho cùng, mảnh đất chị sinh ra và lớn lên, những người xung quanh chị, lại chẳng khác với Trịnh Công Sơn là mấy ...


GIÒNG NƯỚC MẮT . . .

" Giòng nước mắt nếu làm vơi xót xa cuộc đời
Xin em về khóc đêm này cho nồng chăn gối
Giòng nước mắt nếu làm tan nỗi đau con người
Khóc đi em, khóc cho đầy bến mê mong đợi ..."

Chị đã khóc, khóc một cách thản nhiên như trẻ thơ khi viết những dòng này. Chắc chắn, ca khúc " Giòng Nước Mắt " không phải được viết ra dưới dạng một kịch bản, khi người nghệ sĩ phải sống trong vai diễn. Nó được thai nghén từ một chuyến về thăm quê hương ...

( Theo Triệu Thần )


Giòng Nước Mắt - Thái Hiền

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Sáng tác: Lê Tín Hương

Giòng nước mắt nếu làm vơi xót xa cuộc đời
Xin em về khóc đêm này cho nồng chăn gối
Giòng nước mắt nếu làm tan nỗi đau con người
Khóc đi em, khóc cho đầy bến mê mộng đời

Giòng nước mắt nếu làm mưa rớt trên ruộng đồi
Xin em về khóc cho đồng ươm tình xanh mãi
Dòng nước mắt nếu làm ta có duyên tung trời
Uống đi em ly rượu mời uống cho tình say ...

Nhớ đêm xưa quen nhau
Trăng ngà xuống môi em
Nét môi và ánh trăng quá dịu hiền
Nhớ khi tôi yêu em
Môi ngọt như sim tím
Mình mang nhiều kỷ niệm
Màu tím buồn phải không em ?

Giòng nước mắt tiếc rằng em dối gian tình đời
Thôi xin đừng khóc đêm nay thêm buồn chăn gối
Giòng nước mắt đã làm tôi khóc tôi lâu rồi
Nín đi em cho tim này lắng nghe bạc phai...

For this message the author Duyên Chi has received thanks: 4
BinhMinh(Wed Nov 02, 2016 10:57 am), hat@(Wed Nov 02, 2016 10:09 am), lachong(Wed Nov 02, 2016 10:17 am), Ngô Đồng(Wed Nov 02, 2016 10:13 am)
Rating:25%
 
Duyên Chi
 
Posts: 7374
Images: 33
Joined: Wed Sep 01, 2010 7:03 am
Has thanked: 33951 times
Have thanks: 25840 times

Re: Tản Mạn về NHẠC SĨ, CA SĨ và NHẠC PHẨM

Postby DIEU DUC » Wed Nov 02, 2016 5:09 pm

Góp cùng Duyên Chi một bản tình ca khác của Lê Tín Hương để thấy sự đa dạng của những tâm hồn nghệ sĩ, nếu phải nói dùm ai đó, thì cũng không phải là điều dễ dàng để diễn đạt trọn ven khi người viết là nữ phái. Dù vậy, chị cũng đã mở lời, để những cuộc tình thêm nồng nàn hương sắc

Em (Anh) Đi Rồi
Nhạc Lê Tín Hương

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Anh (em) đi rồi một mình em đứng bơ vơ
Cây thông gầy rủ buồn chăn gối thiết tha
Chim ơi muộn màng tình đã bay xa

Anh đi rồi mình em với cô đơn
Công viên buồn lạnh lùng tiếng dế nỉ non
Dế có còn lặng nghe khúc hát yêu thương
Những buổi chiều về nồng ấm uyên ương

Còn gì đâu tình như sương khói tan rồi
Lời hẹn hò chỉ như cơn gió thoảng thôi
Một mình em nước mắt khóc chia phôi
Yêu thương như con tàu lìa cõi đau cuộc đờì

Anh đi rồi đường dài em bước đơn côi
Chiếc lá vàng muộn màng rơi lướt trên môi
Nhớ hôm nào nụ hôn ngây ngất ta trao
Cho nhau tình nồng ngỡ đến mai sau

Anh đi rồi tình ta có lúc chia phôi
Như cơn mưa rào như nắng qua thôi
Phút cuối cùng gởi người yêu dấu xa xôi
Xin anh mang theo hạnh phúc em một đời.

DIEU DUC
 
Posts: 9376
Images: 3013
Joined: Fri Jul 09, 2010 11:25 pm
Has thanked: 18170 times
Have thanks: 12235 times

Lam Phương: “Lạy Trời Con Được Bình Yên”! - Nam Lộc

Postby lachong » Wed Nov 02, 2016 7:58 pm

​Lam Phương: “Lạy Trời Con Được Bình Yên”!

Nam Lộc
Bureau CTM Media - Mỹ Châu


Image

Nghệ sĩ Nam Lộc (giữa)

Tôi được anh Trần Việt Hải yêu cầu đóng góp bài viết vào “Tuyển Tập Lam Phương” vào giờ thứ 25, tức là thời điểm cuối cùng khi mà hầu hết bài vở của quý văn hữu hoặc thân hữu khác đã gởi về đầy đủ để sách chuẩn bị lên khuôn.

Thời gian này cũng trùng hợp vào lúc mà chúng tôi đang chuẩn bị thu hình cho chương trình ca nhạc thứ 77 của Trung tâm Asia với chủ đề “Dòng nhạc Anh Bằng và Lam Phương” nên tôi chợt nghĩ hay là mình cứ chia sẻ với mọi người những diễn biến chung quanh việc thực hiện bộ DVD đặc biệt này đồng thời cảm tưởng riêng tư của mình đối với hai trong số các nhạc sĩ khả kính nhất của nền âm nhạc Việt Nam.

Thú thật mà nói, kể từ khi Việt Dzũng bỏ chúng ta ra đi, mỗi lần chuẩn bị cho các chương trình thu hình của TT Asia tôi đều cảm thấy có phần nào bối rối và mất mát! Bối rối là bởi vì trước đây thường có “hai cái đầu”, bây giờ chỉ còn lại “một mình”, soạn thảo và chuẩn bị phần giới thiệu cho cả một chương trình, mà tính tôi thì vừa lười, lại vừa quen thói “bắt nạt” thằng em, vì thế bây giờ đâm ra hụt hẫng! Trước đây, hễ tiết mục nào mình không phải giới thiệu là tôi “bán cái” cho Dzũng liền, đôi khi “bí” không biết viết gì, thì tôi cũng lại trút lên vai của Dzũng. Thật ra thì Việt Dzũng cũng chẳng chăm chỉ hơn tôi lắm đâu, tuy nhiên có lẽ vì phận “làm em” nên lúc nào cũng (không) vui vẻ gật đầu “OK, OK” thật là dễ thương và… tội nghiệp! Tuy nhiên khi hai anh em đứng chung trên sân khấu thì chúng tôi hầu như “dẹp bỏ” hết cả scripts, cứ việc tung hứng “loạn xà ngầu” tùy theo nội dung của từng tiết mục hoặc từng bài hát! Rất nhiều lần chúng tôi đã bị bà “manager” Thy Vân cùng ông “đạo diễn” Trúc Hồ complained và dọa “đuổi việc”!!! Nhưng bây giờ ngồi ngẫm lại, thì ra đó chính là những điều đã gợi lại cho tôi bao tiếc thương và mất mát, nhất là với chương trình dòng nhạc của Lam Phương và Anh Bằng lần này, vì tôi biết Việt Dzũng có rất nhiều kỷ niệm đẹp và lý thú với hai vị nhạc sĩ kể trên.

Image

Image

Tuy nhiên dù muốn, dù không thì dự án thu hình cho bộ DVD kỳ thứ 77 của TT Asia cũng được chuẩn bị rất kỹ lưỡng. Tôi và nhạc sĩ Trúc Hồ đã đến thăm cũng như tiếp xúc với nhạc sĩ Lam Phương nhiều lần, và cũng nhờ vậy mà tôi mới biết được mối liên hệ cùng sự tương quý giữa hai nhà soạn nhạc, một già, một trẻ này. Nếu Trúc Hồ kính trọng tài nghệ cùng tư cách của nhạc sĩ Lam Phương bao nhiêu thì ngược lại anh Lam Phương quý mến khả năng âm nhạc cùng cung cách hòa âm của Trúc Hồ bấy nhiêu! Nghe hai nhạc sĩ trao đổi tôi mới biết được chính anh Lam Phương đã giao cho Trúc Hồ rất nhiều nhạc phẩm để hòa âm thu thanh cho các băng cassette hoặc đĩa nhạc của anh từ hơn hai mươi năm về trước! Họ còn “hẹn ước” với nhau một cuộc trùng phùng nghệ thuật khác, trước khi anh Lam Phương chính thức ngừng hoạt động, rất tiếc vì tính cách riêng tư của dự án nên tôi không thể tiết lộ được vào lúc này!

Về phần cô Thy Vân, giám đốc của TT Asia, thì cô đã bàn bạc với chúng tôi là trong buổi thu hình, cô sẽ cho xây dựng hai khu ngồi rất trang trọng và riêng biệt dành cho 2 nhạc sĩ Anh Bằng và Lam Phương cùng với thân quyến của các vị đó ngay trong rạp để anh chị em nghệ sĩ cùng khán thính giả có thể diện kiến họ cũng như giao tiếp bằng mắt trong các màn trình diễn, tương tự như các buổi nhạc hội tri ân và vinh danh nghệ sĩ Hoa Kỳ đã có những đóng góp lớn lao cho nền nghệ thuật mà chúng ta thường thấy diễn ra hàng năm tại Kennedy Center in Washington, DC. Tuy nhiên, vào giờ chót, nhạc sĩ Lam Phương trở bịnh nặng phải đưa vào bệnh viện, vì thế kế hoạch dự trù đã không thực hiện được. Và nhạc sĩ Anh Bằng cũng xin từ chối vinh dự này vì không có anh Lam Phương ngồi bên cạnh. Mọi người ai cũng lấy làm tiếc và thiếu đi phần vinh danh trang trọng dành cho hai vị nhạc sĩ đã đóng góp và cống hiến cả cuộc đời cho nền âm nhạc VN từ hơn 60 năm qua!

Image

Chính nhạc sĩ Lam Phương cũng cảm thấy tiếc nuối, vì trở ngại sức khỏe mà ông mất đi dịp tiếp xúc, giao thiệp và trao đổi với anh chị em nghệ sĩ cùng quý vị khán thính giả của TT Asia, điều đó đã được thể hiện qua những lần điện thoại mà anh Lam Phương dù đang nằm ở bệnh viện nhưng cũng đã gọi thẳng qua Úc để tâm sự với tôi khoảng 1 tuần trước ngày thu hình khi tôi đang lưu diễn tại Melbourne! Anh còn chia sẻ với tôi rằng, dù đã xuất hiện trên sân khấu nhiều lần qua các chương trình nhạc mang tên anh, nhưng không hiểu sao lần này anh lại cảm thấy nôn nao, bồi hồi, xúc động và chờ mong khôn tả! Anh cứ ao ước rằng “phải chi mình khỏe mạnh”!!! Anh Lam Phương ơi, những điều anh ước ao chẳng phải chỉ một mình, mà là điều mong ước của hàng chục triệu người ái mộ anh trên quả đất này, trong đó có tôi, một người quý mến anh từ 58 năm qua kể từ ngày được trò chuyện cùng anh lần đầu tiên vào năm 1957 tại khu cư xá Nguyễn Tri Phương, ở thành phố Sài Gòn!

Image

Anh Bằng – Nam Lộc, sinh nhật Lam Phương

Nhưng có một điều phải công nhận rằng số anh lận đận thật, và nếu tôi gọi nhạc sĩ Anh Bằng là “người đàn ông đào hoa, nhưng chung thủy”, thì xin phép được mô tả anh Lam Phương là “người nhạc sĩ tài hoa, nhưng lận đận”! Anh lận đận từ công danh, sự nghiệp, cho đến cả tình lẫn tiền rồi bây giờ là sức khỏe, mặc dù anh đã có tất cả những thứ trên, và còn có nhiều hơn bao người khác nữa! Ông Trời thật không công bằng đối với anh!

Chắc ít người biết được cậu nhạc sĩ nghèo, vừa tròn 16 tuổi đã nổi tiếng ngay với ca khúc thứ hai trong đời, bản “Nhạc Rừng Khuya” được đón nhận một cách nồng nhiệt không ngờ. Năm 1953 nhiều nhà xuất bản đã tìm đến gặp anh để ký hợp đồng thu thanh và phát hành! Anh tưởng phen này sẽ có dịp kiếm tiền để giúp mẹ nuôi nấng các em nên ký lung tung, ai ngờ đâu bị thưa ra tòa về tội vi phạm lời giao ước! Cũng may thuở ấy chàng mới 16 tuổi nên được ông Tòa tha vì “dưới tuổi vị thành niên”, và có lẽ cũng vì thế nên ngay sau đó anh đã viết bản “Kiếp Nghèo” để đành tiếp tục cuộc sống đạm bạc. Nhưng chỉ vài năm sau thôi thì đời anh đã có phần nào thay đổi, các sáng tác mới đã bắt đầu đem lại cho anh nguồn lợi nhuận tương đối khả quan, khổ nỗi lại là lúc anh lận đận vì tình, trái tim anh đã biết thế nào là đớn đau sau lần dang dở với cuộc tình đầu đầy những đam mê và kỷ niệm, mà mãi đến bây giờ khi ngồi xuống phân tích và tìm hiểu từng câu, từng chữ trong các sáng tác của anh từ suốt gần 6 thập niên trở lại đây, tôi và nhạc sĩ Trúc Hồ mới biết được nó ảnh hưởng một cách đậm đà nhưng kín đáo như thế nào qua từng nhạc phẩm mà anh đã viết, nhiều khi người ta chỉ có thể tìm thấy được một câu hoặc một vài chữ ẩn dụ trong bài hát mà thôi!

Và cuối cùng thì Trời cũng đã không phụ kẻ có lòng, năm 22 tuổi, nhạc sĩ Lam Phương đã tìm được hạnh phúc tưởng như vĩnh cửu. Mọi người mừng cho anh khi nghe bản “Ngày Hạnh Phúc”, và có lẽ cuộc sống an bình cùng tâm hồn chất phác, thật thà của một con người nhân hậu đã khiến anh cống hiến cho đời biết bao nhiêu tác phẩm âm nhạc giá trị trong suốt thời gian hơn 10 năm sau đó, kéo dài cho đến giữa thập niên 1970. Chỉ cần một vài bản nhạc ăn khách thôi, là anh đã trở thành triệu phú. Vợ đẹp, con ngoan, xe hơi, nhà lầu, với dáng vóc cao ráo, đẹp trai, anh được mời thủ diễn trong một số phim ảnh, nhưng luôn luôn giữ bản tính khiêm nhường và nhã nhặn, vì thế mọi người ai cũng quý mến anh.

Image

Nhạc sĩ Lam Phương

Thế rồi cơn đại hồng thủy Tháng Tư 1975 ập xuống, thác lũ, cuồng nộ của thảm nạn quê hương đã cuốn trôi đi tất cả những gì anh tạo dựng nên bằng mồ hôi, nước mắt và tâm trí của mình! Anh bỏ lại tất cả công danh và sự nghiệp để cùng gia đình ra đi tìm tự do trên “Con Tàu Định Mệnh”, may mắn đến được bến bờ tự do với đôi bàn tay trắng và làm lại từ đầu nơi đất khách trong nỗi “Sầu Viễn Xứ”! Nhưng cái số phận long đong nó vẫn cứ đeo đuổi anh, một lần nữa trái tim anh lại nghe tan vỡ và lần này cơn đau buồn đã dâng cao đến độ anh phải “bỏ xứ ra đi”, mà anh nói đùa với tôi là để “tỵ nạn ái tình”! Quyết định đó dù tìm được “vài nụ hồng ở kinh đô ánh sáng Paris”, nhưng đã không giải quyết được cái số lận đận triền miên trong tình trường mà anh đã phải ngụp lặn từ khi còn trẻ! Chỉ có người yêu nhạc là “may mắn”, vì họ được nghe tâm sự cùng niềm thổn thức của cõi lòng anh qua những tình khúc ngập tràn nước mắt, thương đau và tủi hận! Khổ một nỗi là càng buồn thì anh viết càng hay, mà càng đau thì bài ca nghe càng thấm! Nhưng chính những cơn đau xé lòng đó đã tàn phá trái tim để rồi cuối cùng anh gục ngã vì một cơn tai biến mạch máu não vào cuối năm 1999! Thân thể anh bị tê liệt nửa người và anh trở thành phế nhân, dù trong lòng mọi người anh luôn là một hình ảnh toàn vẹn, toàn vẹn nhất của một con người hoàn hảo. Hoàn hảo từ đức độ đến tư cách, hoàn hảo từ tài năng đến cuộc đời, dù trải qua bao sóng gió.

Image

Quang Lê – Bạch Yến – Lam Phương

Nhìn lại anh từ lúc trưởng thành, hay trước đó, từ thời niên thiếu, anh đã như một con tằm, bắt đầu nhả tơ cho số phận, cho cuộc đời, tình yêu và âm nhạc! Mới 7 tuổi, anh đã biết thế nào là khói lửa chiến tranh và phải đi chạy loạn từ thôn này qua làng nọ. 10 tuổi đã phải xa gia đình lên tỉnh ở trọ, 16 tuổi đã biết yêu và đã biết cầu mong “một mái tranh yêu, một mối tình chung thủy không hề phai”. Năm 17 tuổi, anh đã thấm được nỗi đau của kẻ ly hương khi những người cùng dòng máu phải di cư từ Bắc vào Nam lánh nạn Cộng Sản, và cũng vì thế mà trong kho tàng âm nhạc VN của chúng ta mới có các nhạc phẩm như “Chuyến Đò Vĩ Tuyến”, “Kiếp Tha Hương”, “Tình Cố Đô” hoặc “Tiễn Người Đi”, v.v…

Lớn lên trong thời chinh chiến, anh đã làm tròn bổn phận của một người trai thời loạn, nếu không muốn nói rằng anh còn đóng góp nhiều lần hơn thế nữa qua gần 50 nhạc phẩm ngợi ca đời lính như “Chiều Hành Quân”, “Đêm Dài Chiến Tuyến”, “Bức Tâm Thư”, hay “Tình Anh Lính Chiến”, v.v…

Image

Trong tình trường, tuy khổ đau nhưng anh không là người phản bội, anh đã dùng âm nhạc để tự an ủi và chia sẻ nỗi lòng mình với những người dù không hay cùng hoàn cảnh, phải chăng đó là lý do mà các nhạc phẩm với tựa đề một chữ như Lầm, Tiếc, Buồn, Say, Thương, Mất, v.v… đã được người yêu nhạc đón nhận một cách nồng nhiệt?

Đối với những đồng hương cùng chí hướng, anh là người luôn luôn trung thành với lý tưởng của mình, một người yêu tự do, dân chủ, công bằng và nhân ái. Nhạc phẩm anh viết tặng anh hùng Trần Văn Bá cùng những người đã dấn thân về nước đấu tranh mang tựa đề “Còn Anh Em Tôi Đây”, sẽ không bao giờ nhạt phai trong lòng của những đứa con yêu tổ quốc.

Còn với quê hương, đất nước, Lam Phương là một nhạc sĩ rất nặng lòng, anh đã mơ ngày trở về ngay từ khi vừa bước xuống tầu để ra đi: “tàu mang ta đi, tàu sẽ đón ta hồi hương”! Nhưng hơn 40 năm qua anh vẫn một lòng kiên trì, không hề đặt chân trở lại Việt Nam dù hàng triệu khán giả trong nước mong ước được gặp lại người nhạc sĩ đáng mến này. Gần đây nhất, tôi được biết là dự trù sẽ có một buổi đại nhạc hội gồm toàn dòng nhạc của Lam Phương có tên là “Thao Thức Vì Em” được diễn ra ngay tại Nhà Hát Lớn ở Hà Nội, đặc biệt là sẽ có sự tham dự của nữ ca sĩ Bảo Yến sau hơn 10 năm vắng bóng. Tôi sẽ không viết những dòng “quảng cáo miễn phí” cho đêm nhạc hội này nếu người hát không phải là cô Bảo Yến, một nữ ca sĩ mà anh em chúng tôi đã từng đứng ra để xin cho cô được “tỵ nạn chính trị” ở Hoa Kỳ cách đây hơn 10 năm về trước, vì bị kỳ thị và ngược đãi tại VN. Bảo Yến đã được cấp tình trạng thường trú ở Mỹ, tuy nhiên vì quá thương nhớ con cho nên cô đã lén về thăm nhà qua ngã Bangkok, nhưng khi nhà nước CSVN khám phá rằng cô đang có mặt ở Sài Gòn, họ đã tịch thu hết giấy tờ và cấm cô được xuất ngoại trở lại. Và chính sự việc này khiến cô từ chối xuất hiện ở bất cứ một buổi nhạc hội nào từ suốt 10 năm qua dù đã nhận được bao nhiêu lời mời. Vâng, ở VN hiện nay, khó ai có thể trình bầy trọn vẹn dòng nhạc Lam Phương bằng nữ ca sĩ Bảo Yến, bởi vì cô không chỉ hát bằng giọng ca thiên phú mà còn hát bằng trái tim đầy lý tưởng của mình.

Image

Image

Image

Riêng đối với tôi, sự “hoàn hảo” của anh được thể hiện qua hình ảnh của một người nhạc sĩ hiền hòa, không thích chính trị và không làm chính trị, nhưng anh Lam Phương đã có những “hành động chính trị” còn hơn hẳn biết bao nhiêu “chính trị gia nổi tiếng” của chúng ta. Tôi còn nhớ cách đây vài năm, khi được một tờ báo ở trong nước phỏng vấn rằng: “Thưa nhạc sĩ, chúng tôi được biết là Bến Thành Audio-Video đang dự định mời ông về làm live show đầu tiên tại Việt Nam vào cuối năm nay. Vậy ông có quyết định trở về hay không?”

Nhạc sĩ Lam Phương đã trả lời: “Tháng 12 vừa qua, tôi có đi Úc trình diễn, nhưng đó là chuyện về trước. Giờ, tôi đã lớn tuổi rồi, không bao lâu nữa đã bát thập niên, lại thêm đi đứng khó khăn, nói năng chậm chạp, có lẽ sẽ khó tham dự được live show do Bến Thành Audio-Video tổ chức. Tuy nhiên dù về hay không về thì lòng tôi lúc nào cũng không nguôi nghĩ về quê cha đất tổ, đến những người thân thương, những khán thính giả, bạn bè bằng hữu quý mến mình. Tôi cầu mong an lành và hạnh phúc thường trực ở với mọi người”.

Thật ra thì nhạc sĩ Lam Phương đâu cần phải nói câu “Tháng 12 vừa qua, tôi có đi Úc trình diễn…”! Những người thông minh có thể hiểu ngay thông điệp kín đáo của ông là, từ Úc về VN chỉ có vài tiếng đồng hồ, vậy tại sao tôi đã đến Úc được mà lại không về VN? Có lẽ người ký giả của tờ báo Thanh Niên cũng thông minh không kém cho nên ông ta đã qua mặt được bọn Công An kiểm duyệt tin tức từ nước ngoài!

Giọng hát Bảo Yến, tình khúc Lam Phương, một kết hợp tuyệt vời: “Lạy Trời Con Được Bình Yên”!

Nam Lộc

California
, cuối Thu, 2015.

For this message the author lachong has received thanks: 4
BinhMinh(Thu Nov 03, 2016 6:12 am), Duyên Chi(Thu Nov 03, 2016 3:26 am), hat@(Thu Nov 03, 2016 9:00 am), Ngô Đồng(Thu Nov 03, 2016 6:17 am)
Rating:25%
 
lachong
 
Posts: 11933
Joined: Tue Sep 28, 2010 11:48 pm
Has thanked: 19814 times
Have thanks: 41728 times

NHẠC SĨ TRÚC HỒ

Postby Ngô Đồng » Fri Nov 04, 2016 6:29 am

Image

NHẠC SĨ TRÚC HỒ


Image
Trúc Hồ tên thật là Trương Anh Hùng, sinh năm 1964 tại Sàigòn, cha là nhạc sĩ Trúc Giang, một hạ sĩ quan trong ban Quân nhạc của Phủ Tổng thống do Đại tá Trần Văn Tín chỉ huy.


Cha anh mở lớp dạy nhạc tại nhà nên mới lên 4 tuổi, anh đã biết chơi trống, lên 6 tuổi đã biết đàn keyboard và theo người lớn đi trình diễn trong những đám cưới.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, Trúc Hồ chỉ mới 11 tuổi, chưa có ý niệm gì về sự thay đổi thể chế chính trị mà chỉ bắt đầu nhìn thấy cuộc sống của gia đình có nhiều đổi thay và có nhiều khó khăn hơn thời kỳ cha anh còn ở trong quân ngũ.

Năm 1981, anh vượt biên bằng đường bộ qua ngã Cambodia rồi định cư tại thành phố San Francisco (California). Anh học piano cổ điển và khoa Sáng tác tại Trường Goldenwest và Long Beach, viết ca khúc đầu tay “Dòng sông kỷ niệm” (1981) rồi sáng tác gần 100 ca khúc cho các chương trình ca nhạc của Trung tâm Asia của nhạc sĩ Anh Bằng.

Ngoài việc sáng tác, anh còn là giám đốc điều hành của Trung tâm Asia và Đài truyền hình SBTN, Đài truyền hình 24/24M, đài truyền hình đầu tiên của người Việt ở hải ngoại.

Các nhạc phẩm của Trúc Hồ chưa được phép lưu hành tại Việt Nam, nhưng một số ca khúc của anh đã rất quen thuộc với thính giả trong nước như “Em đã quên một dòng sông” (ghi tên tác giả là Hải Triều), “Cơn mưa hạ” - ghi là nhạc Hoa - do Lâm Thúy Vân thể hiện hay “Trái tim mùa đông” do Don Hồ thể hiện. Anh cũng sáng tác với sự trợ giúp của nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng một số nhạc phẩm về tình yêu quê hương dành cho dàn hợp xướng như “Bước chân Việt Nam” (lời của Trầm Tử Thiêng), “Con đường Việt Nam” (lời của Anh Bằng), “Hẹn nhau năm 2000” (lời của Trầm Tử Thiêng), “Việt Nam niềm nhớ” (lời của Trầm Tử Thiêng), “Việt Nam về trong nỗi nhớ” (lời của Trầm Tử Thiêng), “Một ngày Việt Nam” (lời của Trầm Tử Thiêng) và “Bên em đang có ta” (lời của Trầm Tử Thiêng), nhạc phẩm về đề tài này ra mắt sớm nhất.

Lời của “Bên em đang có ta” là niềm hy vọng gởi vào những em bé “như nụ hoa dưới mặt trời” đã rời quê hương trong những đêm gió mưa, liều mình vượt biển khơi để thay đổi phận người:

Bao nhiêu em bé thơ, như nụ hoa dưới mặt trời
Cười hồn nhiên tung tăng hát vang, mừng nắng tươi
Bao nhiêu em bé thơ, như nụ hoa dưới mặt trời
Rời lòng nôi trong đêm gió mưa, ra biển khơi.
Mẹ yêu em thiết tha hơn mùa xuân trong cuộc đời
Chờ nhìn con theo hoa hướng dương, tìm nắng soi
Cha yêu em thiết tha, mang gởi con cho tình người
Mặc đại dương mênh mông khoác lên, thân nhỏ nhoi.
Bên em đang có ta, hát về em tương lai xót xa
Hát dùm em cơn mơ thiết tha, giấc mơ tuổi hoa
Bên em đang có ta, thống thiết kêu vang lương tâm thế gian
Cứu vớt em rời khỏi ngày u ám, giữa trại giam
Khóc trong lầm than
Khóc trong trại giam.
Khi con tim thế nhân chưa thờ ơ, chưa lạnh lùng
Thì cùng nhau đêm nay hát lên, lời hát chung
Cho em tôi héo hon, đang ngửa tay xin tình người
Dòng lệ rơi trên đôi má khô trong lẻ loi...


Trong video clip ca khúc “Bên em đang có ta” của Trung tâm Asia được trình bày bởi một tập thể nghệ sĩ giống như ca khúc "We are the world" (USA for Africa) hồi năm 1985, người nghe gặp lại những ca sĩ tài danh của nền tân nhạc Việt Nam ở hải ngoại, từ những ca sĩ đã vắng bóng hẳn trên sân khấu ca nhạc như Thùy Dương tới những nghệ sĩ đã không còn ở trên cõi đời như Sĩ Phú, Ngọc Lan, Lê Uyên Phương và Duy Quang:

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

For this message the author Ngô Đồng has received thanks: 4
BinhMinh(Fri Nov 04, 2016 5:36 pm), Duyên Chi(Fri Nov 04, 2016 8:24 am), hat@(Fri Nov 04, 2016 9:02 am), lachong(Fri Nov 04, 2016 6:41 am)
Rating:25%
 
User avatar
Ngô Đồng
 
Posts: 4852
Images: 0
Joined: Mon Aug 16, 2010 4:50 am
Has thanked: 31312 times
Have thanks: 17240 times

LỜI CUỐI CỦA TỪ CÔNG PHỤNG

Postby Duyên Chi » Thu Nov 17, 2016 6:46 am

LỜI CUỐI CỦA TỪ CÔNG PHỤNG

Image

“Nếu không viết nhạc thì tôi chắc là sẽ sống vô nghĩa lắm. Âm nhạc nó tự ăn vào máu tôi, trời đày tôi với gông cùm âm nhạc. Nhưng là một hình phạt êm ái, tuyệt diệu mà tôi mãi mãi chỉ mong mình là phạm nhân may mắn được lưu đày trong xứ sở thiêng liêng ấy” __ ( Từ Công Phụng )

Những người say mê âm nhạc Từ Công Phụng đều có chung một nhận định là cảm tưởng ông làm thơ trong nhạc và viết nhạc trong thơ. Dù trong gia tài đồ sộ gần hai trăm tác phẩm của ông, chiếm gần một nửa là những tình khúc được phổ thơ từ những tác phẩm của các thi sĩ lẫy lừng một thời đất Sài thành xưa. Tuy nhiên, không thể phủ nhận tài năng của Từ Công Phụng trong việc kiến tạo ngôn ca đa tầng, đầy sắc thái và khi đứng riêng, tách lời ra khỏi nhịp điệu, tiết tấu người ta vẫn có thể gọi đó là bài thơ âm nhạc.

Thi sĩ Du Tử Lê tác giả bài thơ Trên ngọn tình sầu được Từ Công Phụng sau này phổ nhạc đã viết về sáng tác của Từ Công Phụng như thế này:

" Những tình khúc của họ Từ, hình như đã không chỉ như những tình khúc hiểu theo nghĩa một sáng tác nói về tình yêu đôi lứa. Ẩn giữa những dòng nhạc, giấu trong những lời ca, mỗi tình khúc của Từ Công Phụng còn là một thánh thoát êm đềm, dù cho nhạc phẩm nói về một tình yêu đổ vỡ. Ở đâu đó trong những dòng nhạc, giữa những từ ngữ vẫn thấp thoáng một nhân sinh quan đầy cam chịu và độ lượng."

Với Từ Công Phụng, tình yêu là một sự cần thiết hơn bất cứ điều gì, đắt giá hơn mọi giá trị trong đời sống. Và sự trân trọng của ông đối với tình yêu trong các tình khúc là một thái độ rất lịch sự đầy kiêu hãnh của một người hiểu đến chân tơ kẽ tóc hai tiếng yêu thương. Cũng có lẽ bởi tình yêu như ngọn lửa luôn âm ỉ cháy sẵn trong lòng và thiên khiếu bẩm sinh về âm nhạc mà dẫu không kinh qua bất cứ trường lớp, sách vở nào nhưng Từ Công Phụng vẫn biết chơi piano, đánh guitar một cách thành thạo và rất tài hoa.

Từ Công Phụng lại là người hát nhạc của mình hay và tuyệt nhất. Nghe chính ông cất giọng, người ta hiểu nguồn mạch của những ca từ ấy, giai điệu ấy được cất lên từ chính trái tim và nhờ giọng hát ngân nga mà ấm nồng đầy bản năng, quyền lực đàn ông ấy mà thấu chạm vào tận tâm can, khối óc người khác. Từ Công Phụng chính là ca sĩ hát nhạc mình một cách tuyệt tác nhất. Cái khoan thai, man mác mà đau đáu tình đời, không kỹ thuật nào có thể xử lý hay bè phối. Thứ âm nhạc không son phấn, không cần lên gân hay làm màu bởi đao to búa lớn triết lý xa vời. Âm nhạc của ông đơn sơ nhưng không dễ hát.

Nếu sự chia sẻ trong âm nhạc đạt mức cao nhất ở những lúc buồn thì âm nhạc của Từ Công Phụng là người bạn đồng hành tuyệt vời. Một cách âm thầm, từng lời hát của ông như chiếc chìa khóa bật mở những "hộp âm kỷ niệm", để mỗi khi giọng hát cất lên, cả người hát lẫn người nghe đều như sống lại một phần đời trong ký ức ...

" Thôi đừng tìm đến nhau làm gì
Thôi đừng nhìn nhau nữa mà chi

Đường về ngày mai xa lắm
Tương lai chưa vừa tầm hái tay này ..."



Lời Cuối - Tuấn Ngọc

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Nhạc & Lời : Từ Công Phụng

Thôi đừng tìm đến nhau làm gì
Thôi đừng nhìn nhau nữa mà chi
Đường về ngày mai xa lắm
Tương lai chưa vừa tầm hái tay này
Trời đọa đày cho cay đắng
Nên ta không còn nương cánh nhau mà đi

Đường về nhà em xa lắm
xin tình người đừng dối gian thêm buồn
Kỷ niệm nào như muốn khóc,
Nên tôi xin một lần được trao hết cho nhau
Bằng một lần đôi mắt nai tơ
Xin yêu nhau như tuổi ngây thơ

Thôi đừng tìm đến nhau làm gì
Thôi đừng nhìn nhau nữa mà chi
Đường vào ngày mai sỏi đá
Thôi em về quên hết đi ngày xưa!..

For this message the author Duyên Chi has received thanks: 4
BinhMinh(Thu Nov 17, 2016 9:12 am), hat@(Thu Nov 17, 2016 8:48 am), lachong(Thu Nov 17, 2016 10:54 am), Ngô Đồng(Thu Nov 17, 2016 7:19 am)
Rating:25%
 
Duyên Chi
 
Posts: 7374
Images: 33
Joined: Wed Sep 01, 2010 7:03 am
Has thanked: 33951 times
Have thanks: 25840 times

Re: Tản Mạn về NHẠC SĨ, CA SĨ và NHẠC PHẨM

Postby Duyên Chi » Sun Nov 20, 2016 6:53 am

NGUYỆT CẦM CỦA CUNG TIẾN

Image
"Trong toàn bộ thi phẩm của Xuân Diệu, Nguyệt Cầm thuộc số bài thơ hay nhất. Không những hay mà còn... ma quái nhất, hoặc hay một cách ma quái chừng như không hiểu nổi.

Với Nguyệt Cầm, một không gian lạnh, một tiếng đàn, một bản nhạc lạnh đã gây ấn tượng buốt lạnh cho nhân vật trữ tình và độc giả, nhờ một cách diễn tả lạnh. Không giống bao lần khác, nhân vật trữ tình như quên nói mà chỉ nghe. Đôi khi người đọc tưởng nghe tiếng anh ta, nhưng không phải. Đó chẳng qua là tiếng rên bất ngờ, không chủ định, không kìm giữ được của những cảm giác quá chừng bén nhạy." __ ( TS Phan Huy Dũng - Hoa kỳ )

Xuân Diệu chịu ảnh hưởng sâu sắc trường phái thơ tương trưng Pháp, trước hết là Baudelaire. Bài này là trường hợp thể hiện tuyệt vời quan niệm về sự tương giao giữa các giác quan của Baudelaire (Correspondances): tiếng nhạc, ánh sáng và hơi lạnh - thính giác, thị giác và xúc giác, ba giác quan đều bén nhọn "tương giao" với nhau, diễn tả những rung cảm, đúng ra, những run rẩy của "chiếc đảo hồn tôi rợn bốn bề"...

Cả bài thơ là sự chuyển đổi từ màu sắc sang âm thanh và sự lan truyền từ âm thanh sang màu sắc. Nó thể hiện sự cảm nhận vi diệu của nhà thơ. Chất nhạc thấm đẫm trong từng câu thơ, buồn buồn, chầm chậm, ngưng, nghỉ và đôi lúc yên lặng hoàn toàn. Đó là một nốt nhạc trầm trong cả bản âm thanh ào ạt kia. Phải chăng đó chính là lời độc thoại của Xuân Diệu ???

" Đêm mùa trăng úa làm vỡ hồn ta
Ngập ngừng xa suối thu dồn lá úa trôi qua
Sầu thu, sầu lên vút mịt mù
Mà em nhớ hương mùa thu ..."


Nguyệt Cầm - Mai Hương

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Thơ: Xuân Diệu
Nhạc : Cung Tiến

Đêm mùa trăng úa làm vỡ hồn ta
Ngập ngừng xa suối thu dồn lá úa trôi qua
Sầu thu, sầu lên vút mịt mù,
mà e nhớ hương mùa thu
Trăng Tầm Dương lung linh bóng sáng,
từng thoáng lệ ngân,
mà hồn phân vân cuồng điên nhớ
Long lanh tiếng nguyệt cầm, tiếng đàn trầm
Ai nhớ nương tử một đêm nao trăng thanh
trong lời hát chết theo nước xanh chết theo nước xanh
Ôi đàn trăng cũ làm vỡ hồn anh

Long lanh long lanh trăng chiếu một mình,
khơi vơi khơi vơi nhạc lắng tơ ngời
Nguyệt cầm ơi từng lệ ngân,
chết từng mùa Xuân

Đêm ngời men nhớ nhạc tê ngời thuở xưa
Trăng sầu duyên kiếp, trăng sầu duyên kiếp,
sầu cho tới bao giờ ?
Hồn ghê bốn bề sao ngợp hồn xanh biếc trời cao
Kìa thuyền trăng, trăng nhớ Tầm Dương,
nhớ nhạc vàng, đêm ấy thuyền neo bến ấy

Nguyệt Cầm nghe nấc từng câu
Có hàng mây trắng về đâu?
Mắt chìm sâu, đêm lắng đời sâu
Nguyệt Cầm khơi mãi tình sầu .
Khơi mãi nguồn đêm mùa trăng úa làm vỡ hồn ta
Ngập ngừng xa suối thu dồn lá úa trôi qua .
Sầu Thu sầu lên vút mịt mù,
mà e nhớ hương mùa Thu .
Trăng Tầm Dương lung linh bóng sáng
từng thoáng lệ ngân,
mà hồn phân vân cuồng điên nhớ .
Long lanh tiếng Nguyệt cầm tiếng đàn trầm .
Ai nhớ nương tử một đêm nao trăng thanh trong lời hát,
chết theo nước xanh chết theo nước xanh .
Ôi đàn trăng cũ làm vỡ hồn anh !!!

For this message the author Duyên Chi has received thanks: 4
BinhMinh(Sun Nov 20, 2016 8:07 am), hat@(Sun Nov 20, 2016 9:44 am), lachong(Sun Nov 20, 2016 7:11 am), Ngô Đồng(Sun Nov 20, 2016 6:55 am)
Rating:25%
 
Duyên Chi
 
Posts: 7374
Images: 33
Joined: Wed Sep 01, 2010 7:03 am
Has thanked: 33951 times
Have thanks: 25840 times

NGUYỄN VĂN ĐÔNG VÀ " MÀU XANH NOËL "

Postby Duyên Chi » Thu Dec 08, 2016 6:35 am

NGUYỄN VĂN ĐÔNG VÀ '' MÀU XANH NOËL ''
"
Image
Giáng Sinh có màu gì? Nếu được hỏi, có lẽ chẳng ai trả lời chính xác được. Giáng Sinh của mỗi người có một màu sắc riêng biệt, có khi rất lạ. Người hạnh phúc có thể thấy Giáng Sinh màu hồng, người ưu tư có thể thấy Giáng Sinh màu xám, người vô tư có thể thấy Giáng Sinh đa sắc màu,…

Nhưng với cách nhìn riêng, nhạc sĩ Phương Hà tức Nguyễn Văn Đông lại thấy Giáng Sinh màu xanh, màu hy vọng, nên ông đã sáng tác ca khúc “Màu Xanh Noel”. Ông cũng là tác giả của ca khúc rất quen thuộc trong Mùa Giáng Sinh là nhạc phẩm “Mùa Sao Sáng” suốt từ nửa thế kỷ qua.

Nhạc phẩm “Màu Xanh Noel” được Nhạc sĩ N.V Đông viết ở âm thể Trưởng nhưng lại thoáng nét buồn, buồn man mác…
Ca khúc “Màu Xanh Noel” nói về tâm trạng của một cô gái yêu một người lính. Hai người đã cùng thề hẹn gặp nhau vào dịp Noel – một thực tế của thời chiến:

“Mùa giáng sinh xưa anh hẹn anh sẽ về,
ngày đó Noel bên hội sao trần thế”

Nhưng chàng đã trễ hẹn, không phải chàng quên lời hứa tình yêu với nàng mà vì chiến cuộc. Nàng thầm hỏi với chút hờn dỗi của người đang yêu:

“Anh có nhớ không anh?
Em mặc màu áo xanh lam,
xanh như liễu Đà-lạt, một chiều Đông Giáng Sinh ..."

Màu áo xanh lam là “đặc điểm tình yêu” của họ, nhưng phải là “xanh như liễu Đà-lạt” mới được.

Màu xanh của thi sĩ Nguyên Sa lại “xanh màu lá sân trường”. Ông cũng đã từng si mê màu áo xanh nên ông so sánh: “Áo nàng xanh, anh mến lá sân trường”. Có lẽ nhiều người thích màu xanh vì nó là biểu tượng của niềm hy vọng, màu xanh kỳ diệu.
Kỷ niệm đẹp bỗng hóa ký ức bâng khuâng:

“Ngày tháng trôi đi qua mau, mùa sao sáng năm nào
giờ cũng Noel một mình em thẫn thờ, quỳ bên hang đá nguyện cầu
Một người chân mây gió được sống gần nhau..."

Tuy nàng có chút thất vọng nhưng nàng chưa tuyệt vọng, nghĩa là nàng vẫn có tia sáng hy vọng, nên nàng cầu nguyện cho chàng (người chân mây gió) và nàng “được sống gần nhau”. Tình yêu có nhớ nhung mới là tình yêu đích thực, và tình yêu đích thực sẽ đơm hoa kết trái là đời sống hôn nhân.

Ngày quen nhau, nàng mặc áo màu xanh. Chiếc áo đó vẫn được nàng nâng niu cất giữ cho lần hẹn đêm Giáng Sinh năm sau:

“Tà áo năm xưa xanh màu thông Ðà-lạt,
dành đến năm sau khi cùng anh dạo phố..."

Tình yêu thật đẹp, hẹn hò thật lãng mạn, nàng chỉ muốn mặc áo xanh khi có chàng bên cạnh cùng dạo phố, và cũng là dấu ấn không thể phai nhòa: “Để nhớ Giáng Sinh xưa, kỷ niệm ngày Chúa ra đời, cho em sống lại màu xanh ái ân”. Kỷ niệm tình yêu đã là tuyệt vời, kỷ niệm đó còn trên cả tuyệt vời vì đó chính là “kỷ niệm ngày Chúa ra đời”. Kỷ niệm tình yêu của họ đã được ghi dấu của Ơn Thánh, thế thì sao lại không tuyệt vời chứ?

Kỷ niệm vui là kỷ niệm buồn, kỷ niệm buồn là kỷ niệm buồn hơn. Cái vui không làm người ta nhớ lâu, nhưng cái buồn khiến người ta nhớ mãi. Buồn mà không lụy, khổ mà không đau, sầu mà không thảm, cảm mà không phiền, nguyền mà không rủa,… để làm gì? Để màu xanh vẫn thắm sắc hy vọng !

( Sưu Tầm )

"Mùa Giáng Sinh xưa anh hẹn anh sẽ về
Ngày đó Noel bên hội sao trần thế...
Anh có nhớ không anh
Em mặc màu áo xanh lam
Xanh như liễu Đà Lạt
Một chiều đông Giáng Sinh..."

**************

Thương mời Anh hat@, Ngô Đồng, BinhMinh, lachong và các bạn trong ngoài DTC cùng thưởng thức nhạc hay.


Màu Xanh Noel - Lệ Thu

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Sáng tác: Phương Hà ( Nguyễn Văn Đông )

Mùa Giáng Sinh xưa anh hẹn anh sẽ về
Ngày đó Noel bên hội sao trần thế
Anh có nhớ không anh
Em mặc màu áo xanh lam
Xanh như liễu Đà Lạt
Một chiều đông Giáng Sinh

Ngồi chờ Réveillon
Anh kể tích xưa rằng
Vào một đêm giá lạnh
Rợp trời hào quang thiên thần
Và nơi hang Bê-Lem
Thiên Chúa sinh
Trên máng cỏ là con Chúa Trời

Ngày tháng trôi đi qua mau
Mùa sao sáng năm nào
Giờ cũng Noel một mình em thẫn thờ
Quỳ bên hang đá nguyện cầu
Một người chân mây gió
Được sớm gần nhau

Tà áo năm xưa
Xanh màu thông Đà Lạt
Dành đến năm sau
Khi cùng anh dạo phố
Để nhớ Giáng Sinh xưa
Kỷ niệm ngày Chúa ra đời
Cho em sống lại màu xanh ái ân...

For this message the author Duyên Chi has received thanks: 4
BinhMinh(Thu Dec 08, 2016 8:01 am), hat@(Thu Dec 08, 2016 8:07 am), lachong(Thu Dec 08, 2016 8:33 am), Ngô Đồng(Thu Dec 08, 2016 6:54 am)
Rating:25%
 
Duyên Chi
 
Posts: 7374
Images: 33
Joined: Wed Sep 01, 2010 7:03 am
Has thanked: 33951 times
Have thanks: 25840 times

"Ly Rượu Mừng" - Cao-Đắc Tuấn (Danlambao)

Postby hat@ » Thu Jan 12, 2017 2:52 pm

​​
"Ly Rượu Mừng"

LY RƯỢU MỪNG - Phạm Đình Chương


www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Cao-Đắc Tuấn (Danlambao) - Ca khúc "Ly Rượu Mừng" là một bài hát thịnh hành trong dịp Tết. Bài hát mời mọi người cùng uống rượu mừng Xuân và nói những lời chúc Tết đến toàn dân và đất nước. Tuy bài hát không mô tả những cảnh tượng và sinh hoạt Tết như pháo nổ, hoa tươi sặc sỡ, bánh kẹo, bài hát tiêu biểu cho Tết Việt Nam vì chúc Tết là một tục lệ quan trọng trong Tết Việt Nam. Cộng với điệu nhạc vui tươi, giai điệu tiết tấu sống động, và lối diễn tả bình dị với vài điểm đặc sắc, "Ly Rượu Mừng" là một bài hát bất hủ trong dịp Xuân về.

Nhạc sĩ Phạm Đình Chương viết ca khúc ​"Ly Rượu Mừng"​ là một bài hát Xuân gồm có những lời chúc Tết đến mọi người và đất nước. Bài hát rất thịnh hành trước năm 1975 tại miền Nam Việt Nam. Hầu như năm nào các đài phát thanh, truyền hình đều trình bày ​"Ly Rượu Mừng"​ trong suốt mấy ngày Tết. Trong các bữa tiệc, người ta thường hát bài này khi cụng ly chúc mừng Tết. Bài hát vẫn còn thịnh hành hiện nay ở hải ngoại trong cộng đồng người Việt hải ngoại. Tuy nhiên, ca khúc ​"Ly Rượu Mừng"​ không còn được ưa chuộng bởi giới trẻ tại Việt Nam hiện nay (Xem, thí dụ như, Anh 2015; Chi 2015).

Thời điểm bài hát được viết không được rõ. Trong tài liệu từ Wikipedia, năm viết được ghi là 1952 (Wikipedia 2015). Tuy nhiên, tờ in nhạc bản gốc ghi có giấy phép in ngày 28-12-1966 (Dòng 2014). (Nhạc sĩ miền Nam thường in lại những tác phẩm viết trước đó.) Bài hát có nhắc đến chiến tranh, hoà bình, và lời chúc các binh sĩ. Nhưng Việt Nam hầu như lúc nào cũng có chiến tranh trong các thập niên 1950 và 1960. Do đó chi tiết này không cho biết rõ thời gian bài hát được viết.

Sau đây là tiểu sử vắn tắt của tác giả (Wikipedia 2015).

Image

Phạm Đình Chương sinh ngày 14 tháng 11 năm 1929 tại Bạch Mai, Hà Nội. Quê nội ông ở Hà Nội và quê ngoại ở Sơn Tây. Ông xuất thân trong một gia đình truyền thống âm nhạc. Cha ông là Phạm Đình Phụng. Người vợ đầu của ông Phụng sinh được hai người con trai: Phạm Đình Sỹ và Phạm Đình Viêm. Phạm Đình Sỹ lập gia đình với nữ kịch sĩ Kiều Hạnh và có con gái là ca sĩ Mai Hương. Còn Phạm Đình Viêm là ca sĩ Hoài Trung của ban hợp ca Thăng Long. Người vợ sau của ông Phạm Đình Phụng có 3 người con: trưởng nữ là Phạm Thị Quang Thái, tức ca sĩ Thái Hằng, vợ nhạc sĩ Phạm Duy. Người con trai thứ là nhạc sĩ Phạm Đình Chương. Và cô con gái út là Phạm Thị Băng Thanh, tức ca sĩ Thái Thanh.

Phạm Đình Chương học nhạc từ năm 13 tuổi, bắt đầu sáng tác vào năm 1947, khi 17 tuổi. Năm 1951, ông và gia đình chuyển vào miền Nam. Với tên Hoài Bắc, ông cùng các anh em Hoài Trung, Thái Thanh, Thái Hằng lập ra ban hợp ca Thăng Long danh tiếng. Năm 1967, ông thành lập phòng trà "Đêm Mầu Hồng" tại Sài Gòn rất nổi tiếng (Robertino147 2006). Ông viết khoảng sáu mươi ca khúc, gồm nhiều thể loại như dân ca, tình ca, nhạc phổ thơ. Những ca khúc nổi tiếng của ông gổm có: Tiếng Dân Chài, Anh Đi Chiến Dịch, Ly Rượu Mừng, Người Đi Qua Đời Tôi, Nửa Hồn Thương Đau (thơ Thanh Tâm Tuyền), Đôi Mắt Người Sơn Tây (thơ Quang Dũng), Mộng Dưới Hoa (thơ Đinh Hùng).

Năm 1979, ông vượt biên và đến định cư tại California, Hoa Kỳ (Robertino147 2006). Ông mất vào ngày 22 tháng 8 năm 1991 tại California.

Nguyên văn lời bài hát ​"Ly Rượu Mừng"​ như sau (Dòng 2014).

Ngày Xuân nâng chén ta chúc nơi nơi
Mừng anh nông phu vui lúa thơm hơi
Người thương gia lợi tức
Người công nhân ấm no
Thoát ly đời gian lao nghèo khó

Á A A A
Nhấp chén đầy vơi, chúc người người vui
Á A A A
Muôn lòng xao xuyến duyên đời

Rót thêm tràn đầy chén quan san
Chúc người binh sĩ lên đàng
Chiến đấu công thành, sáng cuộc đời lành
Mừng người vì nước quên thân mình

Kìa nơi xa xa có bà mẹ già
Từ lâu mong con mắt vương lệ nhòa
Chúc bà một sớm quê hương
Bước con về hòa nỗi yêu thương

Á A A A
Hát khúc hoan ca thắm tươi đời lính
Á A A A
Chúc mẹ hiền dứt u tình

Rượu hân hoan mừng đôi uyên ương
Xây tổ ấm trên cành yêu đương
Nào cạn ly, mừng người nghệ sĩ
Tiếng thi ca nét chấm phá tô nên đời mới

Bạn hỡi, vang lên
Lời ước thiêng liêng
Chúc non sông hòa bình, hòa bình
Ngày máu xương thôi tuôn rơi
Ngày ấy quê hương yên vui
đợi anh về trong chén tình đầy vơi

Nhấc cao ly này
Hãy chúc ngày mai sáng trời Tự Do
Nước non thanh bình
Muôn người hạnh phúc chan hòa

Ước mơ hạnh phúc nơi nơi
Hương thanh bình dâng phơi phới

Có vài chữ trong bản gốc in năm 1966 có lẽ viết sai. Thí dụ "tuông rơ" thay vì "tuôn rơi"; "Muông người" thay vì "Muôn người"; "đang phơi phới" thay vì "dâng phơi phới."

Trong bài này, tôi sẽ trình bày nhận xét về nội dung và hình thức của "Ly Rượu Mừng." Ngoài ra, như trong các bài viết về âm nhạc trước, tôi sẽ chú trọng thảo luận chi tiết về các khía cạnh văn chương của lời nhạc, nhưng sẽ có phần nói về các khía cạnh âm nhạc của bài hát. Tôi dùng "khán giả" để chỉ người nghe, người đọc, và người xem.


A. "Ly Rượu Mừng" tiêu biểu cho nhạc Xuân vì bài hát chú trọng vào lời chúc Tết và có điệu nhạc vui tươi sống động​

"Ly Rượu Mừng"​ có nội dung đơn giản, là ca khúc mừng xuân với những lời chúc Tết tới mọi người được hạnh phúc ấm no trong cảnh đất nước thanh bình tự do. Bài hát không có những mô tả hình ảnh hoặc sinh hoạt trong những ngày quanh dịp Tết (thí dụ, pháo nổ, màu hoa sặc sỡ, kẹo bánh) nhưng rất tiêu biểu cho ngày Tết Việt Nam. Đó là vì bài hát chú trọng vào điểm quan trọng nhất trong dịp Tết: chúc Tết. Ngoài ra, bài hát được viết với điệu nhạc Valse, đem lại nét vui tươi sống động trong mùa Xuân. Giai điệu vả tiết tấu có nhiều khía cạnh linh hoạt theo nội dung, rất thích hợp cho hợp ca hoặc phối hợp giữa hợp ca và đơn ca.

1. "Ly Rượu Mừng"​ gồm những lời chúc Tết cho mọi người có cuộc sống ấm no hạnh phúc và đất nước hưởng thanh bình tự do:

Bài hát mở đầu với lời mời nâng chén rượu để chúc mọi người ở khắp nơi ("Ngày Xuân nâng chén ta chúc nơi nơi"), từ anh nông phu được mùa lúa thơm, người buôn bán có lợi tức, cho tới công nhân lao động thoát được cảnh nghèo khó ("Mừng anh nông phu vui lúa thơm hơi/ Người thương gia lợi tức/ Người công nhân ấm no/ Thoát ly đời gian lao nghèo khó.") Với các chữ "nông (phu)," "thương (gia)," và "công (nhân)," ta không thể không liên tưởng đến "sĩ nông công thương," được coi là bốn giai cấp xã hội Việt Nam thời xưa. Không rõ tại sao Phạm Đình Chương bỏ "sĩ" (người học hành). Trong đoạn sau, ông có nhắc đến "sĩ," nhưng đó là "nghệ sĩ" là những người sinh sống qua nghệ thuật, chứ không phải là những người sinh sống qua học hành hoặc hành nghề chuyên môn như bác sĩ, kỹ sư, luật sư. Có thể lúc bấy giờ, số người "sĩ" không nhiều trong xã hội bằng ba giới "nông, công, thương."

Với "nâng chén," tác giả mở đầu bằng hành động giơ cao ly rượu khi chúc mừng. Tác gỉả dùng "chén" và "ly" như nhau trong toàn bài hát. Ta nên nói thêm về "chén" và "ly" trong tiếng Việt.

Chữ "chén" có nhiều nghĩa trong tiếng Việt. Nghĩa thông thường của "chén" là vật dùng để uống nước, rượu, trà, thường bằng sành hay sứ. Một chữ có nghĩa tương tự là "tách" (do tiếng Pháp "tasse") nhưng "tách" thường có tay cầm trong khi "chén" thường không có tay cầm. Nghĩa thứ hai là vật dùng để ăn, như chén cơm, chén cháo. Trong nghĩa này, người miền Nam dùng "chén" thay cho "bát" hoặc "tô" mà người miển Bắc thường dùng. "Chén" còn có thể dùng với nghĩa bóng, hàm ý chứa đựng ý tưởng, tâm tình (như "chén tình" trong bài hát).

"Ly" khác "chén" ở hai điểm: "ly" thường làm bằng thủy tinh và sâu hơn "chén." Để uống rượu, người Tây phương thường dùng "ly" và rất ít khi dùng "chén." Ngược lại, người Việt dùng "ly""chén" tùy vào loại rượu. Nguyễn Dư (2014) viết một bài lý thú về nguồn gốc các dụng cụ uống rượu (chén, bát, ly, cốc).

Ta cũng nên để ý là khi uống rượu chúc mừng, người ta thường nói "nâng chén" hoặc "cụng ly" chứ ít ai nói "cụng chén." Có thể vì thói quen "cụng ly" là tạo âm thanh cho thêm phần vui nhộn, và thường thì thủy tinh pha lê của ly mới tạo ra được âm thanh trong vắt, chứ không có mờ đục buồn tẻ như sành sứ của chén. Thực ra có nhiều nguồn gốc giải thích cho thói quen "cụng ly." Một giải thích theo thói quen Hy Lạp là khi cụng ly, ta có thể làm văng thuốc độc bỏ vào ly rượu của mình vào ly rượu của kẻ đang muốn hại mình (Xem, thí dụ như, Etiquette International; Upton 2010). Một lý thuyết khác là khi cụng ly, ta đuổi ma quỷ ra khỏi rượu và do đó uống rượu an toàn hơn (Etiquette International; Upton 2010). Một giải thích nữa là một ly rượu ngon khơi mạnh các giác quan về nhìn, đụng chạm, vị, và mùi. Do đó, khi cụng ly, ta tạo thêm cảm nhận âm thanh, cho đầy đủ ngũ quan (Etiquette International). Với hai lý thuyết đầu, "cụng ly" hay "cụng chén" đều có ý nghĩa. Nhưng với lý thuyết thứ ba, "cụng ly" có lẽ đúng hơn "cụng chén" vì như trình bày trên, âm thanh tạo bởi hai ly thủy tinh va chạm nhau nghe thánh thót và vang vang hơn chén sành.

Ngoài ra, tiếng Việt ta dùng "nâng chén""nhấc ly" chứ không dùng "nâng ly" hoặc "nhấc chén." Đó là vì "nâng" là hành động trịnh trọng, hàm ý dùng sức (thực sự hay bề ngoài). Trong lúc uống rượu bằng chén thời xưa, người ta thường dùng hai tay để "nâng" chén rượu mời với ngụ ý trịnh trọng hoặc bày tỏ sự kính trọng. "Nâng" trong "nâng khăn sửa túi" hoặc tiếng lóng "nâng bi" có ý nghĩa kính cẩn trịnh trọng tương tự. Ngoài ra, vì chén thường không có tay cầm, dùng hai tay để "nâng" chén giữ cho chén thăng bằng, không đổ hoặc rớt. Ngược lại, "ly" thường có hình thể thon dài, có bầu sâu chứa rượu và chân ly dài, và nhẹ, nên cầm ly dễ dàng và không dùng sức nhiều. Do đó, khi đưa ly rượu lên cao, người ta thường dùng một tay để "nhấc" thay vì "nâng." Một điểm nữa, có lẽ hơi lạc đề, là cách "nhấc" ly hoặc cầm ly rượu. Cách đúng nhất là cầm chân hoặc thân (stem) ly, và không bao giờ cầm bầu (bowl) ly (Xem, thí dụ như, Real Simple). Lý do là khi cầm chân hoặc thân ly rượu, tay người cầm ly sẽ không che rượu trong ly (để màu và mức trong của rượu được nhìn thấy), và thân nhiệt ở tay sẽ không làm thay đổi nhiệt độ rượu. Vì cầm ly rượu ở chân hoặc thân ly và bằng một tay, hành động đưa ly lên thường không cần phải có sự trịnh trọng hoặc nặng nề. Do đó, "nhấc ly" nghe hợp lý hơn "nâng ly." Tuy nhiên, "nâng ly" hoặc "nâng cốc" vẫn được dùng để ngụ ý trịnh trọng, lễ phép, trong lúc chúc tụng.

Trở về với "Ly Rượu Mừng," mọi người cùng nhấp chén rượu đầy vơi, chúc vui mọi người ("Á A A A Nhấp chén đầy vơi, chúc người người vui.") Trong dịp Xuân về, ai cũng nao nao với những mối duyên nợ cuộc đời ("Á A A A Muôn lòng xao xuyến duyên đời.") Với quãng "Á A A A," bài hát khuyến khích mọi người cùng ca. Có lẽ đó là lý do ​"Ly Rượu Mừng"​ thích hợp cho hợp ca và trong cuộc họp mặt đông người khi mọi người cùng nâng ly rượu chúc lẫn nhau.

Ly rượu được rót tràn đầy để chúc người binh sĩ lên đường ra nơi trận mạc xa xôi được thành công, làm tươi sáng cuộc đời dân lành ("Rót thêm tràn đầy chén quan san/ Chúc người binh sĩ lên đàng/ Chiến đấu công thành, sáng cuộc đời lành/ Mừng người vì nước quên thân mình.") Ta hiểu "quan san" là quan ải và núi non, thường để chỉ những nơi xa xôi, hoặc ở biên giới, đồn trú cho binh lính. Lời chúc cũng được gửi tới những bà mẹ già nơi xa xôi, nhớ thương con cháu mong mỏi được gặp lại người con đi xa, sẽ có dịp gặp lại con trở về hội ngộ chan hòa niềm yêu thương ("Kìa nơi xa xa có bà mẹ già / Từ lâu mong con mắt vương lệ nhòa/ Chúc bà một sớm quê hương/ Bước con về hòa nỗi yêu thương.") Mọi người cùng hát bài hát vui vẻ làm tươi thắm đời người chiến sĩ, và để cho người mẹ già không còn lo âu buồn bã vì con nữa ("Á A A A Hát khúc hoan ca thắm tươi đời lính/ Á A A A Chúc mẹ hiền dứt u tình.")

Ly rượu mừng cũng gởi đến những cặp tình nhân hoặc vợ chồng đang xây tổ ấm cùng nhau ("Rượu hân hoan mừng đôi uyên ương/ Xây tổ ấm trên cành yêu đương.") Điều đó không có nghĩa là chúc mừng những cặp vợ chồng mới cưới. Ta biế̉t ít ai làm đám cưới trong mùa Xuân vào dịp Tết. "Đôi uyên ương" chỉ có nghĩa cặp tình nhân, hoặc cặp vợ chồng trẻ đang tạo dựng gia đình nhỏ. Với người nghệ sĩ, chúc mừng họ đem lời ca, tiếng nhạc, câu thơ văn, và nét họa tô điểm cuộc đời thêm mới mẻ tốt đẹp ("Nào cạn ly, mừng người nghệ sĩ/ Tiếng thi ca nét chấm phá tô nên đời mới.") Như trình bày ở trên, "nghệ sĩ" đây không phải là giai cấp "sĩ" trong "sĩ nông công thương" mà là những người theo ngành nghệ thuật như nhạc sĩ, ca sĩ, thi sĩ, văn sĩ, họa sĩ, ̣điêu khắc gia, v.v.

Nhưng lời chúc thiêng liêng nhất là lời chúc cho đất nước hòa bình, không còn chiến tranh, thịt rơi máu đổ. Đó là ngày quê hương được yên vui và những người lính trở về với chén rượu ấm chứa chan đầy tình thương yêu ("Bạn hỡi, vang lên/ Lời ước thiêng liêng/ Chúc non sông hòa bình, hòa bình/ Ngày máu xương thôi tuôn rơi/ Ngày ấy quê hương yên vui/ đợi anh về trong chén tình đầy vơi.") Có thể đây là lý do ca khúc ​"Ly Rượu Mừng"​ không còn được thịnh hành tại Việt Nam hiện nay nữa, vì lời chúc hòa bình có vẻ mất ý nghĩa. Tuy nhiên, với tình trạng thế giới hiện nay và thái độ ngang ngược của Tàu cộng, chiến tranh có thể bùng nổ bất cứ lúc nào. Ngoài ra, chiến tranh không nhất thiết là về quân sự, mà còn có ý nghĩa chính trị, văn hóa, xã hội, v.v. Với những ý nghĩa đó, Việt Nam hiện nay vẫn còn chiến tranh trên toàn đất nước dưới sự thống trị tàn bạo của cộng sản.

Mọi người hãy cùng nhấc cao ly rượu, chúc cho tương lai sáng sủa tràn đầy tự do, đất nước thanh bình, và mọi người được hạnh phúc tràn trề ("Nhấc cao ly này/ Hãy chúc ngày mai sáng trời Tự Do/ Nước non thanh bình/ Muôn người hạnh phúc chan hòa.") Trước hết, ta để ý tác giả dùng "nâng chén""nhấc cao ly rượu" (thay vì "nâng ly" hoặc "nhấc chén") như đã đề cập ở trên. Thứ nhì, trong phiên khúc này, tác giả chúc đất nước tự do và thanh bình. Ta phải hiểu Phạm Đình Chương ngụ ý cầu mong nước non thanh bình và sáng trời tự do cho toàn thể đất nước Việt Nam từ Nam ra Bắc. Lúc bấy giờ, miển Nam đã được hưởng nền dân chủ tự do, nhưng miền Bắc bị dưới ách thống trị tàn bạo của cộng sản. Phạm Đình Chương lúc nào cũng tưởng nhớ đến miền Bắc. Tên hát của ông là Hoài Bắc, nói lên tâm tư này. Thứ ba, đây là lời chúc khác với lời chúc trong phiên khúc trước. Trong phiên khúc trước, lời chúc "non sông hòa bình" khác với "nước non thanh bình." "Hòa bình" ngụ ý không còn chiến tranh, chém giết lẫn nhau. "Thanh bình" ngụ ý yên tĩnh, không bị khuấy động. Một đất nước hòa bình không có nghĩa là thanh bình nếu nước đó vẫn còn những bất công, đàn áp bởi kẻ cầm quyền. Thí dụ điển hình là Việt Nam. Tuy không còn chiến tranh, Việt Nam hiện nay còn bị khuấy động nhiều hơn cả lúc đang chiến tranh, vì những bất công, tham nhũng, đàn áp, và tàn bạo do nhà nước cộng sản xảy ra toàn diện trên khắp vùng đất nước. Đó là không kể hiểm họa mất nước có thể xảy ra nay mai.

Tổng kết, mọi người mơ ước hạnh phúc ở khắp mọi nơi và hương thơm thanh bình đang dâng cao ("Ước mơ hạnh phúc nơi nơi/ Hương thanh bình dâng phơi phới.") "Phơi phới" hàm ý một khí thế đang lên. Lời chúc "thanh bình" gồm cả "hòa bình" lẫn yên tĩnh, và do đó có ý nghĩa mạnh mẽ hơn "hòa bình."

"Ly Rượu Mừng"​ là một ca khúc đơn giản, gồm những lời chúc Tết cho mọi người có cuộc sống ấm no hạnh phúc và đất nước hưởng thanh bình tự do. Bài hát có nhiều khía cạnh khác biệt với những bài hát khác về Xuân.

2. Tuy không mô tả cảnh tượng hoặc không khí Xuân, "Ly Rượu Mừng"​ tiêu biểu cho ngày Tết vì chúc Tết là tục lệ quan trọng nhất trong Tết Việt Nam:

Ca khúc ​"Ly Rượu Mừng"​ thuần túy là những lời chúc Xuân cho mọi người và đất nước. Bài hát hoàn toàn không có mô tả cảnh tượng đón Xuân, hoặc các trang lễ, chuẩn bị, và không khí của những ngày Tết theo truyền thống Việt Nam. Phạm Đình Chương cố tình gạt bỏ những hình ảnh về Xuân, mà chỉ tập trung vào một khía cạnh duy nhất là chúc Tết. Cả toàn bài hát không hề có các cảnh tượng thiên nhiên mùa Xuân như màu sắc hoa (mai, đào), mùi hương thơm hoa, nắng vàng, gíó ngàn, tiếng chim hót; hình ảnh đón Tết và trang hoàng trong nhà như bếp hồng, bánh dầy, bánh chưng, kẹo mức, hạt dưa, trái cây, cây nêu; cảnh tượng đường phố như trẻ em khoe quần áo mới, người đi nườm nượp, phố phường đông đúc; các hình ảnh và âm thanh Tết như pháo nổ đì đùng, trống đập múa Lân, phong bì đỏ lì xì, tiếng nhạc ca hát mừng Xuân, v.v.

Những bài hát khác về Xuân luôn luôn có, không nhiều thì it, những hình ảnh hoặc gợi ý cho cảnh Xuân và không khí đón Tết. Thí dụ như: "Rừng hoa mai đua nở" ("Tâm Sự Nàng Xuân" của Hoài Linh); "Ngắm vườn bên thấy mai đào nở," ("Nghĩ Chuyện Ngày Xuân" của Song Ngọc); "Hoa lá nở thắm," "hoa đào hồng thắm," ("Cánh Thiệp Đầu Xuân" của Minh Kỳ & Lê Dinh); "Hoa đào hoa mai," "trẻ thơ khoe áo xinh xinh," "mứt vàng hạt dưa," "bánh dầy bánh chưng," "phong bì thắm tươi" ("Ngày Tết Việt Nam" của Hoài An); "chim hót mừng," "Lập lòe tà áo xanh xanh," "đàn chim non xinh xinh tung bay," "tiếng pháo đì đùng," "Ngàn hoa hé môi cười vui" ("Xuân Đã Về" của Mink Kỳ); "cánh hồng tươi thắm," "Muôn sắc khoe tươi," "Nồng ngát hương thơm" ("Gió Mùa Xuân Tới" của Hoàng Trọng); "nụ hoa vàng mới nở," "lộc non vừa trẩy lá," "bầy chim lùa vạt nắng," "rung nắng vàng ban mai," ("Anh Cho Em Mùa Xuân" của Nguyễn Hiền, thơ Kim Tuấn); "mai đào nở vàng bên nương," "pháo giao thừa rộn ràng," "trông bánh chưng ngồi chờ sáng," "cho tà áo mới ba ngày xuân đi khoe phố phường" ("Xuân Này Con Không Về" của Trịnh Lâm Ngân); "nắng vàng," "nâng phím đàn cùng hát ca," ("Xuân Họp Mặt" của Văn Phụng).

Thực ra, cả toàn bài "Ly Rượu Mừng," chỉ có một chữ "Xuân" duy nhất trong câu đầu. Nếu bỏ chữ "Xuân" này và thay bằng một chữ khác như "vui," cả toàn bài chỉ hoàn toàn nói về chúc tụng mọi người và đất nước, và không có một chút xíu gì về Xuân hoặc Tết cả. Nhưng có thật là vậy không?

Tại sao ​"Ly Rượu Mừng"​ luôn luôn được coi là bài hát tượng trưng cho dịp Xuân về, Tết đến?

Câu trả lời thật đơn giản nhưng cũng có thể gây ngạc nhiên: Chính lời chúc tụng là đặc tính độc đáo của Tết Việt Nam.

Tết Việt Nam có thể không có cảnh tượng thiên nhiên như chim hót, nắng vàng, gió mát, hoặc những hoạt động nhân tạo như pháo nổ, múa rồng, múa lân, hoa mai, hoa đào, bánh chưng, kẹo mứt, quần áo mới, tiếng hát Xuân, phong bì đỏ lì xì.

Nhưng Tết Việt Nam không thể nào không có lời chúc Tết.

Chúc tụng hoặc chúc mừng nhau gần như là căn bản sinh hoạt ở xã hội Việt Nam. Người Việt hình như bị ám ảnh với chúc tụng. Người ta chúc nhau trong bất kỳ dịp nào: sinh nhật, đầy tháng, thôi nôi, sinh đẻ, thi cử (trước và sau khi thi), thăng quan tiến chức, mua sắm đồ dùng, mua nhà, mua xe, cưới hỏi, du lịch, nghỉ hè, đau ốm, ra vào bệnh viện, ra mắt tác phẩm, mở cửa hàng, nhận chức vụ mới, thuyên chuyển, trình diễn, trúng thầu, ký khế ước. Trong một buổi họp mặt, cho dù bất cứ có dịp gì, luôn luôn có người đứng lên ngỏ lời chúc mọi người. Trong một bữa tiệc, sẽ có người nói, "Chúc quý vị một bữa tiệc vui vẻ." Trên đài phát thanh hoặc truyền hình hàng ngày, các xướng ngôn viên luôn luôn có lời chúc khán thính giả, lúc thì một ngày vui vẻ, một ngày nghỉ an toàn, hoặc một buổi tối ấm cúng với gia đình. Trong một lá thư hay một e-mail, người viết thường mở đầu hoặc kết luận bằng một lời chúc. Ngay cả trong lúc gặp nhau hàng ngày cũng có lời chúc vui vẻ hoặc mạnh khỏe. Những lời chúc nhiều khi biến thành những lời chào hỏi hàng ngày, thí dụ như "Chúc bạn một ngày vui," tương tự như những câu nói sáo rỗng "Have a nice day!" ở Hoa Kỳ.

Chúc tụng hoặc chúc mừng nhau không phải chỉ xảy ra thông thường ở Việt Nam. Dân chúng tại nhiều quốc gia khác cũng có thói quen tương tự. Nhưng tại các quốc gia này, chúc tụng thường xảy ra tại các buổi họp mặt, tiệc tùng, ăn mừng một dịp nào đó, và thường không xảy ra giữa cá nhân hoặc qua thư từ, và không có sắc thái hầu như là ám ảnh của người Việt. Tại các quốc gia khác, trong bữa tiệc họp mặt, ngoại trừ các xã hội cấm uống rượu (thí dụ, đạo Hồi), thường có những lời chúc tụng giữa khách và chủ qua cách giơ cao ly rượu và cùng uống (toasting). Đa số những lời chúc tụng là cho sức khoẻ (Etiquette Scholar).

Người Việt có lẽ tin tưởng vào các lời chúc tụng sẽ quả thật đem lại may mắn, sức khỏe, tiền bạc, thành công, tình yêu. Trong các dịp lễ long trọng như ngày Tết, lời chúc còn có ý nghĩa "thiêng liêng" hơn các dịp khác vì có sự tin tưởng vào thần thánh, tổ tiên ông bà hoặc những người đã khuất trong gia đình, hội họp trong dịp Tết và sẽ giúp những lời cầu chúc thành sự thật. Phong tục cổ truyền Việt Nam trong dịp Tết có nhiều tục lệ như cúng kiến, xông đất, xuất hành, chúc Tết, hái lộc, biếu quà, kiêng cữ, v.v. nhưng có lẽ chúc Tết là tục lệ quan trọng nhất. Trong những ngày đầu năm, câu đầu tiên người ta nói với nhau khi gặp nhau là lởi chúc Tết. Ngay cả ngày nào đi chúc Tết ai cũng được quy định rõ rệt: "Mồng một chúc Tết mẹ cha/ Mồng hai tết vợ, mồng ba tết thầy."

Do đó, tuy không có những mô tả thiên nhiên, cảnh tượng, nhà cửa, đường phố, thiên hạ, và các hoạt động Tết, ca khúc ​"Ly Rượu Mừng"​ biểu hiện một đặc tính quan trọng nhất trong Tết Việt Nam. Đó là những lời chúc Tết trong các ngày đầu năm. Tết Việt Nam sẽ mất ý nghĩa nếu không có những lời chúc Tết và do đó ​"Ly Rượu Mừng"​ luôn luôn là một ca khúc được hát trong dịp Tết hàng năm.

3. Giai điệu, tiết tấu, và điệu nhạc valse thích hợp cho lời chúc mừng Xuân với nét vui tươi và sống động:

Bài hát được viết với nhịp 3/4, dưới điệu nhạc Valse có tốc độ/ hành độ (tempo) nhanh và do đó đem lại nét sống động và vui tươi, thích hợp cho dịp vui ăn mừng ngày Tết. Nhạc sĩ thường chọn lựa điệu nhạc (tiết điệu) khi soạn nhạc. Tiết điệu là chu kỳ của các phách mạnh và yếu theo một nhịp điệu nào đó. Tiết điệu cho thấy sự liên kết nhịp nhàng trong chuyển động. Thí dụ: valse, rhumba, fox, slow, tango (Phạm Đức Huyến, 37). Ta nên biết có hai điệu nhạc Valse, hoặc Waltz theo tiếng Mỹ: Waltz chậm (slow Waltz) và Viennese Waltz. Cả hai đều có cùng nhịp điệu căn bản nhưng Viennese Waltz có tốc độ nhanh hơn Waltz chậm, có thể nhanh gấp ba bốn lần. Waltz chậm còn được gọi là Boston, do tên thành phố Boston tại Hoa Kỳ khi điệu Waltz được phát triển và du nhập qua Hoa Kỳ vào thế kỷ 19 (Xem, thí dụ như, OSLH). Nhạc Việt thường dùng Boston cho Waltz chậm và Valse cho Viennese Waltz. Trong bài "Ly Rượu Mừng," nhạc sĩ Phạm Đình Chương ghi rõ điệu Valse trên tờ nhạc, và bài hát nên được trình bày với tiết điệu nhanh và sống động của điệu Viennese Waltz.

Giai điệu và tiết tấu của bài hát thích hợp cho hợp ca, như trong buổi họp mặt. Bài hát có những khúc trầm bổng, ngắn gọn và kéo dài tùy vào nội dung của câu hát, tạo nên nét linh hoạt và sống động. Thí dụ câu "Bạn hỡi/vang lên/ Lời chúc/ thiêng liêng" có bốn ngắt quãng với dấu nghỉ, và ở nốt cao, diễn tả lời kêu gọi mọi người cùng vang lên lời chúc. Lời kêu gọi đó được nhấn mạnh qua bốn ngắt quãng và nốt cao tạo nên khí thế thúc giục mạnh mẽ. Tương phản với câu kêu gọi thúc giục đó, câu "Kìa nơi xa xa có bà mẹ già" có cùng trường độ, nhưng không có dấu nghỉ và lời ca được kéo dài liên tục; do đó tạo ra âm hưởng êm ái nhẹ nhàng, thích hợp cho hình ảnh bà mẹ già mong chờ con.

Bài hát gồm có những lời chúc mọi người và toàn dân đất nước. Do đó, âm hưởng bài hát sẽ có khí thế mạnh mẽ và ý nghĩa khi bài hát trình bày qua hợp ca. Tuy bài hát có thể do một ca sĩ hát, âm điệu sẽ được hay hơn nếu có nhiều ca sĩ cùng hát một lúc. Những quãng Á A A A trong bài hát là dành cho khúc hợp ca, có nhiều người đồng xướng. Bài hát cũng sẽ được trình bày linh động nếu có những khúc hát hợp ca xen kẽ những khúc hát đơn ca, hoặc hợp ca giọng nam xen kẽ hợp ca giọng nữ. Ban Hợp ca Thăng Long phối hợp kỹ thuật hợp ca và đơn ca, và hợp ca giọng nam cùng giọng nữ rất tinh vi, đem nét linh động, vui tươi, và nhiều sắc thái cho bài hát (Xem, thí dụ như, Doppelpass01 2010).


B. Bài hát có lối diễn tả đơn giản thích hợp cho các lời chúc Tết chính xác và có vài nét đặc sắc đem lại nét linh hoạt sống động:

Trong "Ly Rượu Mừng," Phạm Đình Chương không có lối dùng chữ hoặc kỹ thuật trình bày gì đặc biệt. Bài hát có ít mỹ từ. Các từ ngữ đơn giản, dễ hiểu, không cầu kỳ bóng bẩy. Đó chính là điểm hay của bài hát. Bài hát gồm những lời chúc Tết cho mọi người; do đó, ngôn từ cần phải đơn giản thích hợp với bản chất bình dị và chất phác của đa số dân Việt thời bấy giờ. Không ai muốn nói những lời chúc khó hiểu hoặc bóng bẩy làm mất đi ý nghĩa chân thành của lời chúc đầu năm. Ngoài ra, vì bài hát là những lời chúc Tết và không phải là một câu chuyện hoặc tâm trạng của một người nên không có nhiều những khía cạnh kỹ thuật viết như lối trình bày, "cho thấy, đừng kể," chú trọng vào chi tiết rõ rệt, v.v...

Tác giả dùng những lời chúc chính xác, ̣đánh đúng vào nguyện vọng của mọi người. Với người nông phu, còn gì sung sướng hơn là ruộng lúa được mùa; thương gia buôn bán có lời nhiều; người lao động không còn nghèo khó; người chiến sĩ thành công nhiệm vụ, giúp dân lành; bà mẹ già gặp lại con trở về, hết cơn u buồn; cặp tình nhân xây tổ ấm; người nghệ sĩ tô điểm đời thêm tươi đẹp; non sông hòa bình và đất nước hưởng thanh bình tự do. Ta không thấy những lời chúc mơ hồ, sáo rỗng, máy móc, như "sức khỏe sung túc," "sống lâu trăm tuổi," "tài lộc dồi dào," "con hiền dâu thảo," "thăng quan tiến chức," v.v...

Tuy bài hát có lối diễn tả bình dị và đơn giản, cũng có vài điểm đặc sắc đáng ghi. Trước hết, Phạm Đình Chương trình bày cuộc uống rượu mừng là một chuỗi tác động rót rượu, nâng chén hoặc nhấc cao ly, nhấp nháp rượu, uống cạn ly, và rót thêm rượu ("nâng chén ta chúc nơi nơi / Nhấp chén đầy vơi/ Rót thêm tràn đầy chén/ Nào cạn ly/ chén tình đầy vơi/ Nhấc cao ly này"). Mỗi tác động kèm theo lời chúc mọi người. Cách mô tả đó tạo ra cảnh tượng linh hoạt sống động của một bữa tiệc khi mọi người cùng giơ cao ly rượu và chúc lẫn nhau. Thứ nhì, bài hát có vài chỗ dùng "cho thấy, đừng kể," chi tiết rõ rệt, và ẩn dụ nhẹ nhàng. Thí dụ như "mắt vương lệ nhòa," "máu xương thôi tuôn rơi," "chén tình," "thoát ly đời gian lao." Cộng với điệu nhạc vui tươi và giai điệu tiết tấu sống động, các diễn tả này đem lại những nét chấm phá rải rác trên khắp bài hát, giúp khán giả có tâm trạng lâng lâng sảng khoái.


C. Kết Luận:

Ca khúc ​"Ly Rượu Mừng"​ là một bài hát bất hủ cho Tết. Bài hát không có những mô tả thông thường về Tết như pháo nổ, hoa mai hoa đào nở, bánh kẹo trái cây, nhưng đánh đúng vào sắc thái quan trọng trong dịp Tết là chúc Tết. Ngoài ra, với điệu nhạc Valse vui tươi, giai điệu trầm bổng, tiết tấu sống động, và lời ca đơn giản, bài hát thích hợp cho hợp ca hoặc phối hợp giữa hợp ca và đơn ca.

Với người Việt, Tết là mùa vui vẻ. Những ngày đầu năm là những ngày ai cũng vui cười, trao quà, chúc nhau những lời chúc tốt đẹp. Ngày Tết thực ra có thể tạo căng thẳng cho một số gia đình phải lo tốn kém chuẩn bị, mua sắm và sửa soạn nhà cửa. Với nhiều gia đình nghèo, ngày Tết cũng như mọi ngày trong cuộc đời. Ngoài ra, có nhiều gia đình thiếu thốn người thương yêu vì họ bị giam cầm cho những tội bịa đặt của nhà nước cộng sản. Do đó, trong khi ta hưởng thụ những ngày Tết hạnh phúc với gia đình, ta cũng nên có chút suy nghĩ đến những người đang chịu khổ cực đọa đầy, nhất là những người đang trong ngục tù cộng sản vì đấu tranh cho dân chủ tự do.

Đáng kể nhất, ngày Tết còn là những ngày nhắc nhở đến nỗi đau thương cho những gia đình mất người thương yêu trong Tết Mậu Thân năm 1968 khi quân cộng sản, nuốt lời đình chiến đã tuyên bố qua đài phát thanh, tổng tấn công những thành phố đô thị miền Nam. Cuộc thảm sát tại Huế là bằng chứng cho bản chất dã man vô nhân đạo của cộng sản. Bản chất đó vẫn không hề thay đổi từ lúc cộng sản được thành lập cho đến nay, trong suốt 85 năm trời.

Tuy chiến tranh không còn trên Việt Nam, đất nước vẫn chưa được hưởng thanh bình và tự do dưới ách cộng sản. Do đó, ​"Ly Rượu Mừng"​ vẫn là bài hát có ý nghĩa trong mùa Xuân với lời cầu chúc đất nước "ngày mai sáng trời Tự Do""nước non thanh bình."

​​
Image
Cao-Đắc Tuấn
http://danlambaovn.blogspot

________________________________________

Tài Liệu Tham Khảo:

- Anh Tú (Kiến Thức). 2015. 5 bài hát về Tết được giới trẻ yêu thích nhất. 18-2-2015. http://kienthuc.net.vn/cong-dong-tre/5- ... 53220.html (truy cập 18-2-2015).

- Chi Yên (VNExpress). 2015. 10 ca khúc Việt được nghe nhiều nhất trong những dịp Tết. 17-2-2015.
http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/nh ... 48561.html (truy cập 18-2-2015).

- Dòng Nhạc Xưa. 2014. Ly Rượu Mừng (Phạm Đình Chương). 1-1-2014. http://www.dongnhacxua.com/ly-ruou-mung ... inh-chuong (truy cập 17-2-2015).

- Doppelpass01. 2010. Ly Rượu Mừng (Phạm Đình Chương) - Hợp Ca. 6-1-2010. https://www.youtube.com/watch?v=X5C9qtY3yxE (truy cập 18-2-2015).

- Etiquette International. Không rõ ngày. Toasting - A Memorable Art. Không rõ ngày. http://www.etiquetteinternational.com/a ... sting.aspx (truy cập 17-2-2015).

- Etiquette Scholar. Không rõ ngày. International Toasts. Không rõ ngày. http://www.etiquettescholar.com/dining_ ... oasts.html (truy cập 17-2-2015).

- Nguyễn Dư. 2014. Nâng chén, cụng li, chạm cốc và đụng lon. 4-2014. http://chimvie3.free.fr/55/nddg155_NangChenCungLi.htm (truy cập 17-2-2015).

- OSLH (Old Sacramento Living History). Không rõ ngày. History of the American Waltz. Không rõ ngày.
http://oslhp.net/2009/node/357 (truy cập 17-2-2015).

- Phạm Đức Huyến. Không rõ ngày. Nhạc Lý Diễn Giải. Không rõ ngày. http://dbvietcatholic.info/CaDoan/taili ... n_Giai.pdf (truy cập 17-2-2015).

- Real Simple. Không rõ ngày. Instant Wine Smarts. How to Hold a Wineglass. Không rõ ngày.
http://www.realsimple.com/food-recipes/ ... -wineglass (truy cập 17-2-2015).

- Robertino147. 2006. Mau ky niem - 01. Tieu su nhac si Pham Dinh Chuong. 24-7-2006. https://www.youtube.com/watch?v=TEzCC72oIu8 (truy cập 17-2-2015).

- Upton, Chad. 2010. Why We Clink Glasses When We Toast. 31-12-2010. http://brokensecrets.com/2010/12/31/why ... -we-toast/ (truy cập 17-2-2015).

- Wikipedia. 2015. Phạm Đình Chương. 27-1-2015.
http://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BA%A ... B0%C6%A1ng (truy cập 17-2-2015).

© 2015 Cao-Đắc Tuấn
​​

For this message the author hat@ has received thanks: 4
BinhMinh(Thu Jan 12, 2017 3:03 pm), Duyên Chi(Thu Jan 12, 2017 3:49 pm), lachong(Fri Jan 13, 2017 4:05 am), Ngô Đồng(Thu Jan 12, 2017 6:02 pm)
Rating:25%
 
hat@
 
Posts: 16613
Joined: Thu Aug 26, 2010 3:35 am
Has thanked: 28709 times
Have thanks: 52476 times

ĐOÀN NGUYÊN VÀ " TÔI ĐI TÌM LẠI MỘT MÙA XUÂN "

Postby Duyên Chi » Fri Jan 13, 2017 5:27 am

ĐOÀN NGUYÊN VÀ " TÔI ĐI TÌM LẠI MỘT MÙA XUÂN "

Lại một lần nữa, ngày tháng cuối năm đến thật nhanh. Tôi có cảm giác như mình đã bị bỏ lại sau lưng, không theo kịp với vòng quay của cuộc sống. Sáng hôm nay, ra vườn nhìn thấy cây hoa đào có vài cánh hoa hé nở, nghĩ thầm chẳng hiểu mình có còn "thấy" được mùa xuân hay không?


Mỗi dạo gần đến Tết, tôi thường nghe lại những bài hát Xuân của thời xa xưa. Khi không có thì giờ rảnh rỗi tôi để cho nhạc tự động chạy hết một lúc mười bài. Có thời giờ tôi chỉ nghe một bài, nghe thật kỹ từng lời từng chữ và nếu thích thì sẽ nghe lại vài lần nữa. Năm nay tự nhiên không hiểu sao, bài nhạc Tôi Đi Tìm Lại Một Mùa Xuân của nhạc sĩ Đòan Nguyên ở lại trong đầu tôi. Từng câu một, thật là thấm thía:

" Tôi đi tìm lại một mùa xuân
Mùa xuân xưa cũ qua mất rồi
Mùa xuân đã rơi vào dĩ vãng
Mà xuân nay vẫn còn dư hương..."

Từ ngày tháng nào không rõ, hình như tôi không còn thấy được mùa xuân theo đúng nghĩa MÙA XUÂN nữa. Đời sống bận rộn với những lo toan vội vã, không còn cho tôi có thì giờ thong thả để nghĩ đến và tận hưởng không khí mùa xuân như trước. Những buổi sáng ánh nắng chiếu vào cửa sổ phòng ngủ đánh thức tôi dậy, nhìn ra những bông hoa như đang cười với mình, tôi thấy được hạnh phúc gần gũi trong tầm tay. Nhưng cũng chỉ vài giây phút ngắn ngủi, rồi phải loay hoay với mọi công việc thường nhật, hết chuyện này đến chuyện khác, tôi chẳng có mấy khi được ngồi yên mà ngắm nhìn hay thưởng thức những cái đẹp đơn sơ, tự nhiên chung quanh.

Bây giờ thời tiết đang thay đổi ngoài kia, có những ngày nắng vàng tươi thật đẹp nhưng khí lạnh vẫn còn vương vất, đúng là không khí Tết. Lời của bài nhạc như nói lên được tâm trạng, tôi tự hỏi chính mình, có phải tôi đang đi tìm lại một mùa xuân của cuộc đời mà mình đã bỏ quên vì phải chạy theo nhịp sống vội vã nơi đây? Dù muốn dù không, mỗi sáng mỗi chiều, mở mắt ra bước xuống đường mình phải hoà với dòng đời, bước nhanh cho kịp với nhịp sống chung quanh. Chậm chân thì sẽ bị bỏ lại sau lưng, chậm hơn nữa sẽ bị đè bẹp. Tôi không cầu mong danh lợi quyền vọng gì, chỉ xin một cuộc sống an bình bên người thân. Nếu chỉ vì những lo toan vặt vãnh của đời thường làm cho mình quên đi cái thiết yếu hơn trong đời sống tinh thần thì đáng tiếc quá.

Ngày trước còn nhỏ ở quê nhà, mỗi mùa Xuân về là rộn ràng háo hức, dành trọn cả tháng trước để chuẩn bị từ trong ý nghĩ đợi chờ cho đến áo quần bánh mứt. Rồi trông, rồi chờ, mong cho đến ngày Tết. Tôi cảm được tâm trang khác biệt của những nôn nao ngày trước Tết, những hớn hở vui vẻ ngày Tết và sự tiếc nuối những ngày sau Tết.

Thời gian qua, nơi xứ sở xa lạ này, ngày nào cũng như ngày nấy.... Cho dù tôi có dành thời giờ chuẩn bị mua bán sắm sửa Tết đầy đủ, xôm tụ đến đâu thì cái cảm giác mong, chờ và hiện hữu trong ngày Tết không còn nữa. Bao nhiêu lần đón Tết tha hương rồi, nỗi nhớ "nhà" vẫn còn đó, hình như tăng dần lên theo năm tháng, chỉ là không ai muốn nói đến nữa đấy thôi. Cũng vui vẻ chúc tụng, cũng bánh mứt rượu trà, cũng phong bao lì xì mừng tuổi nhưng sao mọi thứ đều có vẻ gượng gạo, giả tạo....
Niềm vui thật sự đã đi đâu? Mỗi một giao thừa qua đi, miếng mứt hình như nhạt hơn, tách trà hình như bớt thơm và tình người hình như nguội lạnh dần ...

" Tôi đi tìm lại một mùa xuân
Mùa xuân năm đó chưa thấy lại
Tôi vẫn đi trong chiều xuân tái
Tìm để mà tìm như thế thôi .."

Thời gian như một liều thuốc vô tình, có thể giúp tôi nguôi ngoai được nỗi nhớ "nhà", nhưng cũng có thể làm cho tôi nhung nhớ và tiếc nuối nhiều hơn khi nghĩ về những mùa xuân ngày tháng cũ...

Đã qua đi bao nhiêu mùa xuân, đã xa cách ngàn trùng, không có cách gì kéo lại được nhưng sao trong tâm tư tôi luôn vọng tưởng đến mùa xuân ngày ấy, nơi quê nhà với đầy đủ những tình cảm chân thật của quê hương xóm làng và hương vị thật sự của ngày Tết cổ truyền. Có thể thật đúng, "Tìm để mà tìm như thế thôi" !!!

( Theo nhà văn Trương Văn Khoa : Những Mùa Xuân Xưa )

Image

* Photo : Vũ Đình Hải

TÔI ĐI TÌM LẠI MỘT MÙA XUÂN - LỆ THU

www.youtube.com Video from : www.youtube.com
Sửa lần cuối bởi Duyên Chi vào ngày Sat Jan 14, 2017 8:17 am với 1 lần sửa.

For this message the author Duyên Chi has received thanks: 4
BinhMinh(Fri Jan 13, 2017 8:56 am), hat@(Fri Jan 13, 2017 11:16 am), lachong(Fri Jan 13, 2017 9:23 am), Ngô Đồng(Fri Jan 13, 2017 6:33 am)
Rating:25%
 
Duyên Chi
 
Posts: 7374
Images: 33
Joined: Wed Sep 01, 2010 7:03 am
Has thanked: 33951 times
Have thanks: 25840 times

ĐỒN VẮNG CHIỀU XUÂN " CỦA TRẦN THIỆN THANH

Postby Duyên Chi » Sat Jan 14, 2017 8:12 am

ĐỒN VẮNG CHIỀU XUÂN " CỦA TRẦN THIỆN THANH

Thập niên 60 và 70, cuộc chiến ngày càng leo thang. Từ đó nảy sinh ra một nhánh nhạc Xuân để phản ảnh hoàn cảnh lịch sử mới của đất nước,. Đó là những ca khúc nói về những cái Tết xa nhà của người lính hoặc tâm trạng của những gia đình không được đoàn tụ vào dịp Tết vì hoàn cảnh chiến tranh.

Tiêu biểu là Xuân Này Con Không Về của Trịnh Lâm Ngân hoặc Đồn Vắng Chiều Xuân của Trần Thiện Thanh. Ngoài cái bối cảnh dễ gây xúc động, những bài hát này còn đáng chú ý ở cái chất nhân văn vì trọng tâm của chúng vẫn là những cảm xúc của lòng người trước vẻ đẹp của mùa Xuân và những tình cảm thiêng liêng người lính dành cho ngày Tết. Cái đẹp và tình người đã chiến thắng lòng căm thù và sợ hãi:

"Con biết bây giờ mẹ chờ tin con
khi thấy mai đào nở vàng bên nương
Năm trước con hẹn đầu xuân sẽ về
nay én bay đầy trước ngõ
mà tin con vẫn xa ngàn xa "
(Xuân này con không về- Trịnh Lâm Ngân)

hoặc

"Đồn anh đóng ven rừng mai
Nếu mai không nở, anh đâu biết xuân về hay chưa
Phút giây mộng mơ nâng cánh hoa mai
Nhẹ rớt trên vai đầy, hồn chơi vơi
Ngỡ giữa xuân vàng, dáng em sang"
(Đồn vắng chiều Xuân- Trần Thiện Thanh)

Hình ảnh người chiến sĩ bế súng, vây quanh là hoa vàng rực rỡ, và trong tim không chút hận thù thật là cao thượng! Đó là một bức tranh Xuân với một độ sâu khác thường, chẳng khác nào một thiền sinh, mặc cho những ràng buộc của thế gian đang vây quanh, đã đủ sự tỉnh táo để vượt qua những cuộc tranh chấp của người đời.

Nhạc sĩ Trần Thiện Thanh đã tâm sự : "Khi đi vào vùng hỏa tuyến, là chàng trai trẻ độc thân, với một mối tình nho nhỏ thời học sinh mang theo trong ba-lô, tôi bước nhẹ tênh vào cuộc chiến đầu đời.

" Đầu xuân năm đó anh ra đi
Mùa xuân này đến anh chưa về
Những hôm vừa xong phiên gác chiều
Ven rừng kín hoa mai vàng
Chợt nhớ tới sắc áo năm nào em đến thăm gác nhỏ..."



Image

Đồn Vắng Chiều Xuân - Duy Quang

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Đầu xuân năm đó anh ra đi
Mùa xuân này đến anh chưa về
Những hôm vừa xong phiên gác chiều
Ven rừng kín hoa mai vàng
Chợt nhớ tới sắc áo năm nào em đến thăm gác nhỏ

Mùa hoa năm đó ta chung đôi
Mùa hoa này nữa xa nhau rồi
Nhớ đêm hành quân, thân ướt mềm
Băng dòng sông loang trăng đầy
Lòng ước muốn vớt ánh trăng thề viết tên em

[ĐK:]
Đồn anh đóng ven rừng mai
Nếu mai không nở, anh đâu biết xuân về hay chưa
Chờ em một cánh thư xuân, nhớ thương gom đầy
Cho chiến sĩ vui miền xa xôi

Hẹn em khi khắp nơi yên vui
Mùa xuân ngày đó riêng đôi mình
Phút giây mộng mơ
Nâng cánh hoa mai nhẹ rớt trên vai đầy
Hồn chơi vơi ngỡ giữa xuân vàng, dáng em sang ...

For this message the author Duyên Chi has received thanks: 5
BinhMinh(Sat Jan 14, 2017 10:17 am), DIEU DUC(Sat Jan 14, 2017 11:43 pm), hat@(Sat Jan 14, 2017 4:12 pm), lachong(Sat Jan 14, 2017 10:34 am), Ngô Đồng(Sat Jan 14, 2017 10:05 am)
Rating:31.25%
 
Duyên Chi
 
Posts: 7374
Images: 33
Joined: Wed Sep 01, 2010 7:03 am
Has thanked: 33951 times
Have thanks: 25840 times

QUỐC DŨNG VÀ " EM ĐÃ THẤY MÙA XUÂN CHƯA "

Postby Duyên Chi » Mon Jan 23, 2017 10:04 am

QUỐC DŨNG VÀ " EM ĐÃ THẤY MÙA XUÂN CHƯA "

Năm 17 tuổi, Quốc Dũng xuất thần viết ca khúc đầu tay “ Em đã thấy mùa xuân chưa ?” với giai điệu nồng nàn, đầy luyến tiếc:

“Một vùng mây trắng bay đi tìm nhau
Chẳng còn thấy đâu, mắt em hoen sầu
Vì mình xa nhau nên em chưa biết xuân về đấy thôi
Giọt sương vẫn rơi, rừng còn ngây dại mơ bóng hình ai…”


Nhạc sĩ Quốc Dũng sinh năm 1951 tại Thái Lan, hồi hương về Việt Nam, cùng học nhạc lý với ca sĩ Duy Khánh.

Tài không đợi tuổi, Quốc Dũng đỗ thủ khoa trường Quốc gia âm nhạc Sài gòn năm 16 tuổi. Sau ca khúc “Em đã thấy mùa xuân chưa”, Quốc Dũng viết tiếp “Mai”, “Đường xưa”, “Cơn gió thoảng”, “Chuyện ba người”, “Còn mãi nơi đây”, “Điệp khúc mùa xuân”, “Thoát ly”,… . Âm nhạc của ông đã trở thành một phong cách khác, một khuôn mặt mới trong nền âm nhạc Vệt Nam.
Phạm Duy đánh giá, Quốc Dũng là “một tài năng hiếm có của âm nhạc Việt Nam”.

Du Tử Lê nhận định: “Đầu thập niên 1970, nền tân nhạc miền Nam đã ghi nhận được sự xuất hiện sung mãn của một luồng gió mới. Đó là sự bùng nổ của phong trào nhạc được gọi là “nhạc trẻ”."

Cặp đôi với ca sĩ Thanh Mai những năm 70 của thế kỷ trước, Quốc Dũng để lại trong lòng công chúng một làn sóng mới. Nói một cách khác, nhạc sĩ & lối trình diễn trên sân khấu của ông đã “thay máu” cho dòng tân nhạc miền Nam đang trong giai đoạn còn nhiều dấu ấn của dòng nhạc lãng mạn thời tiền chiến.

Nguyễn Ánh 9 kể rằng, chính ông là người đã kết hợp giọng ca của Quốc Dũng và Thanh Mai vào năm 1973. Ông gọi Thanh Mai tới nhà để giới thiệu chị hát chung với một người mà ông bảo đảm là “sẽ rất tương xứng”. Thanh Mai đã gặp Quốc Dũng lần đầu tiên tại nhà Nguyễn Ánh 9. Ca khúc “Ai đưa em về” của ông đã được cặp song ca Thanh Mai- Quốc Dũng trình bày rất thành công, tạo dựng tên tuổi. Sau này, họ đã song ca nhiều ca khúc do Quốc Dũng sáng tác như “Bên nhau ngày vui”, “Dạo khúc uyên ương”, “9 con số 1 linh hồn”, “Điệp khúc mùa xuân”,…

Với khả năng sáng tác, biểu diễn và sử dụng thành thạo mandolin, guitar, piano, trống, bass, keyboard, organ, Quốc Dũng là một trong những gương mặt tiêu biểu của nhạc trẻ thời bấy giờ.

Sau 1975, Quốc Dũng ở lại Việt Nam và tiếp tục hoạt động âm nhạc cùng với vợ là ca sĩ Bảo Yến.

Năm 2005, trung tâm nhạc Thúy Nga đã thực hiện DVD Paris By Night 78 "Đường xưa" nhằm giới thiệu dòng nhạc của ba nhạc sĩ Quốc Dũng, Châu Kỳ và Tùng Giang.

Ngoài vai trò nhạc sĩ, Quốc Dũng còn là diễn viên, từng đóng vai nam chính trong bộ phim Trường tôi của đạo diễn Lê Dân.

Từ một “…vùng mây trắng”, những đám mây lạc tìm nhau, Quốc Dũng để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người yêu nhạc những giai điệu da diết khi mùa xuân về:

“…Trời mưa giăng lối, áo em lệ rơi
Nhạt nhòa nét môi đã say quên lời
Vì mình xa nhau nên em chưa biết xuân về đấy thôi
Ngày xuân vẫn trôi, tình mình vẫn hoài thương nhớ đây vơi…”


Quốc Dũng dành trọn vẹn cuộc đời cho âm nhạc. Ông viết từ nhu cầu nội tâm của chính mình. Những bản tình ca cứ vui buồn vui theo biến động của đời sống.

Dường như Quốc Dũng không quá bận tâm đến sự nổi tiếng. Khi được hỏi về điều đó, ông cười hiền hòa, lắc đầu.
Gần 50 năm, những giai điệu cũ, nghe lại, lòng cứ rưng rưng, xúc động như câu chuyện mới ngày hôm qua.

Những câu hát không chỉ thuộc về một thời.

Mùa xuân đã đến bên thềm. Tình ca của ông vẫn vang lên thiết tha, bồi hồi:

“…Trời dào dạt sóng gió reo mùa đông
Chìm trong giá băng bóng xuân mịt mùng
Vì mình xa nhau nên xuân vẫn mãi xa vời chốn nao
Còn thương nhớ nhau còn nặng u sầu muôn kiếp về sau ..."

( Theo Nhà Văn Trương Văn Khoa )


Em Đã Thấy Mùa Xuân Chưa - Quang Dũng

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

For this message the author Duyên Chi has received thanks: 5
BinhMinh(Mon Jan 23, 2017 3:07 pm), DIEU DUC(Mon Jan 23, 2017 10:25 am), hat@(Mon Jan 23, 2017 11:34 am), lachong(Tue Jan 24, 2017 12:11 am), Ngô Đồng(Mon Jan 23, 2017 3:28 pm)
Rating:31.25%
 
Duyên Chi
 
Posts: 7374
Images: 33
Joined: Wed Sep 01, 2010 7:03 am
Has thanked: 33951 times
Have thanks: 25840 times

VIỆT ANH VÀ CA KHÚC " HOA CÓ VÀNG NƠI ẤY "

Postby Duyên Chi » Tue Jan 31, 2017 5:24 am

Image

VIỆT ANH VÀ CA KHÚC " HOA CÓ VÀNG NƠI ẤY "

Có những mùa hoa đến một thời, đi một thời, chỉ để lại miên man nỗi nhớ trong lòng người. Những nỗi buồn thật khẽ, những xúc cảm thật mong manh chẳng thế nào chạm tới!

Và với Việt Anh, dường như hoa gắn với những nỗi buồn, để cứ thấy lòng chơi vơi khi bắt gặp một câu thơ cũ, một mùa hoa vàng mê mải xa xưa:

" Có một mùa hoa cải
Nở vàng bên bến sông
Em đang thì con gái
Đợi anh…
Chưa lấy chồng..."


Người ta bảo Việt Anh có cơ duyên với những khúc ca trữ tình sâu lắng bởi nhạc sĩ biết đánh thức những nỗi buồn thẳm sâu nhất ở một góc nào đó, rồi lại tìm cách nâng niu cảm xúc, vỗ về ru êm nỗi đau.

Nhạc của anh lãng mạn nhưng buồn lắm, có những dòng sông lơ đãng bị bỏ quên lại sau lưng rồi cuối cùng hoà với đại dương rộng lớn đến cạn cả bến bờ. Có những mùa hoa vàng mê mải trong kí ức, những mùa hoa cũ, những mùa hoa gợi lại những kỉ niệm, những mùa hoa đánh dấu sự chia cách.

Tất cả đều được thổi vào một giai điệu nhẹ nhàng, sâu sắc, gợi tả những nỗi lòng thầm kín nhất.

" Buồn hoài chi ta ơi
Nơi ấy hoa vàng cho đẹp mùa sang
Đường mình qua lúc nào giờ bước âm thầm
Tình cũ dâng trào..."


Rõ ràng vẫn là một mùa hoa vàng của hiện tại, rõ ràng là quy luật của thiên nhiên vẫn ngàn đời chẳng thay đổi, cứ mùa sang hoa lại đẹp đến say lòng.

Ấy thế sao lòng cứ rưng rưng một cảm xúc cũ, sao cứ mãi trào dâng một hoài niệm quá vãng, sao mãi chẳng nguôi vơi? Và để rồi con người ta chỉ biết cất lên một tiếng trách than da diết:

" Yêu ngàn lần hơn nữa cũng mất nhau rồi
Anh trách anh vì sao với hoa không cùng chung đời..."


Tình yêu là điều mong manh lắm, chỉ một chút buông tay nó cũng sẽ rơi xuống, tan thành trăm mảnh sắc cạnh vụn vỡ, cứa vào lòng người nhói buốt, để mãi sau còn nhắc nhở đến một nỗi niềm hoang phế.

Những giây phút cô đơn nhất, sẽ là những khi ta nhớ nhau nhất, nhớ đến cháy ruột gan, nhớ đến thắt lòng, nhưng tất cả đã qua, chỉ còn lại một bản đàn dang dở, chỉ còn lại những phím đàn không vẹn nguyên…

" Chiều về hoang phím đàn
Một phút giây nào mình khóc cho nhau?..."


Và cũng có những hoang mang, những xúc cảm hỗn độn chẳng thể nắm bắt nổi, tưởng như xa lắc mà lại quá đỗi gần gũi, thân thuộc:

" Ngoài hiên nắng lên, đi về đâu đó giấc mơ trôi dạt giữa đêm
Ôi ngày hôm qua dường như chưa đến bao giờ? "


Những giấc mơ không gọi thành tên, ẩn hiện ngoài hiên nắng, lại phiêu dạt lãng đãng trong những giấc mơ đêm. Quá khứ hoà vào hiện tại, tưởng như có những điều chưa từng tồn tại, tưởng như chẳng hề có cách chia…

Ta nghe trong sáng tác của Việt Anh, có những kỉ niệm bỏ lại, có những mùa hoa bỏ lại, và có cả những dòng sông bị bỏ lại sau lưng đến tội tình. Những nỗi buồn day dứt, miên man, những cơn sóng lòng chẳng thể nhấn chìm, để mùa thu lang thang khắp chốn cuối cùng được khoác lên mình hai chữ “tội tình” đầy u hoài.

" Giờ khuất xa lắm vườn đã yên giấc
Em đi đâu mùa hoa bỏ lại..."


Cuối cùng vẫn chỉ là một lời trách cứ: Em đi đâu bỏ lại mùa hoa? Em đi đâu bỏ lại tình yêu? Em đi đâu cho kí ức thành một chuỗi những tháng ngày kiếm tìm vô vọng? Vườn xưa đã yên giấc rồi, em đã khuất xa lắm rồi. Tại sao? Tại sao lòng ta chẳng thể tìm nổi cho mình chút bình yên?

Việt Anh đã khéo léo lấy cái tĩnh của thiên nhiên để đo những cơn sóng đang cuộn trào trong lòng, để âm điệu của câu hát mênh mang hơn, nghe đầy tội nghiệp, ám ảnh. Mùa hoa bị bỏ lại trong lãng quên. Và người thì đã ra đi, chẳng một lần quay lại:

“Em đi, tiếc gì thu vàng, tiếc gì xuân sang…”

" Rồi sẽ qua hết, đời cuốn xô mãi, tha thứ cho mùa thu bé dại
Mải chơi đến muộn loài hoa lỗi hẹn, chết trong vườn khuya..."


Và dẫu thế nào, những loài hoa vẫn bị lãng quên, nằm buồn bã nơi góc vườn yên ả, héo mòn dần theo tháng năm. Lòng người đã hoá thân thành hoa, để đợi chờ, để thất vọng, để tuyệt vọng, và rồi để tự giam mình trong cô đơn lạnh lẽo. Những mùa hoa bỏ lại, những mối tình bỏ lại, những vương vấn tận nơi đáy lòng đã bị lỗi hẹn, biết đến khi nào mới có thể nguôi ngoai…

( Theo nhạc sĩ Hoàng Anh )


Hoa Cỏ Vàng Nơi Ấy - Nguyễn Hồng Ân

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Sáng tác: Việt Anh

Đêm tàn cho trăng khuyết ra đi theo người.
Ru mai buồn từng cánh rơi ngoài sân mưa.
Yêu ngàn lần hơn nữa cũng mất nhau rồi
Anh trách anh vì sao với hoa không cùng chung đời ...

Buồn hoài chi ta ơi
Nơi ấy hoa vàng cho đẹp mùa sang
Đường mình qua lúc nào giờ bước âm thầm
Tình cũ dâng trào

Đường về không gian xưa
Đá rêu xanh đầy đi về mình ta
Chiều về hoang phím đàn
Một phút giây nào mình khóc cho nhau

Mình cùng say trong mưa
Em ánh trăng mờ anh làm trời thơ
Ngày tìm đến cuối trời
Người lãng quên rồi
Đời đã chia trôi

Mai dù ai đưa bước em qua đông dài
Em không đợi anh nữa trong bài ca (lời ru) đêm
Xin đừng mang nước mắt trao cho đời
Khi tiếng ca từng đêm vắng đưa anh về bên người ...

For this message the author Duyên Chi has received thanks: 5
BinhMinh(Tue Jan 31, 2017 5:42 am), DIEU DUC(Wed Feb 01, 2017 12:03 am), hat@(Tue Jan 31, 2017 7:57 am), lachong(Tue Jan 31, 2017 5:27 am), Ngô Đồng(Tue Jan 31, 2017 6:54 am)
Rating:31.25%
 
Duyên Chi
 
Posts: 7374
Images: 33
Joined: Wed Sep 01, 2010 7:03 am
Has thanked: 33951 times
Have thanks: 25840 times

HOÀNG THI THƠ VÀ " PHÚT ĐẦU TIÊN "

Postby Duyên Chi » Sat Feb 04, 2017 8:19 am

HOÀNG THI THƠ VÀ " PHÚT ĐẦU TIÊN "

Có những cái nhìn về hình ảnh người lính ở những hoàn cảnh và những khía cạnh khác nhau.Trong chiến tranh hoặc khi đất nước đã im tiếng súng,thì tâm tư của những người lính lại thực sự gắn bó với nhau bởi một thứ tình cảm thiêng liêng và cao đẹp.

Những người lính ấy có thể xuất thân từ thành phố hoặc những miền quê đồng chiêm nước trũng. Nếu như nơi anh ra đi là đồng chua nước mặn, là miền trung du nghèo đói; thì nơi tôi ra đời là mảnh đất cằn cỗi chỉ toàn sỏi dá. Những người lính nhận thấy ở nhau cùng một hoàn cảnh xuất thân. Họ có thể là những người trai trẻ, tầng lớp sinh viên học sinh hay nông dân chân lấm tay bùn vác súng đi lên để tham gia vào đời sống binh ngũ, để bảo vệ quê hương. Có lẽ vì thế, tình cảm cao đẹp giữa những người lính còn xuất phát từ một lí tưởng chung:

" Anh từ đồng quê đến
Tôi từ miền cát lên...

Đôi ta chừ mà gặp nhau đây
Tuy ban đầu mà tình e sâu

Gặp nhau sau mùa chinh chiến
Gặp nhau phút đầu lưu luyến
Ôi, giữa trời đất nước thân yêu..."


Có thể nhận thấy rõ hình ảnh súng bên súng không giản đơn là một hình ảnh để cho người đọc thấy rằng họ cùng chung công việc và nhiệm vụ. Nhưng sâu xa hơn, những người lính cùng ý thức được nhiệm vụ đó, cùng hiểu rõ và nhận ra rằng: lí tưởng của họ là chiến đấu để bảo vệ tổ quốc. Và hai chữ tri kỉ thật thiêng liêng. Đôi tri kỉ hình thành từ hai con người hoàn toàn xa lạ, đến từ những phương trời khác nhau sẻ chia tấm chăn vào những đêm giá rét. Thật đơn giản, họ trở thành những tri âm, tri kỉ của nhau. Và đó là hai chữ tri kỉ tồn tại trong những trái tim người lính, có lẽ vì vậy mà cái tên thiêng liêng và hiện thực: tình đồng đội.

Những người lính đã thực sự san sẻ một sự thiếu hụt lớn về tinh thần. Sự thiếu thốn tinh thần quả thực khó có thể bù đắp được cho nhau. Nhưng những người lính hiểu rằng, những người bạn tri âm, tri kỉ có thể làm vơi bớt nỗi buồn của nhau. Họ san sẻ với nhau những nỗi nhớ, nhửng tâm trạng và suy tư của người con xa quê. Nơi quê nhà, họ để lại ruộng nương, gian nhà không thiếu vắng bóng dáng họ vào ra.

Dù là manh áo rách, dù là cái buốt lạnh cảm nhận được khi bàn chân không đi giày, nhưng hình ảnh thương nhau tay nắm lấy bàn tay đã minh chứng cho một tình đồng bạn, tình đồng đội, tình tri âm, tri kỉ gắn kết sâu sắc. Tình bạn cao quí ấy còn là tình thương, sự cảm thông của những người lính trước khó khăn gian khổ :

" Anh mời tôi điếu thuốc,
Tôi kể chuyện đắng cay...

Đôi ta chừ mà gặp nhau đây
Say tâm tình cầm chặt đôi tay

Ngồi trông sao trời lóng lánh
Trời thanh trăng vàng óng ánh
Hai đứa nhìn đôi nét cau xanh..."



Image

Phút Đầu Tiên - Phương Dung

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Sáng tác: Hoàng Thi Thơ

Anh từ đồng quê đến,
Tôi từ miền cát lên
Đôi ta chừ mà gặp nhau đây
Tuy ban đầu mà tình e sâu
Gặp nhau sau mùa chinh chiến
Gặp nhau phút đầu lưu luyến
Ôi, giữa trời đất nước thân yêu

Anh mời tôi điếu thuốc,
Tôi kể chuyện đắng cay
Đôi ta chừ mà gặp nhau đây
Say tâm tình cầm chặt đôi tay
Ngồi trông sao trời lóng lánh
Trời thanh trăng vàng óng ánh
Hai đứa nhìn đôi nét cau xanh

Anh ơi, phút đầu tiên ấy nay đâu ?
Anh ơi, khi tình sông núi ăn sâu,
Lòng trai thế hệ trao nhau
Xin cho duyên tình tim kiếm tim ta
Trao qua duyên tình non nước bao la
Lòng trai chan hoà yêu thương

Trên nẻo đường đất nước,
ta từng giờ ước mong
Chân quay về dù gặp long đong
Tin nhau dù biển đời mênh mông
Lòng tuôn đong đầy trang giấy
Vì nhớ phút đầu tiên ấy
Đôi đứa mình khi mới quen nhau...

For this message the author Duyên Chi has received thanks: 4
BinhMinh(Sat Feb 04, 2017 10:50 am), hat@(Sat Feb 04, 2017 11:24 am), lachong(Sat Feb 04, 2017 8:26 am), Ngô Đồng(Sat Feb 04, 2017 9:45 am)
Rating:25%
 
Duyên Chi
 
Posts: 7374
Images: 33
Joined: Wed Sep 01, 2010 7:03 am
Has thanked: 33951 times
Have thanks: 25840 times

TÌNH KHÚC THỨ NHẤT : THƠ NGUYỄN ĐÌNH TOÀN - NHẠC VŨ THÀNH AN

Postby Duyên Chi » Wed Feb 08, 2017 6:54 am

TÌNH KHÚC THỨ NHẤT : THƠ NGUYỄN ĐÌNH TOÀN - NHẠC VŨ THÀNH AN

Image
Trong tất cả những tác phẩm mà nhạc sĩ Vũ Thành An đã cống hiến cho đời, có lẽ Tình khúc thứ nhất là một tuyệt phẩm lạ thường nhất. Mọi người vẫn nói vậy, khi ngồi với nhau và hát, nhân khi nghe tin nhạc sĩ Vũ Thành An rồi sẽ được chấp nhận xuất hiện ở quê nhà.

Nhà thơ Trần Tiến Dũng thường rất ít khi hát, nhưng trong dăm phút vui trên cõi đời cứ dần cạn, mỗi khi nói về cuộc đời và tình yêu, ông hay xin được hát bài này thay cho ngôn từ của mình. Ông không phải là một giọng hát hay, nhưng khi cất lên giai điệu của Tình khúc thứ nhất, thường thì ai có mặt cũng đều xúc động như lặng nhìn một bức tranh tuyệt đẹp của đời người, đầy những gam màu của bầu trời và vực thẳm.

“Nhiều năm nữa, người ta có thể viết nên những bài thơ hay hơn, nhưng khó mà thương đau cao vút như lời của Nguyễn Đình Toàn và nhạc của Vũ Thanh An”, nhà thơ Trần Tiến Dũng vẫn nói như vậy, trong sự xúc động mỗi khi nghe lại. Nhà thơ có ngôn ngữ hiện đại hiếm hoi của Việt Nam được nhà xuất bản Norton (Mỹ – 2007)* chọn dịch để giới thiệu 100 gương mặt thi ca đương đại Châu Á này, luôn nói ông cứ bị chấn động khi nghe phần ngôn xướng của Tình khúc thứ nhất, như được uống phần suối nguồn tinh hoa của một quá khứ văn nghệ vàng son miền Nam Việt Nam.

Có cái gì đó thật lay động khi người ta lắng nghe ca từ của Tình khúc thứ nhất. Bài hát được viết vào năm 1963, nhân công việc ở Đài Phát Thanh Sài Gòn mà ông gặp được nhà văn Nguyễn Đình Toàn để có được cơ duyên cho ra đời bài hát này. Từ năm 1954, khi đặt chân vào miền Nam, nhạc sĩ Vũ Thành An trãi qua nhiều khó khăn để vào đời, cũng như không dễ dàng thành đạt trong đời sống âm nhạc ở Sài Gòn lúc ấy đang có quá nhiều tên tuổi văn nghệ áp đảo. Nhưng khi nổi lên với Tình khúc thứ nhất, Vũ Thành An lập tức trở thành một cái tên lớn và được ghi nhớ mãi về sau, bất chấp có những nghịch cảnh của thời thế khiến ông phải cắt đứt với âm nhạc bình thường trong một giai đoạn dài.

Trong những cuộc tán gẫu bất tận về sự diệu vợi của nền âm nhạc miền Nam giữa cuối thế kỷ 20, Vũ Thành An vẫn được nhắc đến với nét nhạc luôn buồn bã loay hoay. Ngay cả trong lời hy vọng của ông, nghe như cũng vang lên từ huyệt mộ sâu thẳm. Đôi lúc người nghe phải tự hỏi rằng thương đau nào mà ông đã trãi qua, tận cùng đến mức trong ý nhạc đó, luôn là sự cào cấu của hối tiếc, nghẹn ngào. Lạ lùng, những điều đó làm nên tên tuổi của ông. Không biết liệu hôm nay, đứng trên một sân khấu những người nghe đã rất khác, một cuộc sống rất khác, liệu ông có tìm thấy một chút nắng vàng đẹp đẽ ngày cũ của mình?

“Lời nào em không nói em ơi. Tình nào không gian dối. Xin yêu nhau như thời gian làm giông bão mê say…” câu hát được đẩy đến những thanh âm cao ngất, như một lời oán thán trong đêm. Vọng âm như một đoạn thánh thi về tình yêu mà tuyệt vọng là cảm giác chiếm hữu duy nhất. Có rất nhiều nhạc sĩ đã viết về nỗi buồn, mỗi người một vẻ, mà thế giới của Vũ Thành An là một điều rất lạ, dường như vẫn sẽ day dứt, giày vò sẽ còn đuổi theo ông suốt hết kiếp người.

Non nửa thế kỷ đã trôi qua, kể từ khi Việt Nam dừng tiếng súng. Nhiều bài hát tưởng chừng khó khăn lắm mới trở lại đời thường, rồi cũng đã dần dần xuất hiện trên sân khấu, truyền hình. Đã nhiều chục năm, nhưng nhiều bài hát nghe đâu như vẫn còn rất tươi mới những nỗi lòng người Việt.

Câu chuyện tình yêu đơn sơ ở quê nhà bị lạc mất trên những nẻo đường đô thị đầy cám dỗ, vang vọng sự hối tiếc – như Tình khúc thứ nhất – cũng không phải xa lạ gì trong cuộc sống hôm nay. Những người con trai, con gái Việt Nam giờ đây trong đất nước có tên gọi thanh bình vẫn phải rời bỏ làng quê để đi tìm một cơ hội trong đời, rồi không còn quay lại. Dù ở thế hệ nào, vẫn có thể nao nao như tìm thấy phận mình trong tiếng ca muôn thuở.

Không phải ngẫu nhiên mà Tình khúc thứ nhất hay vô vàn những bài tình ca, những lời hát về cuộc đời… mà hàng ngàn bài hát của nền văn hoá miền Nam trước năm 1975 vẫn sống và lay động lòng người bất chấp rêu phong thời cuộc. Những bài hát đó vẫn góp tiếng vào thị trường thương mãi âm nhạc, nhưng được viết ra bằng sự chia sẻ, bằng cách kết nối sự cảm thông của thành thị và thôn quê, của con người biết đau từng nỗi đau của nhân thế. Khác với mua bán và giải khuây, những bài hát đó là lịch sử và văn hoá của một thời kỳ, nó giảng giải một cách đơn giản về chiến tranh và mất mát, chia sớt nỗi buồn của thân phận và nghịch cảnh quê hương mà không có chương trình lịch sử nào có thể sánh bằng. Vi vậy, dù đã nghe biết bao lần, trái tim ta vẫn diệu vợi khi thưởng thức, như chỉ mới vừa biết một tình khúc nào đó, lần thứ nhất trong đời.

Cuộc đời khép mở bất tận. Hôm qua, có những bài hát bị giày xéo và nguyền rủa, thì hôm nay chúng lại được trang hoàng lộng lẫy, gọi mời trở lại. Không ai có thể tự giày xéo mình đau thương bằng chính mình, cũng như chỉ có chế độ kiểm duyệt mới có thể cắt ứa máu linh hồn và trí tuệ của chính dân tộc mình.

Có người nói rằng dẫu muộn, thì việc chấp nhận phần văn hoá miền Nam Việt Nam đó vẫn còn hơn không. Nhưng ai biết được, rằng cuộc quay lại đó, là huy hoàng đón nhận hay chỉ là lời chào kết thúc.
Nhà thơ Vũ Ngọc Giao cũng viết trong một cuộc rượu, rằng:

Về đâu khi ngày đã tắt
Ngồi đây ta uống rượu chơi
Cuộc đời nằm trong con mắt
Một lần khép mở mà thôi...
( Vũ Hồ Như )

Ôi… trong một lần khép mở ấy, vô tận ấy biết bao đổi thay, chứa khôn cùng buồn vui trần thế...
( Theo Nhạc Sĩ Tuấn Khanh )
.
" Thần tiên gẫy cánh đêm xuân
Bước lạc sa xuống trần
Thành tình nhân đứng giữa trời không
Khóc mộng thiên đường ..."


Tình Khúc Thứ Nhất – Lệ Thu

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Thơ: Nguyễn Đình Toàn
Nhạc: Vũ Thành An

Tình vui theo gió mây trôi
Ý sầu mưa xuống đời
Lệ rơi lấp mấy tuổi tôi
Mấy tuổi xa người.

Ngày thần tiên em bước lên ngôi
Ðã nghe son vàng tả tơi
Trầm mình trong hương đốt hơi bay
Mong tìm ra phút sum vầy.

Có biết đâu niềm vui đã nằm trong thiên tai
Những cánh dơi lẻ loi mù trong bóng đêm dài
Lời nào em không nói em ơi
Tình nào không gian dối
Xin yêu nhau như thời gian làm giông bão mê say.

Lá thốt lên lời cây
Gió lú đưa đường mây
Có yêu xin những ngày thơ ngây
Lúc mắt chưa nhạt phai
Lúc tóc chưa đổi thay
Lúc môi chưa biết dối cho lời.

Tình vui trong phút giây thôi
Ý sầu nuôi suốt đời
Thì xin giữ lấy niềm tin
Dẫu mộng không đền.

Dù trời đem cay đắng gieo thêm
Cũng xin đón chờ bình yên
Vì còn đây câu nói yêu em
Âm thầm soi lối vui tìm đến.

Thần tiên gẫy cánh đêm xuân
Bước lạc sa xuống trần
Thành tình nhân đứng giữa trời không
Khóc mộng thiên đường.

Ngày về quê xa lắc lê thê
Trót nghe theo lời u mê
Làm tình yêu nuôi cánh bay đi
Nhưng còn dăm phút vui trần thế....



For this message the author Duyên Chi has received thanks: 4
BinhMinh(Wed Feb 08, 2017 9:35 am), hat@(Wed Feb 08, 2017 7:34 am), lachong(Wed Feb 08, 2017 9:58 am), Ngô Đồng(Wed Feb 08, 2017 8:01 am)
Rating:25%
 
Duyên Chi
 
Posts: 7374
Images: 33
Joined: Wed Sep 01, 2010 7:03 am
Has thanked: 33951 times
Have thanks: 25840 times

Re: Tản Mạn về NHẠC SĨ, CA SĨ và NHẠC PHẨM

Postby DIEU DUC » Thu Feb 09, 2017 1:20 am

Lê Tín Hương

Lê Tín Hương sinh năm 1949. Cô học trò xứ Huế xưa vẫn còn cái vẻ e thẹn khi nói về những ca khúc của mình, ngay cả với người quen. Hai mươi mốt tuổi, chị bắt đầu viết nhạc. Với cái vốn thanh nhạc học rất bài bản, những ca khúc của chị ắt hẳn không tệ về mặt âm điệu. Nhưng có lẽ, cái đặc trưng trong nhạc của chị nằm ở phần ca từ, mà đôi khi, có người cảm thấy là … hơi chán. Vậy mà không có bao nhiêu người biết hoặc nghe về Lê Tín Hương, mãi cho đến khi chị phát hành hai đĩa nhạc đầu tiên của mình, Có Những Niềm Riêng và Dòng Đời Mong Manh, với những giọng hát gạo cội trong làng âm nhạc Việt Nam như Duy Trác, Bạch Yến, Thái Hiền góp phần trình diễn …

Cho tới nay, đã có bốn đĩa nhạc của chị được phát hành. Và im lặng hẳn, kể từ Dòng Lệ, Dòng Mưa. Có nhiều người đã thắc mắc, và sẽ có nhiều người sẽ còn thắc mắc. Nhiều người biết, nhưng không bao nhiêu người lên tiếng, vì tất cả dường như đang chờ đợi, biết đâu chị sẽ thay đổi ý định. Đối với một người phụ nữ, có lẽ một mái ấm gia đình còn quan trọng hơn tất cả, bao gồm cả tiền tài và danh vọng. Cho nên Thái Hằng rút lui vào sau hậu trường để cho Phạm Duy thăng hoa trong làng nhạc Việt. Và mới đây thôi, người ta cũng thấy Thái Thảo bắt đầu vắng bóng trên những sàn diễn. Vậy đó, hạnh phúc luôn luôn là một sự hòa hợp, đôi lúc cần một chút hy sinh. Giống nhau quá thì cái sức đẩy càng lớn càng đẩy người ta ra xa nhau, khác nhau quá thì vô hình chung cái níu kéo vào nhau lại trở thành một hệ lụy cho nhau. Và đối với Lê Tín Hương, chị hiểu điều này rất rõ, nếu không muốn nói là hiểu hơn ai hết.


Em Đi Rồi


www.youtube.com Video from : www.youtube.com


Anh Đi


www.youtube.com Video from : www.youtube.com
DIEU DUC
 
Posts: 9376
Images: 3013
Joined: Fri Jul 09, 2010 11:25 pm
Has thanked: 18170 times
Have thanks: 12235 times

Cơn mê chiều - Babui (Danlambao)

Postby lachong » Thu Feb 09, 2017 3:28 am

​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​
Cơn mê chiều​ ​
​​
​​Image

​​Xin làm người soi đường đi xoá hết đau thương...

Babui (Danlambao)
- Nếu so với bác Cao-Đắc Tuấn và bác Hữu Liêm, tôi chỉ là kẻ ngoại đạo của âm nhạc, một nốt bẻ đôi cũng không biết nên không dám múa rìu qua mắt thợ, nhưng tình cờ được bác Hữu Liêm nhắc lại bài hát Cơn mê chiều trong bài viết Và người ơi xin chớ quên đăng trên Danlambao đã làm cho tôi như sống lại nỗi niềm riêng của mình.

Ôi âm thanh và hình ảnh qua những nhân chứng sống và phim ảnh của Mậu Thân 1968 như hiện về... nào là tiếng đập của cuốc xẻng, tiếng kêu là thất thanh và tiếng nổ của đạn AK khô khốc rợn người khi thành phố Huế rơi vào địa ngục của hủy diệt và thảm khốc, được che đậy bằng danh từ tổng nổi dậy và giải phóng.

Hình ảnh của những cán binh cộng sản trong cái rét lạnh đầu Xuân mặc quần tà lỏn, tay đeo băng đỏ, vài vác AK đầu đội mũ tai bèo, mặt xanh như tàu lá chuối vì đói ăn khát uống đi gõ cửa từng nhà như thần chết gõ cửa điểm danh sự sống sao mà ghê rợn kinh hoàng!

Image

Ảnh Babui

Bài hát Cơn mê chiều ra đời trong thời điểm 1968 đặc điểm là không có âm thanh và ánh sáng đi kèm trong lời ca như tiếng nổ và hỏa châu, mà chỉ có gươm đao, loại vũ khí cổ điển gây nên cái chết dã man và mọi rợ.

Chiều nay không có em, mưa non cao về dưới ngàn...

Lời mở đầu cho bài hát báo trước một biển mưa nước mắt và tang tóc chia lìa sẽ đến với những địa danh: Đường nội thành, Cầu Tràng Tiền, Hương Giang, đồi Ngự Bình...

Nhưng có lẽ không còn cảnh nào thê lương chia lìa buồn man mác như ở bên sông.

Hương Giang ơi thuyền neo bến không người qua đò...

Và hơn thế nữa:

Kim Long ơi, bờ lau ngóng, chuông chùa tắt rồi...

Một khi mà tiếng chuông chùa không còn ngân lên ở đất Thần Kinh thì xem như Huế tắt thở và niềm tin bị hủy diệt bởi cộng sản.

Nhưng tính nhân bản của miền Nam của tác giả đối với tội ác của công sản không là hận thù mà là ngọn đuốc hải đăng soi đường cho những thế hệ mãi sau.

Tôi là người trong đêm, mang ngon đuốc về nội thành
Xin là người soi đường đi xóa hết đau thương...


Phải nói qua bài hát Cơn mê chiều nhạc sĩ Nguyễn Minh Khôi là kẻ tung và ca sĩ Thái Thanh là người hứng.

Giọng hát được mệnh danh là vượt thời gian của Thái Thanh được sự phụ họa của những giọng hát không chuyên oan hồn trong tết Mậu thân ở Huế, đã làm cho người nghe phải sởn gai ốc khi nghe Thái Thanh cất tiếng hát Cơn mê chiều.


CƠN MÊ CHIỀU - NGUYỄN MINH KHÔI - THÁI THANH (2).wmv

www.youtube.com Video from : www.youtube.com


Image


​​​​
Image
​​Babui
http://danlambaovn.blogspot.com/
​​

For this message the author lachong has received thanks: 4
BinhMinh(Thu Feb 09, 2017 3:37 am), Duyên Chi(Thu Feb 09, 2017 5:00 am), hat@(Thu Feb 09, 2017 8:08 am), Ngô Đồng(Thu Feb 09, 2017 4:31 am)
Rating:25%
 
lachong
 
Posts: 11933
Joined: Tue Sep 28, 2010 11:48 pm
Has thanked: 19814 times
Have thanks: 41728 times

Huyền Chi - Tác Giả Bí Ẩn Của Ca Từ ''Thuyền Viễn Xứ''

Postby Duyên Chi » Sun Feb 12, 2017 6:17 am

Huyền Chi - Tác Giả Bí Ẩn Của Ca Từ ''Thuyền Viễn Xứ''

Chiều nay sương khói lên khơi.
Thùy dương rũ bến tơi bời.
Làn mây hồng pha ráng trời.
Sóng Đà Giang thuyền qua xứ người.
Thuyền ơi, viễn xứ xa xưa.
Một lần qua dạt bến lau thưa.
Hò ơi, giọng hát thiên thu.
Suối nguồn xa vắng, chiều mưa ngàn về.


Trong một tập sách in những ca khúc của nhạc sĩ Phạm Duy, ông có đưa vào một câu dưới bài Thuyền viễn xứ: “Huyền Chi, cô ở đâu?”. Đó cũng là câu hỏi của tôi khi nghe lại ca khúc đầy ắp cảm xúc này.

=====

Huyền Chi là ai? Ít thông tin trên mạng cho biết cô là một cô gái phụ mẹ bán vải ở chợ Bến Thành. Cơ duyên nào khiến bài thơ của cô được nhạc sĩ danh tiếng Phạm Duy phổ nhạc?

Đầu năm 2016, tôi xem được những tấm ảnh của Huyền Chi và biết thêm nhiều thông tin về cô. Trong ảnh, Huyền Chi là một cô gái có nét đẹp của một diễn viên điện ảnh với dáng cao, cân đối và trắng trẻo. Cô gái ấy sinh ra ở vùng Tân Định, Sài Gòn, có lúc ra định cư tại Phan Thiết rồi quay về sống ở thành phố này tới nay.

Cô học tiếng Anh từ trước năm 1954 khi tiếng Pháp là ngoại ngữ phổ biến, đang được học hằng ngày ở các trường Tây tại Sài Gòn. Cô làm thơ khi còn rất trẻ, ra tập thơ duy nhất năm 18 tuổi rồi để thất lạc. Cô có một bài thơ được phổ thành ca khúc Thuyền viễn xứ của nhạc sĩ Phạm Duy dù chỉ gặp ông lần duy nhất trong đời.

Tôi gặp bà Hồ Thị Ngọc Bút tại quận 2, trước giờ bà dạy tiếng Anh tại nhà. Không thể nghĩ rằng bà đã 82 tuổi. Trước mặt tôi là một phụ nữ trắng trẻo, vóc dáng cao, khỏe mạnh.

Bà Ngọc Bút chính là nhà thơ Huyền Chi của những năm đầu thập niên 1950.

Đầu thập niên 1930 có một kỹ sư Hỏa xa (Ingénieur technique adjoint) tên là Hồ Văn Ánh, từng được đào tạo tại Pháp trong những khóa đầu tiên cho thuộc địa.

Năm 1940, ông làm giám đốc Hỏa xa các tỉnh Phan Thiết, Phan Rang và Nha Trang, có ngôi nhà riêng hai tầng khang trang ở Phan Thiết, một “wagon” riêng trên tàu hỏa đặc biệt cho gia đình tùy nghi sử dụng miễn phí.

Công việc của ông là tổ chức, đào tạo, kiểm soát và duy trì hệ thống Hỏa xa toàn quốc. Vì công việc, ông di chuyển và ở lại nhiều thành phố nên vợ ông lần lượt sinh sáu người con ở các nơi trên đường công tác.

Con gái út Ngọc Bút được sinh ra tại Sài Gòn khi ông làm việc tại đây. Khi ông đến Phan Thiết, Ngọc Bút được đi học tại Trường nữ tiểu học Phan Thiết.

Cuộc sống đang êm đềm thì biến cố xảy ra, bà nội của cô ở quê nhà Bắc Ninh bệnh nặng. Đáng lẽ cả gia đình đều phải về, nhưng trong nhà có một người con cũng đang bị bệnh nên chỉ có ba cô và hai anh chị cô về Bắc trước.

Dự tính khi con bớt bệnh, mẹ cô sẽ dẫn tất cả về luôn. Không ngờ đó là lần cuối cùng cô gặp cha, rồi do bom đạn, loạn lạc, tản cư và cuối cùng là cuộc chia đôi đất nước khiến gia đình cô phân cách vĩnh viễn.

Mẹ cô mở sạp bán vải tại cửa Nam chợ Bến Thành để sinh sống. Cô ở với mẹ, vừa đi làm vừa đi học, vừa dọn hàng giúp mẹ.
Trong thời gian hai miền Bắc - Nam được tự do thông thương năm 1954, mẹ đã trở về Bắc với cha cô, nhưng bốn người con vẫn ở lại miền Nam vì lúc ấy ai cũng đã có công ăn việc làm và cô cũng sắp kết hôn.

Những năm tuổi nhỏ được theo cha mẹ về thăm quê mỗi năm và đi đây đi đó, Ngọc Bút có nhiều cảm xúc về quê hương xứ Bắc. Hơn nữa, sự phân ly, chia cắt gia đình quá sớm khi còn bé đã để lại một ấn tượng sâu trong lòng cô.
Vì vậy cô đã tưởng tượng ra một cuộc chia ly trên quê hương trước khi nó biến thành sự thật.

Đó là lý do ra đời của bài thơ Thuyền viễn xứ.

Nhiều người hỏi: “Vì sao cô còn trẻ mà làm thơ buồn thế?”, cô trả lời: “Tôi tưởng tượng thôi mà!”. Nhưng thật ra nỗi đau âm ỉ trong lòng cô trong nhiều năm đã tạo nên những vần thơ ấy.

***************

Huyền Chi, cô ở đâu?

Năm 1952, Ngọc Bút đến nhà in báo Sống Chung trên đường Trần Hưng Đạo, quận Nhứt xem tập thơ vừa in xong của mình. Tập thơ mang tên Cởi mở, gom lại 22 bài thơ do cô viết từ năm 16 tuổi.

Lúc đó tuy mới 18, cô đã tham gia biên tập thơ cho báo Phụ Nữ của bà Nguyễn Thị Lan Phương và gia nhập nhóm thơ - văn - nhạc lấy tên là Chim Việt. Những bài thơ trong tập đã được đăng rải rác trên một số báo, cô dùng bút danh Khánh Ngọc, rồi sau đó là Huyền Chi.

Buổi đó, nhạc sĩ Phạm Duy vừa đến và được bà Đào, chủ nhà in, giới thiệu về cô. Phạm Duy khi ấy còn trẻ, mới 32 tuổi nhưng đã nổi tiếng.

Ông vừa đưa gia đình vào Nam và đang thu xếp cuộc sống ổn định ở quê hương mới cho gia đình. Biết cô vừa in xong tập thơ, ông mượn xem và xin cô một tập để nếu có bài nào hay thì xin được phổ thành ca khúc.

Một thời gian sau, cô nghe được ca khúc Thuyền Viễn Xứ do nhạc sĩ Phạm Duy phổ từ bài thơ lục bát của cô trên sóng phát thanh và thấy ca khúc này được in thành tờ nhạc khổ lớn rất thịnh hành lúc đó của hai nhà xuất bản Tinh Hoa và Á Châu. Trên bìa hai ấn phẩm này ghi rõ: Nhạc: Phạm Duy, ý thơ: Huyền Chi.

Đó là khoảng thời gian cô vừa lập gia đình với ông Trần Phụng Tường, giáo sư trung học. Cô rời khỏi công việc biên tập thơ, theo chồng về Phan Thiết. Cô hầu như không tiếp tục làm thơ, lo toan làm ăn, mở hiệu sách, dạy tiếng Anh và chăm sóc tới bảy người con. Có lần trong tờ giấy in ca khúc Thuyền viễn xứ, cô thấy lời nhắn của nhạc sĩ Phạm Duy: “Huyền Chi, cô ở đâu?”.

Thỉnh thoảng, cô vẫn nghe trên sóng phát thanh giọng hát Lệ Thu. Cô nhận thấy nhạc sĩ Phạm Duy rất tài tình, dùng ý bài thơ lục bát với nhịp điệu chậm rãi, đều đặn của cô viết thành một ca khúc đầy cảm xúc. Ông chắt lọc ngôn ngữ trong thơ, thêm thắt và tạo nên một tác phẩm âm nhạc hoàn hảo.

Năm 1975, bà Ngọc Bút cùng gia đình về lại Sài Gòn, nơi chôn nhau cắt rốn của bà và sống ở đây đến nay. Phu quân của bà đã tạ thế năm 2010 sau mười năm nằm một chỗ vì bệnh.

Trong khoảng thời gian này, bà được tin nhắn mong có cuộc gặp của nhạc sĩ Phạm Duy sau khi ông hồi hương về Việt Nam, nhưng bà xin từ chối vì bận chăm sóc chồng. Sau đó, bà có nhận được khoản tiền tác quyền từ lời của ca khúc Thuyền viễn xứ từ nơi sở hữu tác quyền ca khúc này.

***************

Đọc lại bài thơ Thuyền viễn xứ của bà Ngọc Bút, thấy thơ của một cô gái mới 16, 17 tuổi đã rất đằm sâu và mênh mang với giọng điệu và ngôn ngữ phóng khoáng:

“...Có thuyền viễn xứ Đà Giang
Một lần dạt bến qua ngàn lau thưa
Hò ơi! Câu hát ngàn xưa
Ngân lên trong một chiều mưa xứ người
Đường về cố lý xa xôi
Nhịp sầu lỡ bước, tiếng đời hoang mang
Sau mùa mưa gió phũ phàng
Bến sông quay lại, hướng làng nẻo xa
Lệ nhòa như nước sông Đà
Mái đầu sương tuyết lòng già mong con...”.


Gặp tài năng của nhạc sĩ Phạm Duy, lời trong ca khúc mang sắc thái khác: “Chiều nay sương khói lên khơi. Thùy dương rũ bến tơi bời. Làn mây hồng pha ráng trời. Sóng Đà Giang thuyền qua xứ người. Thuyền ơi, viễn xứ xa xưa. Một lần qua dạt bến lau thưa. Hò ơi, giọng hát thiên thu. Suối nguồn xa vắng, chiều mưa ngàn về...”.

Như một sự đồng điệu đồng cảm của người phổ nhạc. Có thể vì Phạm Duy cũng là một người xa xứ, khi đọc được bài thơ cũng là lúc ông vừa giã từ quê hương miền Bắc để trở thành cư dân của Sài Gòn, nơi ông có thời hoạt động âm nhạc sôi nổi nhất.
Đến nay, ca khúc này rất gắn bó với người Việt hải ngoại. Họ thấy mình trong đó, như vẫn đang đi trên con thuyền viễn xứ./.

PHẠM CÔNG LUẬN


Image

Huyền Chi năm 16 tuổi - Ảnh: tư liệu gia đình.

Image

Huyền Chi năm 1967 - Ảnh: tư liệu gia đình.

Image

Huyền Chi và chồng - Ảnh: tư liệu gia đình.


THUYỀN VIỄN XỨ - Lệ Thu

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Thơ: Huyền Chi
Nhạc: Phạm Duy

Chiều nay sương khói lên khơi
Thùy dương rũ bến tơi bời
Làn mây hồng xa ráng trời
Bến Ðà Giang, thuyền qua xứ người
Thuyền ơi viễn xứ xa xôi
Một lần qua giạt bến lau thưa
Hò ơi giọng hát thiên thu
Suối nguồn xa vắng, chiều mưa ngân về
Nhìn về đường cố lý, cố lý xa xôi
Ðời nhịp sầu lỡ bước, bước hoang mang rồi
Quay lại hướng làng
Ðà Giang lệ ướt nồng
Mẹ già ngồi im bóng
Mái tóc sương mong con bạc lòng
Chiều nay gửi tới quê xưa
Biết là bao thương nhớ cho vừa
Trời cao chìm rơi xuống đời
Biết là bao sầu trên xứ người
Mịt mù sương khói lên hương
Lũ thùy dương rũ bóng ven sông
Chiều nay trên bến muôn phương
Có thuyền viễn xứ nhổ neo lên đường...

For this message the author Duyên Chi has received thanks: 4
BinhMinh(Sun Feb 12, 2017 7:25 am), hat@(Sun Feb 12, 2017 8:13 am), lachong(Sun Feb 12, 2017 6:30 am), Ngô Đồng(Sun Feb 12, 2017 6:59 am)
Rating:25%
 
Duyên Chi
 
Posts: 7374
Images: 33
Joined: Wed Sep 01, 2010 7:03 am
Has thanked: 33951 times
Have thanks: 25840 times

MỘT BÀI NHẠC BLUE ĐỘC ĐÁO CỦA Y VÂN " THÚY ĐÃ ĐI RỒI "

Postby Duyên Chi » Sat Feb 18, 2017 6:39 am

MỘT BÀI NHẠC BLUE ĐỘC ĐÁO CỦA Y VÂN " THÚY ĐÃ ĐI RỒI "

Trong gia tài sáng tác khá đồ sộ của nhạc sĩ Y Vân, có một bản nhạc đặc biệt: Thúy đã đi rồi... Bản nhạc này rất thịnh hành vào thập niên 60 thế kỷ trước. Tuy nhiên, đằng sau bản nhạc là một bí mật ít người biết tới.

Nghệ sĩ vốn đa tình, cho nên chuyện trăng hoa, ong bướm âu cũng là nghiệp chướng. Nhưng trường hợp của nhạc sĩ Y Vân lại khác, bởi bà Minh Lâm - vợ ông, từng khẳng định với người viết là ông rất đứng đắn, nghiêm túc trong chuyện tình cảm và không giấu bà điều gì. Ngay cả bút danh Y Vân bà cũng biết, đó là cuộc tình thời trai trẻ của ông và thiếu nữ mang tên Tường Vân. Cuộc tình không thành nhưng để lại dấu ấn trong cái tên ký dưới mỗi bản nhạc do ông sáng tác: Y Vân (nghĩa là “Yêu Vân”). Cả chuyện cô gái chủ quán bi-da mà ông hay đến chơi, thường nhìn ông với ánh mắt “bất thường” để ông có cảm xúc viết thành ca khúc Khi em nhìn anh ông cũng kể hết với bà. Vậy, sao lại có bản Thúy đã đi rồi, gọi đích danh tên một người con gái với những ca từ mang tâm trạng của một kẻ đắm đuối trong bể tình :

" Thúy đã đi rồi
Những ngày băng giá không tiếng cười
Thúy đã đi rồi
Biết làm sao cho nhớ thương nguôi
Đời em về đâu
Cho gió trăng sầu..."


Do nhạc sĩ Y Vân đã mất (năm 1992), nên tôi đem điều này hỏi người em ruột của ông là nhạc sĩ Y Vũ. Ông tiết lộ: “Tôi nói rõ sự thật nhé, anh Y Vân đã viết ca khúc này thay cho tâm sự của một người bạn rất thân, đó là tài tử điện ảnh kiêm kịch sĩ Nguyễn Long (còn gọi là Long Đất). Vào đầu thập niên 60 thế kỷ trước, Nguyễn Long yêu say đắm ca sĩ Thanh Thúy nhưng cô ca sĩ tài danh này không chút mảy may động lòng. Nguyễn Long âm thầm sống trong đau khổ, cay đắng một mình. Rồi một hôm, nhạc sĩ Y Vân bắt gặp anh chàng thất tình này trong quán cà phê với bộ dạng “ngó phát chán”, Y Vân hỏi han và Long Đất đã thổ lộ mối tình sâu kín.

Thương cảm mối tình đơn phương của người bạn thân, Y Vân đã viết Thúy đã đi rồi. Bài này trở thành một trong những ca khúc nổi tiếng của dòng nhạc blue thời bấy giờ. Bài hát được khá nhiều ca sĩ trình bày, trong đó có cả ca sĩ Thanh Thúy. Hát thì cứ hát, nhưng con tim của nàng chẳng chút lay động, cho dù hằng đêm anh chàng Nguyễn Long vẫn bám theo nàng “trên từng cây số”, qua những phòng trà mà cô đến biểu diễn. Người đẹp vẫn đó, vẫn đùa vui trước đôi mắt ngây dại của gã si tình mà chẳng hề quan tâm”.

Đến đây, người viết xin được mở ngoặc để nói về tài sắc của nữ ca sĩ Thanh Thúy. Chị sinh năm 1943 tại Huế. Đi hát từ năm 16 tuổi (1959) và sở hữu một giọng hát hết sức đặc biệt: khàn đặc như có pha rượu, nghẹn ngào, nức nở với dáng dấp mảnh mai, mái tóc dài buông lơi trên đôi vai gầy… Giọng hát ấy, dáng dấp ấy như có ma lực khiến ai “lỡ nghe” rồi là say như điếu đổ... Chẳng thế mà hầu hết văn nghệ sĩ cùng thời đã “nghiện” tiếng hát mà họ ví von với rất nhiều hình ảnh: lơ lửng với khói sương, nhấp nhô cùng sóng nước, đam mê theo cung bậc, thì thầm với kẻ tình si, du dương trong tĩnh lặng, vỗ về với yêu thương.

Năm 1962, Thanh Thúy được bầu chọn là Hoa hậu Nghệ sĩ, đồng thời là “Nữ ca sĩ ăn khách nhất” suốt 3 năm liền.

Tháng 11.1961, Nguyễn Long thực hiện cuốn phim Thúy đã đi rồi, theo ca khúc của nhạc sĩ Y Vân và nhạc phim do ca sĩ Hùng Cường hát. Nữ ca sĩ Minh Hiếu đóng vai Thanh Thúy. Ngoài bộ phim này, hình ảnh Thanh Thúy còn xuất hiện trên kịch sân khấu, kịch truyền hình. Các nghệ sĩ Kim Cương, Bích Thủy, Xuân Dung... đều đã đóng vai Thanh Thúy. Thanh Thúy thật sự là một con người tài sắc nổi trội khiến cánh đàn ông hồi đó có đủ “lý do chính đáng” để mê mệt cô như một thần tượng.

Trở lại với chàng tình si Nguyễn Long - dù đã nặng tình đeo đuổi, thậm chí đã làm phim về nàng nhưng không sao lọt vào mắt xanh của nàng. Mang tâm trạng u uất, Nguyễn Long đã trải lòng qua bài thơ tự sáng tác Thôi.

Bài thơ này cũng được Y Vân phổ thành tình khúc mà cho đến nay vẫn còn ghi dấu ấn trong lòng nhiều thế hệ: “Thôi, em đừng khóc nữa làm gì! Kỷ niệm sầu ân tình cũ xa xưa. Thôi em đừng khóc, em đừng khóc, đừng khóc nữa giọt lệ sầu làm sao xóa hết tâm tư... Ôi cuộc đời đầy phong ba giữa lòng người. Lệ sầu chia ly buồn tê tái. Ly rượu này đầy thương đau tấm hình hài. Thu man mác buồn, mùa thu ơi!...”.

Nguyễn Long khi ấy mới khoảng 30 tuổi, nghe nói phải hơn mười năm sau ông mới lập gia đình, còn ca sĩ Thanh Thúy đã lấy chồng trước đó (năm 1964).

( Theo Nhà văn Hà Đình Nguyên )


___________________

Thúy Đã Đi Rồi - Hùng Cường

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Sáng tác: Y Vân

Thúy đã đi rồi
Những ngày băng giá không tiếng cười
Thúy đã đi rồi
Biết làm sao cho nhớ thương nguôi
Đời em về đâu
Cho gió trăng sầu
Tìm em ở đâu
Đường mây tìm dấu

Thúy ơi
Thúy quá vô tình
Ví dù em có hay dỗi hờn
Cũng vẫn hơn là bến tình anh lê gót cô đơn
Đành đi tìm quên
Muôn bước xa gần
Để qua nhiều đêm
Anh thao thức một đèn

Anh muốn sống riêng trong một thế giới
Xa loài người
Xa cuộc đời đầy đắng cay
Nơi đây không còn biết nhớ thương ai
Xa tình người
Không một lời
Anh mỉm cười

Thúy ơi
Thúy đã đi rồi
Thúy còn đi mãi trong cõi đời
Thúy đã đi rồi
Bóng hình em xa khuất trong tôi
Nàng đi về đâu hay cũng u hoài
Người yêu còn ai trong suốt cuộc đời

Anh muốn sống riêng trong một thế giới
Xa loài người
Xa cuộc đời đầy đắng cay
Nơi đây không còn biết nhớ thương ai
Xa tình người
Không một lời
Anh mỉm cười

Thúy ơi
Thúy ơi
Thúy đã đi rồi
Thúy còn đi mãi trong cõi đời
Thúy đã đi rồi
Bóng hình em xa khuất trong tôi
Nàng đi về đâu hay cũng u hoài
Người yêu còn ai trong suốt cuộc đời ...

For this message the author Duyên Chi has received thanks: 4
BinhMinh(Sat Feb 18, 2017 6:53 am), hat@(Sat Feb 18, 2017 9:20 am), lachong(Sat Feb 18, 2017 8:59 am), Ngô Đồng(Sat Feb 18, 2017 7:13 am)
Rating:25%
 
Duyên Chi
 
Posts: 7374
Images: 33
Joined: Wed Sep 01, 2010 7:03 am
Has thanked: 33951 times
Have thanks: 25840 times

“Sến” hay “Sang”? - Nguyễn Ngọc Chính

Postby hat@ » Tue Feb 21, 2017 8:16 am

​​
“Sến” hay “Sang”?​​

​​Nguyễn Ngọc Chính

​​​​
Image

Kho từ vựng Sài Gòn xưa có một thuật ngữ đã đi sâu vào cuộc sống và cho đến ngày nay người ta vẫn còn dùng với hàm ý miệt thị, chê bai hay chí ít cũng là đánh giá thấp.

Chỉ một chữ “Sến” cũng đủ để gây nhiều chuyện bất bình, thậm chí còn khiến người ta phải đỏ mặt tía tai vì tranh cãi.

Một bức thư tình mùi mẫm với những lời lẽ như “… đêm nay trăng thượng tuần lên cao, anh nhớ em vô vàn, em có biết chăng em một kẻ si tình đang độc hành trong đêm lạnh lẽo?” sẽ bị cho là “thư viết theo kiểu… sến. Nhiều người cho rằng tán gái theo kiểu sỗ sàng “Em đi đâu đó cho anh theo cùng?” cũng là một cách tống tình theo kiểu… sến. Cô gái áo quần lòe loẹt có tông màu xanh đỏ chỏi nhau thế nào cũng bị xem là “diện theo kiểu… sến”.

Bước sang hội họa, họa sĩ Trịnh Cung lại khẳng định, "Trong tranh vẫn có "sến" chứ! Ví dụ như tranh của họa sĩ Lê Trung trước đây. Ông thường vẽ phụ nữ ngực tròn, mặc áo bà ba đội khăn hoặc nón rất Sài Gòn. Nói chung là bình dân…”. Tranh vẽ của Lê Trung (1) thường xuất hiện trên các báo “lá cải” như Phụ nữ Diễn đàn, Sài Gòn Mới… và dĩ nhiên những tạp chí này cũng được xếp vào loại báo… sến!

​​​​
Image

​​Tranh của họa sĩ Lê Trung

Nhưng trước hết chúng ta hãy thử tìm hiểu nguồn gốc của chữ “sến”. Cho đến nay, có rất nhiều cách giải thích trong việc truy tầm từ nguyên.

Giáo sư Cao Xuân Hạo (2) giải thích, "Theo tôi, gốc của từ ‘sến’ phải bắt đầu từ chữ ‘sen’ trong nghĩa con sen, là đứa ở, con ở […] Còn nếu ứng dụng vào văn chương, nghệ thuật thì ám chỉ khẩu vị thấp hèn, ít có giá trị.”.

Lối giải thích từ “sen” biến thành “sến” có thể tạm chấp nhận nhưng kể cũng lạ khi giáo sư Hạo theo chuyên ngành ngôn ngữ học lại dùng cụm từ “khẩu vị thấp hèn”. Thường khi nói đến “khẩu vị” người ta liên tưởng đến cái “gu” trong ăn uống chứ làm sao lại có được "khẩu vị" trong văn chương, nghệ thuật?

Có một cách giải thích khác, không mang tính học thuật như giáo sư Cao Xuân Hạo, mà lại dựa vào thực tế hồi đầu thập niên 60 tại Sài Gòn. Đó là thời thịnh hành của bộ phim Anh em nhà Karamazov (The Brothers Karamazov), chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nga, Fyodor Dostoyevsky.

Trong phim có cảnh một vũ nữ hộp đêm vừa múa vừa hát bài Mambo Italiano theo điệu mambo – cha cha cha. Cô vũ nữ mặc y phục “nghèo nàn”, thân hình bốc lửa, tóc tai rũ rượi, gào thét và rên rỉ, quằn quại và khiêu khích… Diễn viên đóng vai vũ nữ ấy là Maria Schell trước đó chưa hề nổi tiếng nhưng nhờ màn múa đầy ấn tượng này, tên cô được quảng cáo ngang hàng với tài tử Yul Brynner của Hollywood.

​​​​
Image

​​Poster phim “Anh em nhà Karamazov” với Yul Brynner và Maria Schell

Phim chiếu tại các rạp ở Sài Gòn cả tháng vẫn chưa hết người xem, sau đó bắt đầu xuất hiện những người ái mộ Maria Schell. Người ta nói, cái tên Maria Schell được Việt hóa thành “Mari Sến”.

Tôi không tin là như vậy. Sến xuất hiện trong ngôn ngữ Sài Gòn ngay sau khi có cuộc di cư vĩ đại của người miền Bắc vào Nam năm 1954, nghĩa là trước khi phim anh em nhà Karamazov đến Sài Gòn. Trước 1954, người miền Bắc dùng từ “con sen” để chỉ người giúp việc trong khi miền Nam gọi là "ở đợ" và ngày nay còn được gọi là “Ô-Sin”.

"Sen"
thường là những cô gái quê, con nhà nghèo, ít học, phải ra Hà Nội để kiếm sống bằng nghề giúp việc nhà. Sau 1954, “Sen” cũng di cư vào Nam. Ở Sài Gòn khi đó nước máy chưa được đưa tới từng nhà nên chiều chiều các cô sen lại tụ tập quanh máy nước (fontaine) để hứng nước gánh về nhà, từ đó lại đẻ thêm cái tên "Mari-Phông-tên".

​​​​
Image

​​Cảnh gánh nước phông-tên thời Sài Gòn xưa

Mari Sến hay Mari Phông-ten cũng đã đi vào thơ văn. Một nhà thơ nào đó đã không hết lời ca tụng người em... Sến:

Em phải là người em Sến không
Sao môi em đỏ, ngực em phồng
Thân hình ngào ngạt mùi son phấn
Anh muốn gì em, em biết không?

Cũng có giải thích đại loại như Sến bắt nguồn từ tiếng Anh “sentimental”, có nghĩa là đa cảm, ủy mị… Tôi không tin là như vậy vì sentimental hoàn toàn không hàm ý miệt thị, chê bai còn Sến của ta lại mang đậm nét mỉa mai, châm biếm. Nói theo nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Phan: "sến" là biểu hiện những dạng thị hiếu thẩm mỹ dưới mức trung bình.

Cứ như thế, chữ “sến” bị lạm dụng trong ngôn ngữ hàng ngày để gán cho những gì thuộc loại “hạ cấp” theo suy nghĩ của người sử dụng từ ngữ. Nổi bật nhất trong lãnh vực âm nhạc là “trường phái” nhạc… sến khởi đầu từ thập niên 60 với tiết điệu boléro, rumba... Những nhạc sĩ tiêu biểu của trường phái này có thể kể đến Lam Phương, Hồ Đình Phương, Vinh Sử, Thanh Sơn…

Theo nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9, điệu bolero mang âm hưởng bình dị của dân ca Nam Bộ: “Phần đông ca sĩ, nhạc sĩ là người miền Nam nên hát và viết bài hát mang chất dân ca bình dân của người Nam. Họ viết nhạc phần đông ở giọng thứ, khi hát với bolero, nó đúng cái nhịp của người miền Nam. Dân ca miền Nam rất hợp bolero. Bên tân cổ giao duyên, phần đông hát vọng cổ xong đều chuyển qua bolero. Hai cái đó dính liền, pha với nhau. Từ đó có âm hưởng bolero trong âm nhạc Việt Nam”.

​​​​
Image

​​Nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9

Bình luận về điệu bolero của Nguyễn Ánh 9, một nhạc sĩ người miền Nam, lại gợi đến một ý cho rằng những người Bắc di cư năm 1954 không thích nhạc phẩm do người Nam sáng tác, họ cũng không quen với cách phát âm của các ca sĩ người miền Nam khi hát. Ngoài ra, họ lại sợ cạnh tranh với nhạc tiền chiến của những nhạc sĩ người miền Bắc nên mới đặt ra danh từ “Nhạc Sến” với ý chê bai.

Nhà thơ Hữu Loan, người miền Bắc, làm bài thơ Mầu tím hoa sim rất nổi tiếng nói về một cô gái lấy chồng đi bộ đội, chồng không chết mà cô ta chết. Một chuyện tình rất lâm ly vào thời kháng chiến với kết cuộc:

Nhưng không chết người trai khói lửa
Mà chết người em gái nhỏ hậu phương.

Bài thơ này được phổ nhạc thành 2 nhạc phẩm: Những đồi hoa sim của Dzũng Chinh (nguời miền Nam) và Áo anh sứt chỉ đường tà, của Phạm Duy, người Bắc. Áo anh sứt chỉ đường tà với âm điệu lên xuống, luyến láy, rất khó hát và hình như chỉ những giọng ca điêu luyện của Vũ Khanh, Sĩ Phú, Duy Quang, Duy Trác, Elvis Phương mới thành công còn Những đồi hoa sim thì ca sĩ nào cũng có thể hát được, từ Phương Dung, Tuấn Vũ cho đến Thanh Tuyền, Như Quỳnh…

Trong trường hợp này, nếu làm một cuộc khảo sát bỏ túi về sự lựa chọn giữa “nhạc sến”“nhạc sang”, ta sẽ có ngay kết quả: Những đồi hoa sim là “nhạc sến”. Nhưng thiết nghĩ, đó là sự lựa chọn mang tính cách “địa phương” của những người có gốc từ miền Bắc di cư vào Nam năm 1954.

Sự khác biệt về cá tính giữa người Nam và người Bắc nói riêng và giữa hai miền Nam-Bắc nói chung là người miền Nam thì bình dị, thường nói “huỵch tẹt” ý nghĩ của mình, trong khi Bắc Kỳ thì lại khách sáo, ưa nàu mè… trong lòng muốn lắm nhưng ngoài mặt cứ giả vờ như không.

Lời ca của dòng nhạc bolero miền Nam rất bình dân, mộc mạc, dễ nhớ và cũng dễ hát. Đó là những lời chân thực từ trái tim, chẳng hạn như trong bài Duyên kiếp của Lam Phương, cô gái cất tiếng hát "Anh ơi nếu mộng không thành thì sao? Non cao, biển rộng biết đâu mà tìm…" hoặc bài Quen nhau trên đường về của Thăng Long có câu "Chiều nay có phải anh ra miền Trung, về thăm quê mẹ cho em về cùng...”.

Rõ ràng là nhạc sến không có triết lý cao siêu, mà toàn là những câu, những chữ mà ngay cả anh xích lô và chị "buôn thúng bán mẹt" ngoài chợ có thể hiểu được vì đó là những lời... “nghĩ sao nói vậy”: “Tại anh đó nên duyên mình dở dang, em nào mộng mơ quyền quý cao sang…” hoặc "Tôi với nàng hai đứa nguyện yêu nhau. Tha thiết từ đây cho đến ngày bạc đầu...”.

Theo nhiều người, ca khúc Người yêu cô đơn của Đài Phương Trang là một bản nhạc “đặc sệt” chất sến. Nghe Chế Linh than thở, rên rỉ khiến có người nghe phải… rùng mình, rợn tóc gáy, nổi da gà:

“Đời tôi cô đơn nên yêu ai cũng cô đơn / Đời tôi cô đơn nên yêu ai cũng không thành / Đời tôi cô đơn nên yêu ai cũng dở dang / Yêu ai cũng lỡ làng dù rằng tôi chẳng lỗi chi… Trời cho tôi cô đơn bao nhiêu lần nữa đây / Tôi không hề trách đời hay giận đời mau đổi thay” (3).

Cũng trong Người yêu cô đơn được remix với tiết tấu nhanh hơn pha trộn những đoạn “nói lối” theo kiểu rap, ca sĩ Ken Nguyễn đã khiến bài hát bớt đi chất sến và dĩ nhiên là được nhiều người chấp nhận (4).

Thế cho nên, sến hay không là còn tùy cách trình diễn của người hát chứ không phải “một khi bản nhạc đã sến thì ai hát cũng vẫn là sến”!

Ở một thái cực tương phản, cái gọi là nhạc "sang" lại dùng những ca từ mà chính những người “trí thức” cũng không hiểu hết những gì mình hát.

Mấy ai đã cảm nhận hết những câu hát đại loại như “Ta thấy em trong tiền kiếp với mặt trời lẻ loi” hoặc “Ôm lòng đêm, nhìn vầng trăng mới về, nhớ chân giang hồ. Ôi phù du, từng tuổi xuân đã già, một ngày kia đến bờ, đời người như gió qua”.

Tôi nghĩ, ngay chính bản thân người nhạc sĩ khi viết những lời như trên sẽ lúng túng khi có người cắc cớ nhờ giải thích cho rõ!

Phạm Duy với ca khúc Giết người trong mộng là một trường hợp khác hẳn. Từ bài thơ Hành khất của Hàn Mặc Tử ông đã phổ nhạc thành một bài hát mang sắc thái “sắt máu”, lập đi lập lại những động thái “giết người”, “giết người đi”… để “trả thù duyên kiếp phũ phàng” và để trừng phạt kẻ “quên tình nghĩa phu thê”.

Làm sao giết được người trong mộng
Để trả thù duyên kiếp phụ phàng?

Có lẽ không ai coi Giết người trong mộngnhạc sến nhưng nhiều người vẫn không thoải mái khi phải hát những câu giết chóc từ đầu đến cuối bài hát. Bảo Giết người trong mộngnhạc sang lại càng không đúng vì nó thiếu tư tưởng “hàn lâm” của một bản nhạc sang trọng.

Cũng cần phải nói thêm, miền Nam trước đây có tới hai dòng nhạc chính. Đầu tiên là Nhạc Vàng và tiếp đến là Nhạc Sến. Vào đầu thập niên 60, nhạc sĩ Phó Quốc Lân cho ra mắt ban Nhạc Vàng trên đài truyền hình Sài Gòn, ông cũng là tác giả những bản nhạc như Xuân ly hương, Hương lúa miền Nam, Mong ngày anh về, Vui khúc tương phùng…

Những hãng phát hành băng và đĩa nhạc cũng cho ra nhiều sản phẩm với tên gọi “Nhạc Vàng” như Hương Giang, Dạ Lan của nhạc sĩ Anh Bằng, và Shotguns của Ngọc Chánh. Tại miền Nam, nhạc vàng khi đó được hiểu là thể loại nhạc tình êm dịu, có tình yêu quê hương, tình yêu lứa đôi hoặc có nỗi lòng riêng tư của người lính chiến.

Những tác giả với tên tuổi gắn bó với Nhạc Vàng phải kể đến Phạm Duy, Văn Phụng, Anh Bằng, Nguyễn Văn Đông… và thế hệ nhạc sĩ kế tiếp là Trịnh Công Sơn, Ngô Thụy Miên, Từ Công Phụng, Trần Thiện Thanh…

Đó cũng là thời của các ca sĩ như Thái Thanh, Thanh Thúy, Hoàng Oanh, Khánh Ly, Hà Thanh, Thanh Tuyền, Chế Linh, Duy Khánh, Tuấn Vũ, Hương Lan, Giao Linh, Thanh Lan, Hùng Cường và Mai Lệ Huyền…

Thời của Nhạc Vàng nổi bật với những ca khúc đã đi sâu vào tâm thức người miền Nam như Giọt mưa trên lá (Phạm Duy), Khúc ca ngày mùa (Lam Phương), Hoài thu (Văn Trí), Xóm đêm (Phạm Đình Chương), Ai lên xứ hoa đào (Hoàng Nguyên), Nắng chiều (Lê Trọng Nguyễn), Đường xưa lối cũ (Hoàng Thi Thơ), Nửa đêm ngoài phố (Trúc Phương), Thương hoài ngàn năm (Phạm Mạnh Cương), Nắng lên xóm nghèo (Phạm Thế Mỹ)...

Ở Miền Bắc, dưới chế độ Xã hội Chủ nghĩa, từ thập niên 1950 đã du nhập khái niệm "nhạc màu vàng" từ Trung Hoa và bị coi "là thứ âm nhạc lãng mạn, bi quan, hoặc khêu gợi tình dục và những khát vọng thấp hèn". Phong trào bài trừ "nhạc màu vàng" dưới thời Mao Trạch Đông cũng lan sang miền Bắc nên dòng nhạc tiền chiến thịnh hành trước năm 1954 cũng phải câm nín vì bị cấm.

Sau khi Sài Gòn sụp đổ, nhạc vàng gần như biến mất và thay vào đó là… nhạc "đỏ" của cách mạng. Thật ra thì nhạc vàng vẫn sống trong lòng người Sài Gòn qua những khúc hát nghêu ngao từ cửa miệng người dân, hoặc nghe trộm qua BBC, VOA hoặc nghe lén qua băng cassette còn sót lại sau chiến dịch “bài trừ văn hóa đồi trụy”.

Mãi đến khi bắt đầu thời kỳ Đổi Mới thì các loại nhạc vàng, nhạc sến mới dần dà được chính quyền “xét lại” và cho phổ biến một cách hạn chế, tùy theo tác giả và tác phẩm.

Năm 1986, lần đầu tiên nhà nước cho ra danh mục 36 tác phẩm âm nhạc của Miền Nam trước kia nay được phép công khai trình diễn. Danh sách này sang thập niên 1990 thì bỏ, thay vào đó là danh sách nhạc cấm có liên quan đến người lính Việt Nam Cộng hòa.

Cơ quan văn hóa đề nghị cổ xúy nhạc xanh, tức nhạc trẻ của thời đại Đổi Mới, nhưng xem ra không thành công. Trong khi đó, số người nghe nhạc vàng ngày càng đông, không chỉ ở phía nam vĩ tuyến 17, ở hải ngọai mà cả ở miền Bắc, thậm chí còn theo chân người Việt đi lao động ở Liên Xô và Đông Âu vào thập niên 1980.

Sang thế kỷ 21, những nhà kinh doanh và tổ chức ca nhạc trong nước đã thực hiện nhiều buổi trình diễn nhạc vàng, họ đưa ca sĩ từ hải ngoại về hát. Vào tháng 8/2010 hai ca sĩ mà tên tuổi gắn liền với nhạc sếnHương Lan và Tuấn Vũ đã trình diễn những bản nhạc vàng ở Nhà hát Lớn Hà Nội suốt nửa tháng trời với giá vé lên đến 1,7 triệu mà mỗi suất vẫn kín chỗ.

Trong một bài phỏng vấn, “Vua Nhạc Sến” Vinh Sử đã lên tiếng: “Với tôi, không hề có “nhạc sến” mà chỉ có nhạc hay và nhạc dở mà thôi (đương nhiên nhạc hay mới có giá trị). Nếu từ "nhạc sến" là dùng để chỉ dòng nhạc dành cho giới bình dân thì tôi chịu lắm và tôi rất tự hào khi được rộng rãi quần chúng hát nhạc của mình”.

Theo nhạc sĩ Vinh Sử, ở Sài Gòn trước 1975, giới làm nhạc rất dễ kiếm tiền. Tiền tác quyền một bản nhạc có khi mua được cả một chiếc xe hơi, nhạc sĩ lại được "đặt hàng" tới tấp, do vậy mới nảy sinh ra loại "nhạc thị trường" được viết theo kiểu “mỳ ăn liền”. Đó chính là thời kỳ Vinh Sử tung ra các ca khúc như Nhẫn cỏ cho em, Yêu người chung vách, Trả nhẫn kim cương...

Sau 1975, nhạc của Vinh Sử"e" (air) nhạc dân gian, mang âm hưởng cổ nhạc, chẳng hạn như Tình ngoại, Bằng lòng đi em, Để tóc nàng ngủ yên, Qua ngõ nhà em, Làm dâu xứ lạ, Nhành cây trứng cá... Vinh Sử than thở:

“Cái đẹp của quê hương mình sao mình lại không ngợi ca, tôn vinh mà lại dè bỉu là... "sến"? […] Tôi đã từng nói: "Bao giờ nước mình giàu, không còn người đạp xích lô, thợ hồ, ô sin... lúc đó tôi sẽ viết... nhạc sang!

​​​​
Image

​​Nhạc sĩ Vinh Sử

Có người lại quả quyết nhạc sến được khai thác từ cổ nhạc. Điều này tôi nghĩ không chính xác vì cổ nhạc, chẳng hạn như vọng cổ, viết theo ngũ cung (hò, xự, xang, xê, cống), còn tân nhạc nói chung và điệu boléro nói riêng có đến 7 nốt (do, re, mi, fa, sol, la, si). Phải chăng kết luận như thế vì sự lầm lẫn khi nghe những bài “tân cổ giao duyên” nên cứ tưởng là phần tân nhạc lấy từ cổ nhạc (?).

Nếu nhạc sĩ Vinh Sử được phong tặng là “Vua Nhạc Sến” thì ngôi vị “Nữ Hoàng Nhạc Sến” chắc phải dành cho ca sĩ Hương Lan, con gái của kép cải lương Hữu Phước.

Hương Lan
vào nghề hát từ ngày hãy còn là “Em bé Hương Lan” và đã được rất đông người ngưỡng mộ với chất giọng miền Nam mượt mà, mùi mẫm. Tuy nhiên, cũng có những người không thích vì họ cho là cô chuyên hát dòng nhạc sến. Ca sĩ Hương Lan khẳng định:

“Âm nhạc có nhiều dòng khác nhau: nhạc dân ca, nhạc trữ tình..., nhưng không có dòng nhạc sến. Tôi không biết những người hay dùng từ sến để chê một bài nào đó, họ có hiểu "sến" là gì hay không; hay cái gì không thích thì đều cho là "sến".

Cũng theo Hương Lan, “cải lương” là một loại hình nghệ thuật thì làm sao người ta có thể tùy tiện sử dụng “cải lương” như một tính từ mỗi khi muốn chê cái gì đó, chẳng hạn như “văn chương cải lương”, “ăn nói cải lương”… với ý dè bỉu, coi thường bộ môn nghệ thuật dân gian vốn có từ lâu của người Việt nói chung và người miền Nam nói riêng. Hương Lan thẳng thừng tuyên bố:

“Tôi xem đó là sự chọc ghẹo, coi thường và nhục mạ rất tệ hại, nếu không nói là vô văn hóa. Nhưng đó là khán giả chê. Đáng buồn hơn, ngay cả người trong giới [ca nhạc] cũng nói như vậy. Các em [ca sĩ] dù có nổi tiếng đến đâu, hát nhạc sang thế nào thì cũng đừng nên coi thường các loại nhạc khác".

​​​​
Image

​​Ca sĩ Hương Lan

Có khoảng hơn 2.000 bài hát được sáng tác dưới thời Đệ nhất và Đệ nhị Cộng Hòa tại miền Nam từ năm 1954 đến 1975. Điều rõ ràng là không thể phân biệt được bài nào thuộc loại sến, bài nào thuộc loại không sến chứ chưa nói gì đến loại nhạc sang trọng theo kiểu hàn lâm.

Thiết nghĩ, sến hay sang còn tùy vào nhiều yếu tố bao gồm nhạc điệu, lời ca và kỹ thuật trình diễn. Ba yếu tố đó có tầm ảnh hưởng lẫn nhau vì không phải cứ điệu bolero hay rumba là bài hát trở thành sến, ca từ không phải cứ mộc mạc là thuộc dòng nhạc sến và người hát nếu chú ý đến phong cách biểu diễn cũng có thể biến một bản nhạc cứ tưởng như thuộc loại sến trở thành một ca khúc được người nghe chấp nhận.

***

Chú thích:

(1) Họa sĩ Lê Trung sinh năm 1919 tại Châu Đốc. Ông là cựu sinh viên trường Mỹ nghệ Gia Định và trường Mỹ thuật Hà Nội. Lê Trung chuyên về chân dung, phong cảnh, tĩnh vật trên phấn màu và thủy họa.

(2) Cao Xuân Hạo (1930-2007) là một nhà ngôn ngữ học người Việt với nhiều đóng góp trong việc định hình phương pháp phân tích cấu trúc câu tiếng Việt. Ngoài ra, ông còn là một dịch giả, giáo sư văn chương uyên bác.

Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng với giai thoại tự học nghe, nói và viết thành thạo tiếng Pháp chỉ từ việc chơi với một người bạn Pháp. Ông từng làm giảng viên ngôn ngữ học, khi đó ông đảm nhận phần lớn công việc dịch sách và hiệu đính các sách dịch tại bộ môn ngôn ngữ học, tại Đại học Tổng hợp Hà Nội.

Ông nổi tiếng cả với tư cách nhà ngôn ngữ học và dịch giả, và là thành viên Hội Nhà văn Việt Nam. Giáo sư Cao Xuân Hạo từ trần ngày 16/10/2007 tại Sài Gòn sau hai tuần nằm bệnh từ một cơn đột quỵ.

Tác phẩm của Cao Xuân Hạo về ngôn ngữ học:

· Tiếng Việt – Mấy vấn đề ngữ âm, ngữ pháp và ngữ nghĩa. (Nhà xuất bản Giáo dục, 1998).
· Tiếng Việt - Văn Việt - Người Việt (Nhà xuất bản Trẻ, 2001).
· Tiếng Việt sơ thảo ngữ pháp chức năng. (Nhà xuất bản Khoa học xã hội và Công ty văn hóa Phương Nam, 2006).

Truyện dịch:

· Người con gái viên đại uý (truyện 1959).
· Chiến tranh và hòa bình (tiểu thuyết 1962).
· Truyện ngắn Goócki (1966).
· Con đường đau khổ (tiểu thuyết 1973).
· Tội ác và hình phạt (tiểu thuyết - xuất bản năm 1983 với tên Tội ác và trừng phạt do BTV tự ý sửa).
· Đèn không hắt bóng (1986).
· Papillon (1988).
· Nô tỳ Isaura (tiểu thuyết 19??).

Image

Giáo sư Cao Xuân Hạo

Nguyễn Ngọc Chính

For this message the author hat@ has received thanks: 4
BinhMinh(Tue Feb 21, 2017 8:25 am), Duyên Chi(Tue Feb 21, 2017 9:25 am), lachong(Tue Feb 21, 2017 8:58 am), Ngô Đồng(Tue Feb 21, 2017 8:34 am)
Rating:25%
 
hat@
 
Posts: 16613
Joined: Thu Aug 26, 2010 3:35 am
Has thanked: 28709 times
Have thanks: 52476 times

PreviousNext

Return to Tản Mạn Cuộc Sống

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest