Tản Mạn về NHẠC SĨ, CA SĨ và NHẠC PHẨM

Vết Ngứa Trong Tim - Tuấn Khanh

Postby hat@ » Mon Nov 06, 2017 1:01 pm

​​​​​​​
Vết Ngứa Trong Tim

Tuấn Khanh
​​
​​
Image

Ghi chú: Bài viết ra đời trong hoàn cảnh đột ngột có vài nghệ sĩ miền Bắc lên tiếng tấn công nhạc sến, với lý luận rằng đó là một dòng nhạc đã cũ, cũng như ám chỉ ai thiếu văn hóa mới nghe loại nhạc này. Trong bối cảnh những nghệ sĩ miền bắc đó, vốn xuất thân từ vị trí có thế lực, nên tôi buộc lòng phải lên tiếng để bảo vệ dòng nhạc này.

Hoàng đế nhà Nguyên Hốt Tất Liệt (1215-1294) có tất cả, trong lịch sử xâm lược của mình. Nhưng vẫn có một điều làm ông mang nỗi hận cho đến lúc chết. Đó là nước Đại Việt. Ba lần mang đại quân từng đè bẹp mọi quốc gia lân cận đến đất Nam, nhưng cả ba lần Hốt Tất Liệt chỉ nhận được tin dữ mang về.

Cay đắng vì không khuất phục được, cay đắng vì không hiểu sao mình không thể can dự vào giấc mơ ép dân Nam làm nô lệ cho mình, Hốt Tất Liệt luôn nhắc đến Đại Việt trong sự căm ghét, tận đến lúc trút hơi tàn. Trên giường bệnh, lịch sử ghi rằng Hốt Tất Liệt từng thở hắt và nói rằng “nước Nam như vết ngứa trong trái tim ta”.

Thật giản dị để hiểu được cảm giác này của Hốt Tất Liệt, khi nhìn thấy một dân tộc chân đất, giản dị và chừng như rất ủy mị, yếu ớt, nhưng khi chạm vào, thì hóa ra đó là điều bất khả.

Người Việt, văn hóa Việt và những giá địa mang tính bản sắc địa phương luôn tiềm ản những giá trị độc đáo như vậy: nhỏ nhoi mà lớn lao, khuất nhưng không bao giờ tắt.

Nhạc sến – với nhiều tranh cãi từ cái tên gọi, cho đến việc làm đẹp cho nói bằng một cái tên đầy chất hiện đại là bolero – Vẫn là một điệu đặc biệt khó tả trong âm nhạc, lẫn văn hóa miền Nam, kéo dài đến miền cây số của miền Trung. Và dù có nhận định như thế nào, yêu thương hay ghét bỏ, nhạc sến vẫn đã gắn liền với người miền Nam, trở thành một hình thái bản sắc riêng sống động, gắn liền với mọi thế hệ, và có thể dự đoán là ít nhất trong một thế kỷ nữa.

Về mặt học thuật, nhiều nhà nghiên cứu đã tìm thấy sự gắn liền mạch sống của nhạc sến với vọng cổ, hò, lý… miền Nam, cũng như ngôn ngữ chịu nhiều ảnh hưởng của trào lưu văn chương nghệ thuật, có tính ủy mị, thê lương hay chân thành, triết học từ thời đại của Tiểu thuyết thứ Bảy, từ đầu thập niên 30, thế kỷ 20.

Về mặt đời sống, nhạc sến là chuyến xe chất chồng và đầy đủ nhất lịch sử tâm hồn, hoàn cảnh, con người… của miền Nam từ năm 1954 cho đến 1975. Bất cứ nhà nghiên cứu xã hội nào cũng có thể tìm thấy một kho dữ liệu khổng lồ phán ánh trung thực mọi thứ về con người và toàn miền Nam. Nó là quá khứ, là chiêm nghiệm và đầy khả năng suy đối đa chiều cho những ai sống trong nền văn hóa này, bất kể thế hệ nào, độ tuổi ra sao.

Nhưng cũng kỳ lạ, nhạc sến cũng là một loại “vết ngứa trong tim” của nhiều nhạc sĩ, ca sĩ… xuất thân hoặc được hưởng thụ từ dòng chảy này, vì dù có cố viết bắt chước lại, có mô phỏng hay trình bày lại, cũng khó mà chinh phục được, dù bề ngoài của sến thì rất giản đơn – và có thể cũng rất “bất thường”.

Hiện tại chứng minh rằng nhạc sến vẫn chiếm lĩnh ở mọi nơi, và dù khuất bao lâu, nó vẫn trỗi dậy như một điều không thể thiếu ở miền Nam, và xa hơn thế nữa. Cứ như là đến New Orleans thì nghe blues, và đến Nashville thì nghe country. Tôi đã từng đến miền Bắc, đi tìm để nghe những điều rất riêng của âm nhạc nơi này, và lạ thay, ngay ở các công viên giữa trái tim Hà Nội, tôi vẫn thấy người ta chơi đàn và hát nhạc sến một cách say mê.

Có ý cho rằng sến là một sản phẩm của thời chiến tranh nên ủy mị, chán chường, nên giờ không hợp thời. Nhưng trên thực tế cũng có rất nhiều sản phẩm thật sự sinh ra từ thời chiến tranh, mà đã bị quên lãng hoàn toàn. Nhưng nói cho đúng, thì chiến tranh không sinh ra văn hóa, và chỉ có nền văn minh mới sản sinh ra âm nhạc mà thôi. Bản thân âm nhạc không có giai cấp, chỉ có con người bị ràng buộc của nghèo nàn giai cấp mới ấn định thứ bậc cho cuộc sống mình.

Có ý cho rằng sến đã quá cũ, không nên làm sống lại, không nên lôi ra đời sống hôm nay. Nhưng phải chăng người Việt – với đa số – không thể thiếu nó trong không gian tồn tại của mình? Việc nó vẫn được chào đón, thậm chí là làm giàu cho các nhạc sĩ, ca sĩ, hơn cả các thể loại khác như pop, rock, dân gian đương đại gì đó… cũng là một ví dụ đáng suy nghĩ. Nhưng sến xưa cũ thì đã sao? Đã hơn 300 năm từ ngày có nhạc của Mozart, người ta vẫn nghe lại với đúng hòa âm đó, hòa thanh đó và thậm chí càng cổ càng tốt, thì sao?

Hốt Tất Liệt cho đến chết vẫn chưa bao giờ gãi được vết ngứa trong tim mình, vì chỉ có khi ông hiểu được Đại Việt, thì ông mới có thể thanh thản ra đi mà thôi. Cũng như rất nhiều người đứng bên ngoài ánh sáng của nhạc sến và cay đắng vì những gì mình không cảm nhận được. Và Hốt Tất Liệt vẫn chết, Đại Việt vẫn ung dung tồn tại.

Nhưng tại sao, vẫn có một lớp người luôn nhân danh văn minh và trẻ trung để vùi dập một dòng nhạc, khi nó chỉ có một chức năng là giải trí cho con người? Câu hỏi vẫn chưa được trả lời, cho đến khi tôi vô tình đọc lại phần “Những thói xấu của người Việt”, về tật “tự giam hãm mình trong lũ tre làng” để mở mắt nhân ái nhìn những đổi thay và khác biệt bên ngoài, dẫn đến việc ngu dốt chà đạp mọi thứ mình không thể kiểm soát được, chinh phục được. Ông Trần Huy Liệu vẫn nói đấy thôi, trong tập Một Bầu Tâm Sự, xuất bản từ năm 1927.

Tuấn Khanh, 7-2013

For this message the author hat@ has received thanks: 4
BinhMinh(Mon Nov 06, 2017 2:21 pm), Duyên Chi(Mon Nov 06, 2017 2:49 pm), lachong(Mon Nov 06, 2017 9:05 pm), Ngô Đồng(Mon Nov 06, 2017 8:58 pm)
Rating:25%
 
hat@
 
Posts: 16616
Joined: Thu Aug 26, 2010 3:35 am
Has thanked: 28726 times
Have thanks: 52488 times

Re: Tản Mạn về NHẠC SĨ, CA SĨ và NHẠC PHẨM

Postby Ngô Đồng » Mon Nov 13, 2017 6:53 am

TRẦN THIỆN THANH VÀ " TRÊN ĐỈNH MÙA ĐÔNG "

Ca khúc Trên Đỉnh Mùa Đông, cũng của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh, gắn liền với bộ phim tâm lý tình cảm – Trên Đỉnh Mùa Đông. Bộ phim do chính Trần Thiện Thanh đạo diễn, ra mắt năm 1972, mà có lẽ người lính VNCH nào cũng nhớ.

Trong một lần nghỉ phép về Sài Gòn chơi, anh Thiếu Úy Dù Nguyễn Văn Đương vô tình đụng xe vào cô sinh viên Văn Khoa Sài Gòn Nguyễn Thị Lệ. Hai người yêu nhau, cả hai đã vượt qua bao nhiêu khó khăn để được sống gần nhau. Lệ giã từ mái trường đại học để về làm vợ người quân nhân nghèo.

Đương tiếp tục phục vụ trong binh chủng dù. Một đêm chiêm bao, Lệ thấy Đương trở về với thân thể đầy thương tích và báo mộng. Vì không muốn rơi vào tay kẻ thù, Đương tự kết liễu đời mình trên đỉnh đồi 31, Hạ Lào…

Nghe Khánh Ly hát Trên Đỉnh Mùa Đông trước 1975 để hiểu lý do vì sao nhiều người vẫn mê giọng hát Khánh Ly trước ngày mất nước. Khánh Ly hát nhẹ nhàng, liêu trai, kễ lại câu chuyện tình đẹp nhưng buồn thời chinh chiến: “…Xa nhau một đời, anh còn gì đâu, em còn gì đâu…”. Nghe để thấy cái hay, cái đẹp bất tử của nền âm nhạc miền Nam trước 1975, nền âm nhạc đã vinh danh và thăng hoa cùng cuộc chiến chính nghĩa của miền Nam ...

( Đoàn Hưng / SBTN )
.............................................

" Ôi những câu chuyện lòng làm thơm ngát thêm tuổi hồng
Em ơi yêu đi yêu đi !!
. . . . trên đỉnh yêu đương gió tỏa thêm hương
Ôi những câu chuyện lòng từ lâu vẫn như mùa đông
Em ơi yêu đi yêu đi nếm thử thương đau
Khi hạnh phúc qua mau ..."


Trên Đỉnh Mùa Đông : Thanh Lan & Trần Thiện Thanh

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Từ một ngày xa trước anh đưa em về bóng ngã đam mê
Em dấu son gót mềm nhủ lòng lãng quên mà nhớ đêm đen
Chuyện một lần yêu ai như chuyện một đời con gái
Cho anh một lần anh được gì không, em còn gì không?

Ôi những câu chuyện lòng làm thơm ngát thêm tuổi hồng
Anh ơi yêu đi yêu đi trên đỉnh yêu đương gió tỏa thêm hương
Ôi những câu chuyện lòng từ lâu vẫn như mùa đông
Anh ơi yêu đi yêu đi nếm thử thương đau
Khi hạnh phúc qua mau

Kể từ sau đêm đó sân vui đại học
Mất tiếng chim ca ho dẫu không xóa nhòa
Thì rồi cũng qua tình cũng bay xa
Ngàn ngày trôi xa vắng chưa cạn một lần cay đắng
Xa nhau một đời, em còn gì đâu anh còn gì đâu

Ôi những câu chuyện lòng
Làm thơm ngát thêm tuổi hồng
Anh ơi yêu đi yêu đi
Trên đỉnh yêu đương gió tỏa thêm hương

Ôi những câu chuyện lòng từ lâu vẫn như mùa đông
Anh ơi yêu đi yêu đi nếm thử thương đau

Khi hạnh phúc qua mau kể từ sau đêm đó
Sân vui đại học mất tiếng chim ca
Cho dẫu không xóa nhòa
Thì rồi cũng qua tình cũng bay xa
Anh anh còn gì đâu và em em còn gì đâu

Xin cho em thêm một ngày nữa thôi
Xin cho em thêm một đời thương nhớ...




For this message the author Ngô Đồng has received thanks: 4
BinhMinh(Mon Nov 13, 2017 7:07 am), Duyên Chi(Mon Nov 13, 2017 6:56 am), hat@(Mon Nov 13, 2017 8:05 am), lachong(Mon Nov 13, 2017 7:51 am)
Rating:25%
 
User avatar
Ngô Đồng
 
Posts: 4853
Images: 0
Joined: Mon Aug 16, 2010 4:50 am
Has thanked: 31326 times
Have thanks: 17245 times

Nhật Ngân là tác giả duy nhất của "Tôi Đưa Em Sang Sông" - Cao-Đắc Tuấn (Danlambao)

Postby hat@ » Tue Dec 05, 2017 2:11 pm

Nhật Ngân là tác giả duy nhất của ​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tôi Đưa Em Sang Sông"

Image

Cao-Đắc Tuấn (Danlambao)​​ - Tóm Lược: Dựa vào ca khúc "Ngày Cưới Em" của nhạc sĩ Y Vũ và ca khúc "Vẫn Mơ Về Đà Nẵng" của nhạc sĩ Nhật Ngân cộng thêm với "chữ ký" đặc thù của nhạc sĩ Nhật Ngân và các chi tiết phù hợp khác, ta có thể kết luận với xác suất gần như chắc chắn rằng Nhật Ngân là tác giả duy nhất của ca khúc "Tôi Đưa Em Sang Sông." Lời phủ nhận của nhạc sĩ Y Vũ về cảnh tượng sông, bến, thuyền mô tả trong bài hát là cái tát vào mặt giới nhạc sĩ và văn chương nghệ thuật. Việc nhạc sĩ Y Vũ tự nhận là tác giả có thể do bởi sự thay đổi bản chất con người dưới chế độ cộng sản tại Việt Nam, đi ngược với sự công minh trung thực của người dân Việt thuộc miền Nam Việt Nam dưới chính thể Việt Nam Cộng Hòa.

****

Dạo gần đây có nhiều tin tức và bài vở về vụ ai là tác giả thực sự của ca khúc "Tôi Đưa Em Sang Sông," một ca khúc rất thịnh hành trong miền Nam Việt Nam trước ngày 30 tháng 4 năm 1975 (Xem, thí dụ như, HTV 2017, Nguyễn 2009, Nguyễn Dư 2017, Nguyễn Hằng 2017, Trần 2017, Võ 2017, Vương 2013). Lý do cho việc tranh cãi là bìa nhạc ghi tên hai nhạc sĩ Y Vũ và Nhật Ngân, nhưng cả hai nhạc sĩ đều tuyên bố họ là tác giả duy nhất.

Nhạc sĩ Nhật Ngân có giải thích lý do tại sao tên của nhạc sĩ Y Vũ được ghi trên bìa nhạc. Đó là vì nhạc sĩ Y Vân, anh của nhạc sĩ Y Vũ, muốn giúp Nhật Ngân hoặc em mình có tên tuổi nên cho cả hai làm đồng tác giả. Nhạc sĩ Nhật Ngân cho biết ca khúc ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tôi Đưa Em Sang Sông" nói về chuyện tình của ông với một cô nữ sinh khi ông ở Đà Nẵng. Câu chuyện đó được đăng tải rộng rãi nhiều năm trước ngày nhạc sĩ Nhật Ngân mất vào năm 2012 tại Hoa Kỳ. Nhạc sĩ Y Vũ, sống tại Việt Nam, kể chuyện tình của ông với cô bạn gái tại trường trung học tại Sài Gòn đưa đến cảm hứng viết bài hát. Vào tháng 11 năm 2017, nhạc sĩ Y Vũ qua nhiều cuộc phỏng vấn trên truyền hình tại Việt Nam tuyên bố ông là tác giả duy nhất, và ông công bố bản thảo viết tay của ca khúc đó ghi ngày 5-6-1962 (Xem, thí dụ như, Anh 2017, Dạ 2017, HTV 2017, Tạ 2017).

Sau khi đọc xong bài của anh Trần Trung Đạo (Trần 2017), tôi mới biết đến vụ tranh cãi này lần đầu. Khi nhạc sĩ Y Vũ tuyên bố ông là tác giả duy nhất sau khi nhạc sĩ Nhật Ngân (và cả nhạc sĩ Y Vân) không còn sống để đối chất, nhạc sĩ Y Vũ gián tiếp nói rằng nhạc sĩ Nhật Ngân nói láo. Vì lòng kính trọng nhạc sĩ Nhật Ngân và vì muốn bảo vệ tính chất công minh chính trực của người Việt không cộng sản, tôi quyết định tìm tòi sự thật.

Đã có nhiều bài phân tích về những lý do, về các câu trong bài hát, về sự im lặng của nhạc sĩ Y Vũ trong nhiều năm khi ông có dịp đối chất với nhạc sĩ Nhật Ngân khi nhạc sĩ Nhật Ngân còn sống, so sánh lời ca giữa hai bài ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tôi Đưa Em Sang Sông""Ngày Cưới Em," về tính chất hợp lý của bản thảo của nhạc sĩ Y Vũ, và vài chi tiết khác (Xem, thí dụ như, Nguyễn Dư 2017, Trần 2017). Tôi sẽ không nhắc lại những phân tích này và sẽ chỉ trình bày những bằng chứng khác dựa vào lời tuyên bố của nhạc sĩ Y Vũ, lời ca của các bài hát liên hệ, và những chi tiết phù hợp với câu chuyện.


A. Hai ca khúc "Tôi Đưa Em Sang Sông" và "Ngày Cưới Em" nói về hai mối tình khác nhau và không thể là một câu chuyện phù hợp:

Trong một tài liệu ghi cuộc phỏng vấn với nhạc sĩ Y Vũ tại buổi quay hình "Ca Sĩ Bí Ẩn" (ngày phỏng vấn không biết rõ, nhưng tài liệu đó được đăng vào ngày 31-7-2017), có đoạn sau:

Tại buổi quay hình “Ca sĩ bí ẩn” mới đây, nhạc sĩ Y Vũ tiết lộ người con gái trong ca khúc “Tôi đưa em sang sông” chính là người mà ông luôn nhức nhối và khó quên nhất. Dù Y Vũ đã trao trọn tình cảm, sự yêu thương cho người yêu nhưng cô gái vẫn quyết sang ngang với người đàn ông khác tốt hơn và có cuộc sống đầy đủ hơn. “Cô người yêu đi lấy một ông bác sĩ rất giàu”, ông nhớ lại. Vì quá đau lòng, ông đã viết ca khúc “Tôi đưa em sang sông”.

Nhạc sĩ Y Vũ chia sẻ thêm, sau đó 6 tháng, ông lại nhận được thiệp hồng mời đến dự đám cưới của người yêu cũ. Ông ngồi trong sảnh cưới chỉ có một mình với tâm trạng buồn, lẻ loi. Sau khi về, vì quá tủi thân, nhạc sĩ đã cho ra đời ca khúc “Ngày cưới em” để nói lên tâm trạng cô đơn lúc bấy giờ của mình.


Trong cuộc phỏng vấn trên truyền hình (HTV 2017), nhạc sĩ Y Vũ kể lại câu chuyện có cùng diễn tiến. Ông nói người yêu ông có đám hỏi khiến ông đau khổ và trở về nhà sáng tác ca khúc ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tôi Đưa Em Sang Sông" trong đêm đó. Vài tháng sau, ông được mời dự đám cưới của nàng, dẫn đến ca khúc "Ngày Cưới Em."

Tuy nhiên, thứ tự tình tiết đó không phù hợp với lời ca trong bài "Tôi Đưa Em Sang Sông." Lời bài hát có các đoạn sau:

Tôi đưa em sang sông, bàn tay nâng niu ân cần
Sợ bến đất lấm gót chân, sợ bến gió buốt trái tim
. . .

Hôm nao em sang ngang, bằng xe hoa thay con thuyền?
Giờ phút cuối đến tiễn em, nhìn xác pháo vướng gót chân.

Do đó, tác giả rõ ràng kể lại câu chuyện tình trong đó chuyện tình tan vỡ và hai người chia tay (​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tôi Đưa Em Sang Sông") và sau đó cô gái làm đám cưới lấy chồng ("Hôm nao em sang ngang, bằng xe hoa thay con thuyền?... nhìn xác pháo vướng gót chân"). Ai cũng biết xe hoa và xác pháo là hình ảnh của đám cưới, không phải là đám hỏi.

Làm sao có chuyện vì quá đau lòng, nhạc sĩ Y Vũ đã viết ca khúc ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tôi Đưa Em Sang Sông" và sau đó 6 tháng nhận được thiệp hồng mời đến dự đám cưới của người yêu cũ? Câu chuyện nhạc sĩ Y Vũ kể phù hợp với ca khúc "Ngày Cưới Em" nhưng không phù hợp với ca khúc "Tôi Đưa Em Sang Sông." Bài "Ngày Cưới Em" có đoạn sau:

Ngày xưa đưa em sang sông
Ngày nay đưa em bước sang ngang

Ta thấy ngay đoạn đó cho thấy ca khúc "Ngày Cưới Em" không thể nào là "hiệp sau" của ca khúc "Tôi Đưa Em Sang Sông." Hai bài ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tôi Đưa Em Sang Sông""Ngày Cưới Em" kể hai chuyện tình khác nhau. Trong bài "Tôi Đưa Em Sang Sông," cô gái "sang sông""sang ngang" trong cùng bài hát. Trong bài "Ngày Cưới Em," cô gái "sang sông" trước bài hát và "sang ngang" trong bài hát.

Sẽ có người cãi rằng, việc "sang ngang" trong bài ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tôi Đưa Em Sang Sông" là việc tác giả tưởng tượng trong tương lai. Tuy nhiên, có nhiều bằng chứng thêm, trình bày sau đây, xác định rõ ràng việc "sang ngang" đó là việc thực sự xảy ra lúc ấy.


B. Ca khúc ​​​​​​​​​​​​​"Tôi Đưa Em Sang Sông" có "chữ ký" đặc thù của nhạc sĩ Nhật Ngân:

Tác giả ca khúc ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tôi Đưa Em Sang Sông" mô tả cảnh tượng rất rõ và cụ thể là việc đang xảy ra vào thời hiện tại: vào giờ phút cuối tiễn nàng và chàng nhìn xác pháo vướng gót chân. Ngoài ra, đó là đặc điểm lời ca của nhạc sĩ Nhật Ngân.

Ta nên nhận ra một nét độc đáo của tác giả với cách dùng "cho thấy, đừng kể""chú trọng vào chi tiết rõ rệt" và các từ ngữ dùng rất đơn giản, không sáo rỗng, qua các nhóm chữ "thấm ướt chiếc áo xanh," "đẫm ướt mái tóc em," "bàn tay nâng niu," "bến đất lấm gót chân," "bến gió buốt trái tim," "bước chung một lối mòn," "xác pháo vướng gót chân," và "lấm trong bùn khi mưa." Đặc biệt, "lấm," "gót chân" là các chi tiết đặc thù và tạo ấn tượng mạnh, nhất là tác giả dùng đi dùng lại nhiều lần. Các kỹ thuật đó là đặc điểm của nhạc sĩ Nhật Ngân như trong bài "Một Mai Giã Từ Vũ Khí" (Cao-Đắc 2014).

Ngược lại, nhạc sĩ Y Vũ dùng chữ thiên về "kể" nhiều hơn "cho thấy" và tổng quát thay vì chi tiết đặc thù, và thường dùng từ ngữ sáo rỗng, cầu kỳ chải chuốt qua những nhóm chữ trong ca khúc "Ngày Cưới Em" như "men nồng nào hoa thơm," "môi hồng nào giá phấn," "áo muôn sắc đua chen," "ngời ánh đêm," "nụ cười ngát hương," "ly rượu mừng tơ duyên," và "dĩ vãng là bóng mây."

Một nhạc sĩ, thi sĩ, và văn sĩ thường có có lối diễn tả ý tưởng, cách dùng chữ đặc biệt, tình tiết câu chuyện, bố cục, và cách dàn xếp ý tưởng phản ảnh các tính chất đặc thù của tác giả, và có thể coi là "chữ ký" của tác giả trên tác phẩm của họ. Đặc biệt, khi một nhạc sĩ, thi sĩ, và văn sĩ viết một tác phẩm là phần tiếp theo của tác phẩm trước, họ luôn luôn giữ các chi tiết trong câu chuyện phù hợp. Lý do đơn giản là không ai muốn làm lẫn lộn độc giả, và hủy hoại câu chuyện và các nhân vật trong câu chuyện của mình.

Vẫn sẽ có người cãi rằng một tác phẩm nghệ thuật có khía cạnh tưởng tượng, và không nhất thiết đi theo đúng một câu chuyện thật. Tuy nhiên, không ai bắt nhạc sĩ Y Vũ tuyên bố ca khúc "Ngày Cuới Em" là phần tiếp theo của ca khúc "Tôi Đưa Em Sang Sông." Ông nói rõ rằng ông quá đau lòng khi người yêu "sang sông" mà viết ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tôi Đưa Em Sang Sông" rồi sau đó khi nàng "sang ngang" mới viết "Ngày Cưới Em." Chính ông tự khai ra.


C. Ca khúc "Vẫn Mơ Về Đà Nẵng" cho biết thêm chi tiết và phù hợp với câu chuyện tình của nhạc sĩ Nhật Ngân:

Quan trọng hơn, có thêm một bằng chứng hùng hồn cho thấy nhạc sĩ Nhật Ngân là tác giả duy nhất của ca khúc "Tôi Đưa Em Sang Sông." Đó là nhạc phẩm tiếp theo ca khúc "Tôi Đưa Em Sang Sông." Đó là bài "Vẫn Mơ Về Đà Nẵng" do nhạc sĩ Nhật Ngân viết (Nhật Ngân).

Bài "Vẫn Mơ Về Đà Nẵng" có đoạn sau:

Ôi Đà Nẵng, Đà Nẵng của tôi ơi
Nơi cho tôi những mơ mộng đầu đời
Nơi cho tôi hạnh phúc tình lên hương
Phan Chu Trinh đón đưa chiều tan trường
Ai nỡ đành vội vàng sang sông.

Ta nhận ra đoạn này cho thấy rõ ràng ca khúc "Vẫn Mơ Về Đà Nẵng" là phần tiếp theo của ca khúc "Tôi Đưa Em Sang Sông," nhưng tiếp theo sau một quãng thời gian khá xa. Câu chuyện thật phù hợp và ăn khớp từng ly từng tý. Câu "Nơi cho tôi những mơ mộng đầu đời" cho thấy đó là mối tình đầu của ông. Câu "Ai nỡ đành vội vàng sang sông?" xác định rằng người yêu đầu tiên của ông vội vàng sang sông. Đặc biệt, nhạc sĩ Nhật Ngân tiết lộ một chi tiết lý thú: cô gái đó là nữ sinh trường Phan Chu Trinh ("Phan Chu Trinh đón đưa chiều tan trường"). Chi tiết này không bất ngờ lắm, vì nhạc sĩ Nhật Ngân là cựu học sinh trường Phan Chu Trinh. Do đó, việc ông có người yêu học cùng trường là có vẻ hữu lý.

Tại sao chi tiết cô gái là nữ sinh trường Phan Chu Trinh lý thú? Vì nó xác định thêm nữa sự phù hợp giữa lời ca trong bài ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tôi Đưa Em Sang Sông" và cuộc đời của nhạc sĩ Nhật Ngân.

Thứ nhất, ta hãy tìm hiểu thêm về vị trí địa lý của trường Phan Chu Trinh vì vị trí này liên hệ tới các chi tiết trong bài hát. Bài hát có câu "Sợ bến đất lấm gót chân, sợ bến gió buốt trái tim." Khung cảnh đó có phải là khung cảnh gần trung học tư thục Hàn Thuyên ở phố Cao Thắng hoặc ngã bảy Lý Thái Tổ, nơi mà nhạc sĩ Y Vũ kể về mối tình của ông, không? Tôi sống trong Sài Gòn trong thời niên thiếu trong thập niên 1960 và không nhớ có con sông nào thơ mộng hoặc có "bến đất" hay "bến gió." Ngoài ra, ở Sài Gòn có thể có "gió buốt trái tim" không? Gió buốt tim là phải lạnh lắm, nhưng theo trí nhớ tôi, khó mà có cảnh gió buốt tim. Nhiệt độ trung bình ở Sài Gòn là 25oC - 27oC. Ngược lại, tại Đà Nẵng, vào cuối tháng 11 cho tới tháng 2, nhiệt độ trung bình là 18oC. Gió bên sông ở nhiệt độ đó dư sức làm buốt tim.

Trước khi tới Sài Gòn, tôi cũng sống ở Đà Nẵng, nhưng lúc ấy còn quá bé nên không nhớ có sông, bến nào. Tuy nhiên, khi ta xác nhận cô gái trong bài ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tôi Đưa Em Sang Sông" học ở trường Phan Chu Trinh thì việc trở nên dễ dàng. Việc này có lẽ phải nhờ độc giả nào sinh sống tại Đà Nẵng trong khoảng thập niên 1960 cho biết ý kiến rõ rệt hơn. Nhưng ta có thể coi bản đồ và hình ảnh trên Internet.

Theo Website của trường Phan Chu Trinh thì "năm học 1954 - 1955, trường được xây dựng tại 167 Lê Lợi (cơ sở cũ của trường hiện nay) và chính thức được mang tên trường trung học Phan Châu Trinh. Từ năm học 2004 - 2005, trường xây dựng thêm cơ sở mới tại 154 Lê Lợi." (Trường THPT Phan Chu Trinh). Dựa vào bản đồ trên Google, trường Phan Chu Trinh ở gần sông Hàn, cách độ 700 mét, đủ ngắn để cặp tình nhân bách bộ "chung một lối về" hoặc "bước chung một lối mòn." Tôi không rõ khoảng thập niên 1960, đường xá từ trường Phan Chu Trinh tới sông Hàn hoặc một bến nào gần đó như thế nào. Nhưng việc "bến đất lấm gót chân""gót chân ngày xa xưa sợ lấm trong bùn" rất có thể xảy ra vào thập niên 1960 khi đường xá chắc chỉ là đường đất đầy bùn.

Thứ nhì, bài hát có câu "Để thấm ướt chiếc áo xanh, và đẫm ướt mái tóc em." Câu đó cho thấy cô gái đi học mặc áo xanh, tạo ấn tượng mạnh vào tâm não người nhạc sĩ. Lúc ấy đồng phục nữ sinh trường Phan Chu Trinh màu gì? Té ra đồng phục các cô là áo dài trắng và quần trắng trong các ngày (trừ thứ hai) một tuần, và "áo dài màu thiên thanh dành cho ngày thứ hai mỗi tuần để chào cờ, để chăm chú hát Quốc ca và khúc khích trong Hiệu Đoàn ca" (Phước Khánh 2012).

Như vậy, cô gái quả thực mặc áo xanh, dù chỉ có một ngày một tuần. Tại sao tác giả chọn màu xanh thay vì màu trắng? Có thể vì lý do vần. Giai điệu trong đoạn ấy cần âm không dấu (vần bằng) nghe xuôi tai hơn dấu sắc (vần trắc). Tuy vần điệu là lý do chính đáng, theo tôi, lý do ý nghĩa màu xanh quan trọng hơn. Với kiểu diễn tả "cho thấy, đừng kể""chú trọng vào chi tiết rõ rệt," nhạc sĩ Nhật Ngân muốn ghi nhận một khía cạnh đặc biệt nào đó. Áo dài trắng khá thông thường và có thể không vẽ ra một hình ảnh nên thơ bằng màu xanh.


D. Nhạc sĩ Y Vũ phủ nhận sông và đò trong lời ca, cho thấy ông coi thường giới nhạc sĩ, thi sĩ, văn sĩ, và khán giả:

Như trình bày ở trên, các chi tiết trong lời ca về bến sông, gió buốt hoàn toàn tương phản với cảnh trường Hàn Thuyên ở Sài Gòn trong chuyện tình nhạc sĩ Y Vũ, nhưng phù hợp khít khao với cảnh trường Phan Chu Trinh ở Đà Nẵng trong chuyện tình nhạc sĩ Nhật Ngân.

Tuy nhiên, nhạc sĩ Y Vũ phủ nhận ngay chính lời ca trong bài về sông và đò. Trong chương trình "Hát Câu Chuyện Tình" vào khoảng giữa tháng 11 năm 2017 (HTV 2017), về bức tranh trong tờ nhạc vẽ hình người lái đò chở cặp tình nhân trên chiếc đò qua sông (Hình 1), nhạc sĩ Y Vũ nói, "Bức ảnh do họa sĩ Duy Liêm ngày xưa vẽ. Vẽ là theo cái tựa của đề 'Tôi Đưa Em Sang Sông. ' chỉ nghĩ rằng đưa sang sông là đưa một con đò, nhưng mà sự thật sau khi tôi đau khổ mối tình, đêm về tôi nghĩ hai câu thơ của Thâm Tâm là 'Đưa người, ta không đưa qua sông. Sao nghe tiếng sóng ở trong lòng.' Tôi viết bài này là theo sự trừu tượng chứ không phải hình ảnh thế này. Không có bến nước và con đò nào hết."

Ông nói thêm về sông ở Sài Gòn, "Không có sông. Nhà ở giữa trung tâm Sài Gòn. Làm sao có sông? Có mỗi sông Bạch Đằng nó đi xa lắm."

Image

Hình 1: Bức tranh minh họa trang bìa của tờ nhạc bài "Tôi Đưa Em Sang Sông."

Câu phủ nhận đó của nhạc sĩ Y Vũ quả thực là lời bào chữa dễ dàng và giúp ông thoát khỏi những căn vặn, thắc mắc về quang cảnh sông đò, bến, đường bùn, và gió buốt tim. Nhưng việc đó dẫn đến một lỗ hổng còn to khủng khiếp hơn, vì nó lả cái tát vào mặt giới nhạc sĩ, thi sĩ, văn sĩ, và các nhà nghệ thuật.

Khi nhạc sĩ Y Vũ phủ nhận sự hiện hữu các hiện thực trong lời ca, ông biến những tác phẩm nghệ thuật nghiêm trang thành những bức hí họa, những trang điểm trơ trẽn vô hồn, những lời giả tạo vô tình, và những lớp son phấn vô nghĩa. Nhạc sĩ Y Vũ coi thường cái giá trị cao cả và thiêng liêng nhất của nghệ thuật, nhất là nghệ thuật của ngôn ngữ, phương tiện trao đổi ý tưởng và biểu lộ tâm hồn sâu đậm nhất của con người.

Cái giá trị đó là sự thật.

Sự thật là mục tiêu tối thượng của nghệ thuật. Bên cạnh sự thật là sắc đẹp. Nghệ thuật là mô tả sự thật bằng sắc đẹp. Sự thật, do đó, là cứu cánh, và sắc đẹp là phương tiện. "Trí tưởng tượng con người có cách độc đáo để diễn tả sự thật và thực tế. Nó dùng ngôn ngữ của những hình ảnh và cảm giác cụ thể để ghi nhận một ý thức cho cuộc đời và kinh nghiệm con người" (UMHB). Người nhạc sĩ, thi sĩ, hoặc văn sĩ dùng ngôn từ để biểu lộ ý tưởng và cảm xúc qua những diễn tả của sự thật. Cách diễn tả có thể do trí tưởng tượng, nhưng đối tượng luôn luôn là sự thật. Chính cái tương tác giữa các hiện vật, cảnh thiên nhiên với con người nói lên nỗi bi thương, cơn đau khổ, niềm hạnh phúc, lòng can đảm, của con người với Tạo Hóa. Mối liên quan giữa sự thật và cách diễn tả sự thật được gói ghém sâu sắc nhất qua câu nói bất hủ của Jean Couteau, văn sĩ Pháp: "Thi sĩ là kẻ nói láo luôn luôn nói thật."

Bạn không thể diễn tả một mối tình ngây thơ trong trắng bằng những hiện vật tưởng tượng, vì những hiện vật, cảnh tượng ghi nhận những gì thực sự xảy ra, và đó là cái thiêng liêng cao quý mà bạn muốn ấp ủ và nhớ lại những gì tốt đẹp trong quá khứ. Bạn không thể kể tình yêu của mẹ bạn bằng những tưởng tượng về cảnh một con trâu xả thân, hy sinh tánh mạng mình trước mong vuốt sư tử để cứu con.

Những câu "để thấm ướt chiếc áo xanh, và đẫm ướt mái tóc em," "sợ bến đất lấm gót chân, sợ bến gió buốt trái tim," "bằng xe hoa thay con thuyền," và "gót chân ngày xa xưa sợ lấm trong bùn khi mưa" là những diễn tả mộc mạc nhưng chân thành của tình yêu chàng trai dành cho cô nữ sinh trẻ. Tác giả chắt chiu ghi nhận nỗi lo sợ vu vơ về bùn đất lấm gót chân người yêu và làn gió lạnh bên con sông làm buốt giá tâm hồn. Tác giả làm sống lại nỗi ngại ngùng, e dè, thương yêu, và trìu mến qua những hình ảnh đơn sơ nhưng đem lại cảm xúc mạnh mẽ.

Làm sao những hình ảnh đó chỉ là cách diễn tả "theo sự trừu tượng"?


E. Chế độ cộng sản tại Việt Nam có thể đã thay đổi bản chất con người đi theo gian dối bất chấp đạo đức và lương tri:

Câu chuyện của Y Vũ nhận mình là tác giả duy nhất của ca khúc ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tôi Đưa Em Sang Sông" làm tôi liên tưởng tới câu chuyện Án Anh (người nước Tề) ứng đối với vua Sở. Câu chuyện như sau (Kipkis).

Án Anh (tức Án Tử) là con một vị tướng nước Tề thời Chiến Quốc. Ông nổi tiếng là có tài ứng đối giỏi. Trong dịp Án Anh sang thăm nước Sở, vua Sở muốn làm nhục Án Anh. Khi Án Anh đến nơi, vua Sở đãi tiệc trọng thể. Trong lúc uống rượu thì quân lính Sở áp giải một người bị trói vào.

Vua Sở hỏi, "Tên kia có tội gì mà phải trói?"

Một tên lính thưa, "Tên này là người nước Tề phạm tội ăn trộm."

Vua Sở mỉm cười chế nhạo, nói với Án Anh, "Người quý quốc hay trộm cắp nhỉ?"

Án Anh bình tĩnh trả lời, "Người ở nước Tề chúng tôi không quen trộm cắp, nhưng sang nước Sở lại sinh ra ăn trộm có lẽ cũng là vì thủy thổ giữa bản quốc và quý quốc khác nhau chăng?"

Án Anh muốn chế giễu ngược lại rằng tập quán hoặc lối sống ở nước Sở đã biến đổi một người lương thiện thành kẻ trộm cắp.

Câu chuyện Án Anh có thể được áp dụng cho trường hợp nhạc sĩ Y Vũ. Chế độ cộng sản có thể biến đổi bản chất con người. Trước năm 1975, nhạc sĩ Y Vũ không hề phát biểu ý kiến gì cả, khi còn sống trong miền Nam dưới chính thể Việt Nam Cộng Hòa, và dường như hài lòng với việc đồng tác giả cho ca khúc. Chỉ sau khi cộng sản chiếm đóng miền Nam, ông mới dần dần thay đổi. Trước đây, ông kể chuyện tình của ông, nhưng không nhận mình là tác giả duy nhất ngay. Sau đó, ông thay đổi thái độ và tuyên bố ông là tác giả duy nhất vào tháng 11, 2017 và ông còn tiện nghi có được bằng chứng cụ thể qua tờ bản thảo viết tay có ghi tên và ngày tháng.

Ông nói, "Nghe nói tiền bản quyền ca khúc bên Mỹ cao lắm, mà hàng chục năm qua tôi không được một đồng." (Anh 2017). Ông cho biết lý do tại sao ông tuyên bố ông là tác giả duy nhất. "Tiền tôi cũng rất cần nhưng điều tôi cần hơn là danh dự. Thời gian qua tôi đã phải mang nỗi buồn này quá lớn rồi. Tôi biết Nhật Ngân mất rồi mình không nên làm lớn, nhưng đây là danh dự của bản thân tôi. Ở tuổi này rồi tôi còn bon chen gì nữa đâu." (Dạ 2017).

Điểm lạ lùng là ông vẫn không giải thích lý do tại sao ông không tuyên bố sớm hơn, khi nhạc sĩ Nhật Ngân còn sống? Nếu danh dự là việc quan trọng với ông, thì tại sao ông không nghĩ danh dự cũng là việc quan trọng với nhạc sĩ Nhật Ngân? Lời tuyên bố của ông là lời buộc tội nhạc sĩ Nhật Ngân nặng nề nhất.

Tuy nhạc sĩ Y Vũ nói ông chỉ muốn lấy lại danh dự, nhưng ông không phủ nhận việc ông sẽ đòi chia tiền bản quyền. Do đó, việc lấy tiền bản quyền là một lựa chọn. Ai hiện đang sở hữu bản quyền tác phẩm có thể muốn thương lượng với ông, hoặc ông có thể kiện cáo. Tuy nhiên, nếu nhạc sĩ Y Vũ xúc tiến việc thương lượng cho tiền bản quyền với người sở hữu bản quyền, xác suất thành công sẽ rất nhỏ như được trình bày sau đây.


F. Học Thuyết Ngăn Chận sẽ cản trở nhạc sĩ Y Vũ trong việc đòi tiền bản quyền:

Về khía cạnh luật pháp, tôi không rõ có những dàn xếp về bản quyền của nhạc sĩ Y Vũ thế nào tại Việt Nam trước ngày 30-4-1975. Do đó, tôi không rõ mọi việc sẽ thế nào nếu có kiện cáo. Tuy nhiên, dựa vào những gì được biết, tôi nghĩ nhạc sĩ Y Vũ có xác suất thành công rất ít trong việc đòi tiền bản quyền cho ca khúc ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tôi Đưa Em Sang Sông" tại Hoa Kỳ.

Tôi đã trình bày vấn đề này trong một bài khác (Cao-Đắc 2015). Đại khái, trong luật pháp, một học thuyết căn bản về việc bị mất quyền lợi là "Học Thuyết Ngăn Chận" (Doctrine of Estoppel). Một cách vắn tắt, Học Thuyết Ngăn Chận không cho phép một người chối bỏ cái gì đã được thiết lập là sự thật qua hành động ngay chính của người đó, rõ rệt hoặc hiểu ngầm (Cao-Đắc 2015, Wikipedia 2017). Học Thuyết Ngăn Chận dựa vào im lặng có thể được giải thích như sau. Khi B làm những hành động dựa vào sự tin tưởng lầm lẫn rằng quyền nào đó của A là thuộc về B; và A, biết đến hành động này của B, giữ im lặng và không đòi lại quyền của mình, thì A bị mất quyền đó nếu B chịu thiệt thòi khi phải trả lại A quyền đó (Xem, Cao-Đắc 2015).

Áp dụng học thuyết này vào trường hợp nhạc sĩ Y Vũ, vì ông giữ im lặng trong suốt thời gian bản nhạc ra đời và sau khi nhạc sĩ Nhật Ngân định cư ở Hoa Kỳ, mặc cho việc nhạc sĩ Nhật Ngân đã kể câu chuyện của mình trên các phương tiện truyền thông rộng rãi, nhạc sĩ Y Vũ coi như bị mất bản quyền, thí dụ ông có. Nhạc sĩ Y Vũ chỉ có thể mong có được một luật sư giỏi để thương lượng người hiện sở hữu bản quyền, nhưng có thể lệ phí luật sư rất cao và nhiều khi có thể mất tiền thêm.

Đó là không kể nhạc sĩ Y Vũ có thể sẽ phải đương đầu với vụ kiện về việc ông phỉ báng hoặc bôi nhọ thanh danh của nhạc sĩ Nhật Ngân. Khi ấy, những bằng chứng, vật chứng, lời khai, sẽ được đưa ra và xem xét kỹ lưỡng, kể cả việc giám định giấy tờ bằng các phương pháp khoa học.


G. Kết Luận:

Việc tranh cãi về tác giả của ca khúc ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tôi Đưa Em Sang Sông" đã kéo dài nhiều năm. Tôi nghĩ việc đó nên chấm dứt.

Nhạc sĩ Nhật Ngân đã tuyên bố ông là tác giả duy nhất và câu đó được truyền bá rộng rãi. Nhạc sĩ Y Vũ biết đến việc đó, nhưng giữ im lặng. Chỉ đến khi nhạc sĩ Nhật Ngân qua đời, nhạc sĩ Y Vũ mới tuyên bố rầm rộ chính ông là tác giả duy nhất. Tuy nhiên, những chứng cớ hùng hồn gồm có hai bản nhạc tiếp theo "Ngày Cưới Em" của nhạc sĩ Y Vũ và "Vẫn Mơ Về Đà Nẵng" của nhạc sĩ Nhật Ngân, và những chi tiết và nét đặc thù trong lời ca cho thấy nhạc sĩ Nhật Ngân quả thật là tác giả duy nhất của ca khúc "Tôi Đưa Em Sang Sông."


CẢM TẠ

Tôi xin cảm tạ chị Mỹ Thanh có lời khích lệ và cho tôi biết đến video clip trên YouTube về cuộc phỏng vấn nhạc sĩ Y Vũ trên truyền hình trong chương trình "Hát Câu Chuyện Tình."

Tài Liệu Tham Khảo:

Anh Thư. 2017. Nhạc sĩ Y Vũ: Tôi mất trắng tiền bản quyền 'Tôi đưa em sang sông' ở hải ngoại. 17-11-2017. https://thanhnien.vn/van-hoa/nhac-si-y- ... 01044.html (truy cập 3-12-2017).

Cao-Đắc Tuấn. 2014. "Một Mai Giã Từ Vũ Khí". 22-8-2014. http://danlambaovn.blogspot.com/2014/08 ... u-khi.html (truy cập 3-12-2017).

_________. 2015. "Tiếng Gọi Công Dân". 15-5-2015. http://danlambaovn.blogspot.com/2015/05 ... g-dan.html (truy cập 3-12-2017).

Dạ Ly. 2017. Nhạc sĩ Y Vũ: 'Muốn lấy lại danh dự từ Tôi đưa em sang sông' 19-11-2017. https://thanhnien.vn/van-hoa/nhac-si-y- ... 01511.html (truy cập 3-12-2017).

HTV Entertainment. 2017. Nhạc sĩ Y Vũ 34 lần "đưa em sang sông". 18-11-2017. https://www.youtube.com/watch?v=ZnFgRHP6RpY (truy cập 3-12-2017).

Kipkis. Không rõ ngày. Vỏ quýt dày có móng tay nhọn. Thay đổi chót: 1-8-2016. https://vi.kipkis.com/V%E1%BB%8F_qu%C3% ... %E1%BB%8Dn

Nguyễn Duyên (sưu tầm). 2009. Ai mới thật sự là tác giả bài hát Tôi Đưa Em Sang Sông? 6-7-2009. http://nguyenquocdong.vnweblogs.com/a16 ... -song.html (truy cập 3-12-2017).

Nguyễn Dư. 2017. Lên tiếng cho một nhạc sĩ tài hoa đã khuất. 24-11-2017. http://danlambaovn.blogspot.com/2017/11 ... khuat.html (truy cập 3-12-2017).

Nguyễn Hằng. 2017. Tác giả “Tôi đưa em sang sông” đã đưa 34 người tình.... đi lấy chồng. 31-7-2017. http://mautam.net/forum/viewtopic.php?p ... f36acd60b4 (truy cập 3-12-2017) hoặc 22-8-2017. https://cafevannghe.wordpress.com/2017/ ... guoi-tinh/ (truy cập 3-12-2017).

Nhật Ngân. Không rõ ngày. Vẫn Mơ Về Đà Nẵng. Không rõ ngày. http://lyric.tkaraoke.com/18446/van_mo_ve_da_nang.html (truy cập 3-12-2017).

Phước Khánh. 2012. Một Thời Làm Nữ Sinh Phan Châu Trinh. 5-7-2012. http://truongxua.phanchautrinhdanang.ne ... chau-trinh (truy cập 3-12-2017).

Tạ Ban. 2017. Nhạc sĩ Y Vũ tung bằng chứng khẳng định tác quyền ‘Tôi đưa em sang sông’. https://thanhnien.vn/van-hoa/nhac-si-y- ... 00779.html (truy cập 3-12-2017).

Trần Trung Đạo. 2017. Hãy để "Em sang sông". 2-12-2017. http://danlambaovn.blogspot.com/2017/12 ... -song.html (truy cập 3-12-2017).

UMHB (University of Mary Hardin-Baylor). Không rõ ngày. Statement of Artistic Expression. Không rõ ngày. https://undergrad.umhb.edu/cvpa/stateme ... expression (truy cập 4-12-2017).

Võ Anh Dũng. 2017. Ai là tác giả của "Tôi Đưa Em Sang Sông"? 11-2017. http://ptgdn.com/poems/voanhdung/toiduaemsangsong.htm (truy cập 3-12-2017).

Vương Uyên. 2013. Tôi Đưa Em Sang Sông, một bản nhạc hai cuộc tình - Ai thật sự là tác giả? 18-1-2013. http://nguoivietatlanta.com/index.php?o ... -la-tac-gi (truy cập 3-12-2017).

Wikipedia. 2017. Estoppel. 8-11-2017. https://en.wikipedia.org/wiki/Estoppel (truy cập 3-12-2017).

4/12/2017


​​
Image
​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Cao-Đắc Tuấn​​​​​
http://danlambaovn.blogspot.com/​​​​​​
​​​​​​​​​​​​​​​​​
​​

For this message the author hat@ has received thanks: 4
BinhMinh(Tue Dec 05, 2017 2:18 pm), Duyên Chi(Tue Dec 05, 2017 2:35 pm), lachong(Wed Dec 06, 2017 1:12 am), Ngô Đồng(Wed Dec 06, 2017 12:54 am)
Rating:25%
 
hat@
 
Posts: 16616
Joined: Thu Aug 26, 2010 3:35 am
Has thanked: 28726 times
Have thanks: 52488 times

Hãy để "Em sang sông" - Trần Trung Đạo (Danlambao)

Postby hat@ » Thu Dec 07, 2017 1:36 pm

​​​​
Hãy để "Em sang sông"

​​​​Image

​​​​​​​​​​​​​​​​Trần Trung Đạo (Danlambao) - “Ai là tác giả của nhạc phẩm Tôi đưa em sang sông” là vấn đề được bàn thảo khá rộng rãi trong vài năm qua. Người viết có đọc trên Internet những tranh luận nhưng thú thiệt chưa bao giờ dám hỏi thẳng anh Nhật Ngân vì, một phần, hỏi là nghi ngờ mà nghi ngờ là xúc phạm và phần khác là vì anh đã nói rõ ra rồi. Nhạc sĩ Nhật Ngân khẳng định anh đã viết nhạc phẩm đầu tay đầy kỷ niệm vào năm 1960 khi chỉ vào 18 tuổi ở Đà Nẵng và giải thích lý do có thêm tên nhạc sĩ Y Vũ.

Tôi đưa em sang sông theo lời kể của Nhạc sĩ Nhật Ngân

Image
Nhạc sĩ Trường Kỳ, một cây bút chuyên viết đời sống và tác phẩm của các văn nghệ sĩ, trong một bài viết vào năm 2000, đã thuật lại nguồn gốc của nhạc phẩm Tôi đưa em sang sông theo lời kể của nhạc sĩ Nhật Ngân, và dưới đây là vài đoạn chính: “Theo lời tâm sự của Nhật Ngân, đáng lẽ ông đã trở thành một nhạc công vĩ cầm như người em họ là Nhật Hiền, nhưng vì gia đình ông quá nghèo, không mua nổi cây đàn cho ông. Do đó, ông đành quyết định thôi học. Vì lòng đam mê âm nhạc và nhất là nhờ ở khả năng thiên phú của mình, Nhật Ngân đã hoàn thành nhạc phẩm đầu tay khi ông mới vừa 18 tuổi vào năm 1960. Ðó là một ca khúc tình cảm mang tên Tôi đưa em sang sông.

Mặc dù chưa có phương tiện phổ biến rộng rãi trong thời gian đầu, nhưng Tôi đưa em sang sông đã trở thành một ca khúc được giới học sinh, sinh viên Ðà Nẵng rất ưa thích, chép tay truyền cho nhau hát.

Sau đó Nhật Ngân gửi ca khúc này vào Sài Gòn nhờ nhạc sĩ Y Vân phổ biến dùm, với sự sửa đổi một vài chữ trong bản nhạc cho hợp với đường lối của Bộ Thông tin lúc đó không cho phép phổ biến những nhạc phẩm ủy mị, ướt át. Câu “Rồi thời gian lặng lẽ trôi, đời tôi là cánh mây trôi bốn phương trời. Và đời em là cánh hoa thì bao người ước mơ, đưa đón trông chờ” được nhạc sĩ Y Vân đổi thành “Rồi thời gian lặng lẽ trôi, đời tôi là chiến binh đi khắp phương trời. Mà đời em là ước mơ đẹp muôn ngàn ý thơ, như ngóng trông chờ” cho phù hợp với hoàn cảnh chiến tranh của đất nước.

Câu kết của bản chính là “Nàng đã thay một lối về, thay cả bàn tay đón đưa” cũng đã được Y Vân đổi thành “Nàng đã thay một lối về, quên cả người trong gió mưa.” Sự thay đổi lời ca này đã khiến cho tác giả cảm thấy “hẫng” đi một chút, như lời ông nói, vì không đúng với tâm trạng của mình khi đến lúc đó, chưa hề trải qua đời sống trong quân ngũ.

Hơn nữa, vì tác giả còn là một người chưa có tên tuổi nên cần nhờ tới một nhạc sĩ nổi tiếng đứng chung tên để Tôi đưa em sang sông đến với quần chúng dễ dàng hơn. Khi được phát hành, Tôi đưa em sang sông được ký tên bởi hai người là Trần Nhật Ngân và Y Vũ".


Nhạc sĩ Nhật Ngân qua đời ngày 21 tháng 1, 2012 tại California, Hoa Kỳ.

Tôi đưa em sang sông theo lời kể của Nhạc sĩ Y Vũ:

Trong một bài viết được phổ biến rộng rãi trên Internet, nhạc sĩ Y Vũ nhắc lại chuyện tình để lại một đứa con tinh thần có tên Tôi đưa em sang sông: “Tôi sinh ra ở Hà Nội nhưng lớn lên tại đất Sài Gòn náo nhiệt. Những ngày tháng thơ ngây tại trường trung học có lẽ không bao giờ phai mờ trong trí nhớ của tôi, bởi ở đó tôi đã để trái tim mình rung động trước cô bạn chung lớp tên Thanh. Tình yêu học trò trong sáng lắm, chỉ cảm nhận qua ánh mắt, nụ cười chứ đâu có dám ngồi gần, dám nắm tay. Những khi tan trường sóng bước bên nhau cũng không biết nói câu gì, chỉ biết... đá cái lon sữa bò khua vang đường phố.

Thanh là con một gia đình khá giả, có cây xăng ở ngã bảy Lý Thái Tổ. Còn tôi hồi đó chỉ có chiếc "xế nổ" hiệu Roumie ngày ngày đi học. Mỗi chiều khi thay ba ra trông cây xăng, Thanh lại nhắc tôi ra đổ xăng... chùa. Những ngày tháng đó với tôi thật hạnh phúc, lãng mạn. Nhưng ngày vui ngắn chẳng tày gang, Thanh biến mất khỏi cuộc đời tôi vì một đám cưới ép gả với chàng bác sĩ. Hụt hẫng, chơi vơi, tôi uống chén đắng đầu đời và nếm trải mùi vị của "thất tình". Tỉnh cơn say vào 2 giờ sáng, tôi ôm guitare và thế là Tôi đưa em sang sông ra đời. Bài hát với giai điệu buồn da diết được coi là tài sản chung cho nhiều chàng trai lâm vào cảnh như tôi thời đó.

Mối tình đầu làm tôi trắng tay, nhưng nỗi bất hạnh ấy đem lại cho tôi xúc cảm để có được hai bài hát tâm đắc. Sau Tôi đưa em sang sông gắn liền với tiếng hát Lệ Thu, ca khúc Ngày Cưới Em lại thành công vang dội: "Hôm nay ngày cưới em, nào men nồng nào hoa thơm, nào môi hồng nào da phấn, khăn áo muôn sắc đua chen..."


Tương tự, nhạc sĩ Y Vũ cũng “ngậm ngùi tâm sự” chuyện tình của ông cho nhạc sĩ Trịnh Hưng nghe: "Đó là nhạc ghi lại mối tình đầu của em. Dạo đó, em còn là học sinh trung học tư thục Hàn Thuyên ở phố Cao Thắng, gần nhà và lớp nhạc của anh, yêu một nữ sinh cùng lớp tên Thanh. Đó là mối tình học trò, trong trắng. Tình yêu chúng em chỉ cảm nhận qua ánh mắt trao đổi, chứ chưa một lần nắm tay nhau. Nhà nàng giàu sang, có cây xăng ở ngã bảy Lý Thái Tổ, còn em thì nghèo, chỉ có chiếc xe gắn máy hiệu Bromic do anh Y Vân mua cho. Nàng dặn em, mỗi ngày cứ vào buổi chiều, canh đúng giờ nàng ra thay thế cho cha mẹ nàng về nhà nghỉ ngơi, thì tới để nàng đổ đầy bình xăng cho, không phải trả tiền. Và cứ thế, rồi bẵng đi một tuần không thấy Thanh đi học và ra cây xăng. Em nhớ Thanh quá, mới lấy hết can đảm tới nhà nàng, hỏi thăm cô em gái nàng, thì được biết mấy hôm nay nhà bận rộn vì phải tiếp nhận lễ hỏi cưới chị Thanh, do cha mẹ gả cho một ông bác sĩ lớn tuổi.”

Nhạc sĩ Y Vũ trưng bằng chứng “bản thảo”


Giữa tháng 11, 2017, trong một chương trình truyền hình Hát trên chuyện tình trong nước, nhạc sĩ Y Vũ phát biểu về nhạc phẩm Tôi đưa em sang sông:

“Tôi xin khẳng định một điều bài này của tôi viết có một mình tôi thôi. Anh Y Vân có dạy hai người học trò là Nhật Ngân và Anh Thy. Khi tôi thất tình tôi viết bài Tôi đưa em sang sông được mấy ngày sau, trình anh Y Vân duyệt, bài này được tốt rồi. Anh đề nghị ngay, bây giờ mày có thể để thêm tên Nhật Ngân vào bài này không để cho hai đứa cùng nổi tiếng với nhau, có chút tiếng, bài này hay, sẽ nổi đó. Kính thưa quý vị, tôi rất vô tư. Tôi không nghĩ cái chuyện mấy chục năm sau lại như thế. Tôi bảo anh muốn để thì em để vào. Bài đó ký tác quyền cho nhà xuất bản Diên Hồng và có thêm tên Nhật Ngân, và tôi có hứa trên báo chí là sẽ có một ngày tôi lục được cái bài gốc, gọi là bản thảo, tôi viết tay.”


Sau đó nhạc sĩ Y Vũ đưa bản viết tay cho người dẫn chương trình và cô đọc “Bản thảo ký ngày 5 tháng 6 năm 1962.”

Các báo trong nước phần lớn đồng ý với lời “khẳng định” của nhạc sĩ Y Vũ và báo Thanh Niên kết luận: "Lần đầu tiên, nhạc sĩ Y Vũ khẳng định ca khúc Tôi đưa em sang sông do chính ông tay ông viết mà không có bất kì một nhạc sĩ nào tham gia vào. Hơn nữa, nhạc sĩ còn đem theo bản gốc viết tay hơn 40 năm trước để làm bằng chứng chân thật nhất cho những lời kể của ông."

Khoan, xin đừng quá vội.

- Bản gốc:

“Bản thảo” chép tay mà nhạc sĩ Y Vũ dùng làm bằng chứng không thể chứng minh đó bản gốc của nhạc phẩm Tôi đưa em sang sông. Ngoài nhạc sĩ Y Vũ, không có người nào hay cơ quan có thẩm quyền độc lập nào xác định đó là bản thảo. Cách đây hơn nửa thế kỷ, mọi sáng tác văn nghệ đều phải chép tay, dù do chính tác giả sáng tác hay chép lại nhạc của người khác.

Nhạc sĩ Nhật Ngân cũng có thể có một bản thảo chép tay như bản của nhạc sĩ Y Vũ nhưng còn đang thất lạc. Cuộc đời nhạc sĩ Nhật Ngân giống như âm nhạc của anh gắn liền với những chặng đường gian nan của đất nước. Rời Đà Nẵng, đi lính, gia nhập ban Tâm Lý Chiến của Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung, chịu đựng cực khổ sau 1975, vượt biên sang Thái Lan 1982. Mạng sống lo chưa xong nói gì là bản thảo.

- Thời điểm nhạc phẩm ra đời:

Khi còn sống, trong các buổi trả lời phỏng vấn trên báo chí, qua truyền hình, truyền thanh, nhạc sĩ Nhật Ngân đều khẳng định một cách chính xác nhạc phẩm đó anh viết lúc 18 tuổi từ năm 1960. Khẳng định này đã được phổ biến cùng khắp.

nhạc sĩ Y Vũ, qua các lời kể, dù thừa nhận đã có biết, có nghe những tranh luận nhưng không phản đối về thời điểm 1960 do nhạc sĩ Nhật Ngân đưa ra.

Tạm cho là lúc đó nhạc sĩ Y Vũ chưa tìm ra “bản thảo” để chứng minh nhưng ít nhất ông phải nhớ năm nhạc phẩm ra đời và phản bác thời điểm 1960 của nhạc sĩ Nhật Ngân chứ. Chẳng lẽ ông nhớ những chi tiết nhỏ như “Thanh là con một gia đình khá giả, có cây xăng ở ngã bảy Lý Thái Tổ. Còn tôi hồi đó chỉ có chiếc "xế nổ" hiệu Roumie ngày ngày đi học” mà lại không nhớ mình sáng tác bản nhạc năm nào?

Không phản biện về thời điểm có nghĩa ông đồng ý bản nhạc ra đời vào năm 1960 chứ không phải 1962 và như vậy bản của nhạc sĩ Nhật Ngân dù còn đang bị thất lạc mới thật sự là bản gốc.

- Thời điểm tìm ra “bản thảo”

Trên báo Thanh Niên ngày 17 tháng 11, 2017, nhạc sĩ Y Vũ tiết lộ thời gian tìm ra “bản thảo”: "Bản gốc của ca khúc này do bà cụ cất giữ. Bà rất quý sáng tác của hai anh em tôi và giữ mỗi người một bản gốc mà bà yêu thích nhất. Bà kẹp bản gốc ca khúc Lòng mẹ của Y Vân và bản gốc Tôi đưa em sang sông trong ngăn tủ của mình cùng với giấy khai sinh của tôi và một vài giấy tờ quan trọng khác. Mãi đến khi bà mất, tôi mới kiếm được những tư liệu này."

Người viết xin lỗi phải nhắc đến bà cụ nhưng vì nhạc sĩ Y Vũ nhắc trước.

Mẹ của hai nhạc sĩ Y Vân và Y Vũ không phải qua đời năm ngoái, năm kia hay thậm chí không phải mười năm trước mà qua đời cách đây 24 năm. Báo chí trong nước viết về ngày cụ qua đời: “ngày 28/11/1992, nhạc sĩ Y Vân giã từ cõi người khi vừa bước vào tuổi 60 và mười tháng sau, mẹ của ông, (cũng là mẹ của nhạc sĩ Y Vũ) qua đời.”

Theo lời kể của chính nhạc sĩ Y Vũ, bà cụ cũng chẳng chôn giấu “bản thảo” ở một góc nhà nào kín đáo hay gởi cho ai mà để ngay trong phòng của cụ cùng với các giấy tờ quan trọng khác. Do đó, “bản thảo” trong xấp giấy tờ quan trọng phải được tìm ra ngay sau khi bà cụ qua đời.

Nhưng cứ tạm cho rằng ông không tìm ra “bản thảo” ngay mà 10 năm sau mới tìm ra thì tại sao 14 năm rồi ông không công bố “bản thảo” dù ông có rất nhiều cơ hội và tại sao ông không công bố khi nhạc sĩ Nhật Ngân còn sống để hai mặt một lời cho dứt khoát? Điều gì khiến ông dè dặt?

- Vai trò của nhạc sĩ Y Vân:

Người có thẩm quyền nhất và có tính xác định cao nhất ai là tác giả của nhạc phẩm Tôi đưa em sang sông chính là nhạc sĩ Y Vân vì cả nhạc sĩ Y Vũ và Nhật Ngân đều đồng ý là nhạc sĩ Y Vân đã ghép chung hai nhạc sĩ vào nhạc phẩm.

Nhạc phẩm này không phải bây giờ mới nổi tiếng mà nổi tiếng ngay sau khi được Lệ Thu hát cho tới nay. Nhạc sĩ Y Vân qua đời năm 1992. Tuy lâu nhưng không phải quá lâu. Nhạc sĩ Nhật Ngân không có ở trong nước nhưng nhạc sĩ Y Vũ ở bên cạnh anh mình cho đến ngày cuối nhưng tại sao ông không yêu cầu nhạc sĩ Y Vân xác định giùm ông những bí mật, những khuất tất chung quanh nhạc phẩm này nếu ông là “tác giả duy nhất”?

Người viết không dám phê bình nhạc sĩ Y Vân nhưng khách quan mà nhận xét lý luận cho rằng nhạc sĩ Y Vân thêm tên em mình vào một nhạc phẩm mà ông biết sẽ nổi tiếng có lẽ dễ thuyết phục hơn là thêm một tên còn đang học nhạc 18 tuổi vô danh ở ngoài Đà Nẵng vào nhạc phẩm của em mình.

- Lời nhạc

Nhạc sĩ Nhật Ngân
có hơn 200 nhạc phẩm, không tính nhạc ngoại quốc lời Việt, và nhiều trong số đó đã gắn liền với tâm sự với những người xa quê hương như Xuân này con không về, Một mai giã từ vũ khí nhưng khi được yêu cầu anh thường hát Tôi đưa em sang sông.

Người viết nghe chính nhạc sĩ Nhật Ngân hát Tôi đưa em sang sông lần đầu 14 năm trước tại Dallas, rồi sau đó những lần khác trong các đại hội Quảng Đà, họp mặt Liên Trường ở Nam California. Anh hát với tất cả xúc động chân thành toát ra từ ánh mắt, từ lời ca, từ niềm hoài vọng về một thành phố cảng thân yêu nơi có bến đò ngang và dòng sông đẹp.

Ai đã từng sống ở Đà Nẵng hay sống cả hai thành phố Đà Nẵng và Sài Gòn, và lắng lòng ngồi nghe anh Nhật Ngân hát, chắc hẳn sẽ đồng ý chính anh là tác giả của Tôi đưa em sang sông bởi vì “sông” trong Tôi đưa em sang sông là dòng sông thật chứ không phải “đưa người ta không đưa qua sông” theo cách ví trừu tượng của Thâm Tâm.

Chuyện tình của nhạc sĩ Y Vũ không có tình tiết nào được phản ảnh trong lời nhạc Tôi đưa em sang sông. Theo lời kể của ông phần lớn chỉ diễn ra bên cây xăng ở Ngã Bảy Lý Thái Tổ và thậm chí cầm tay cũng chưa có thì làm gì có “bàn tay nâng niu ân cần” như trong Tôi đưa em sang sông.

Chuyện tình của nhạc sĩ Nhật Ngân không đánh dấu bằng những “cây dài bóng mát”, “vòm lá me xanh”, “thương xá sắp đóng cửa” hay “muôn tà áo tung bay” ở Sài Gòn mà bằng “đường vắng”, “bến đất”, “bến gió”, “lối mòn” thường gặp trong các thành phố xa thủ đô. Nói chung, không một động từ, một danh từ, một tĩnh từ nào trong Tôi đưa em sang sông làm người nghe liên tưởng đến Sài Gòn.

- Tôi đưa em sang sông so sánh với Ngày cưới em

nhạc sĩ Y Vũ, trong dịp khẳng định tác quyền Tôi đưa em sang sông có nhắc đến ca khúc Ngày Cưới Em.

Lẽ ra không cần phải bàn đến nhạc phẩm không liên hệ nhưng vì nhạc sĩ Y Vũ “tâm đắc” và nhấn mạnh nhạc phẩm này cũng đã “thành công vang dội” nên người viết mời độc giả vào Youtube nghe hai nhạc phẩm rồi đọc kỹ lời của hai nhạc phẩm để thấy sự khác nhau trong cách diễn tả và ngôn ngữ được dùng.

Những câu hát trong Tôi đưa em sang sông là những câu thơ, có trách móc, có chút đắng cay nhưng rất nhẹ nhàng và bóng gió:

Tôi đưa em sang sông, chiều xưa mưa rơi âm thầm
Để thấm ướt chiếc áo xanh, và đẫm ướt mái tóc em
Nếu xưa trời không mưa, đường vắng đâu cần tôi đưa
Chẳng lẽ chung một lối về mà nỡ quay mặt bước đi

Tôi đưa em sang sông, bàn tay nâng niu ân cần
Sợ bến đất lấm gót chân, sợ bến gió buốt trái tim
Nếu tôi đừng đưa em, thì chắc đôi mình không quen
Đừng bước chung một lối mòn, có đâu chiều nay tôi buồn…


Trong lúc đó, lời của Ngày cưới em:

Hôm nay ngày cưới em
Nào men nồng nào hoa thơm
Nào môi hồng nào giá phấn
Khăn áo muôn sắc đua chen
Mắt biếc ngời ánh đêm
Làn tóc nụ cười ngát hương
Từng bước dập dìu bước êm
Chỉ mình lòng tôi hoang vắng

Hôm nay ngày cưới em
Mừng vui họ hàng đôi bên
Vì đâu nàng mời tôi đến
Tuy có đây cũng như không
Chiếc áo tình chóng phai
Một sớm một chiều đã thay
Thì nhớ đừng vì có tôi
Mà nàng giấu vui không cười…

Lời của Ngày cưới em không bóng gió như thơ mà là những đoạn văn xuôi tả rất cụ thể, rõ ràng với “men”, “môi”, “phấn”, “mắt”, “khăn áo”, “họ hàng đôi bên”.

Ngôn ngữ bao la nhưng mỗi nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ chỉ có một cuốn tự điển để sử dụng cho riêng mình và dù có viết trăm bài thì những chữ tác giả dùng cũng giới hạn trong tự điển đó thôi.

- Tiền bản quyền

Nhạc sĩ Y Vũ
than trên báo Thanh Niên: “Nghe nói tiền bản quyền ca khúc bên Mỹ cao lắm, mà hàng chục năm qua tôi không được một đồng." Đây là điểm thuộc về pháp lý và sẽ do các luật sư chuyên về bản quyền giải thích nhưng trong quan điểm phổ quát, tiền bản quyền thuộc về ai tùy thuộc vào ai giữ bản quyền. Người viết cũng đã từng nộp bản quyền và biết cơ quan bản quyền không dựa vào bản chép tay dù cũ bao lâu của ai đó để xác định bản quyền.

Việt Nam và Mỹ đều là thành viên của Berne Convention cho nên nếu nhạc sĩ Nhật Ngân nộp bản quyền nhạc của ông sau khi định cư ở Mỹ năm 1982 và gia đình nhạc sĩ Nhật Ngân giữ quyền thừa kế bản quyền của Tôi đưa em sang sông thì họ có thể kiện những ai dùng nhạc phẩm vào mục đích thương mại ngay cả đã sử dụng tại Việt Nam trước đây, đang sử dụng hiện nay và cả sẽ sử dụng sau này.

nhạc sĩ Y Vũ có nhiều điều kiện, nhiều thời gian, nhiều cơ hội và nhiều người để giúp chứng minh ông là tác giả của nhạc phẩm Tôi đưa em sang sông nhưng đã không làm. Hôm nay, nhạc sĩ Nhật Ngân không còn sống để biện hộ cho anh nên dù nói gì nhạc sĩ Y Vũ cũng chỉ vẽ nên nhiều nhất là một nửa cái bánh mà thôi.

Trong lúc một số người dễ tin có thể cho những bằng chứng nhạc sĩ Y Vũ đưa ra là thật nhưng những người khác thận trọng, suy nghĩ chín chắn hơn sẽ nghĩ khác. Ngay cả những khán giả vỗ tay khi nhạc sĩ Y Vũ trưng ra bản chép tay mà ông viết là “bản thảo” trên đường về cũng có thể tự trách mình đã vội vàng vì không có gì chứng minh đó là bản đầu tiên của nhạc phẩm Tôi đưa em sang sông.

Bản chép tay mà nhạc sĩ Y Vũ đưa ra không phải lấy từ hồ sơ lưu trữ của Bộ Thông Tin Việt Nam Cộng Hòa, không phải do gia đình cố nhạc sĩ Y Vân công bố, không phải do một người thứ ba nào khám phá mà chỉ từ nhạc sĩ Y Vũ.

Image
Mười hai năm trước khi qua đời, nhạc sĩ Nhật Ngân kể lại với nhạc sĩ Trường Kỳ: “Tôi không bao giờ than vãn cuộc đời. Tôi vẫn mang trái tim của tôi, mang sự yêu mến cuộc đời của mình để bước vào cuộc đời."

Lúc 10 giờ sáng ngày Thứ Bảy, 21 tháng 1, 2012, tác giả Xuân này con không về đã bước ra khỏi cuộc đời cũng bằng trái tim đầy yêu thương như thế.

nhạc sĩ Y Vũ khẳng định ông là tác giả duy nhất của Tôi đưa em sang sông nên người viết muốn phân tích để chứng minh những gì dễ cho là thật và tưởng là thật nhiều khi lại không hẳn là thật.

Sự kiện Tôi đưa em sang sông là một biến cố đáng tiếc trong âm nhạc Việt Nam nhưng suy cho cùng cũng chẳng làm nhạc sĩ nào thiệt hại hoàn toàn. Cả hai nhạc sĩ cùng với nhạc sĩ Y Vân qua nhân duyên văn hóa đã góp phần tạo nên nhạc phẩm tuyệt vời này.

Nhạc sĩ Nhật Ngân đã qua đời và nhạc sĩ Y Vũ sắp bước vào tuổi tám mươi, nên mỉm cười đón nhận nhân duyên. Tôi đưa em sang sông sẽ mãi mãi là một phần của văn hóa Việt Nam và các thế hệ Việt Nam mai sau cũng sẽ mỉm cười kính mến và trân trọng khi nhắc đến tên hai vị.

Hãy để “em sang sông”, thưa nhạc sĩ Y Vũ.

1/12/2017

Image
Trần Trung Đạo
http://danlambaovn.blogspot.com/​​​​​
​​

For this message the author hat@ has received thanks: 4
BinhMinh(Thu Dec 07, 2017 1:52 pm), Duyên Chi(Thu Dec 07, 2017 2:31 pm), lachong(Thu Dec 07, 2017 11:31 pm), Ngô Đồng(Thu Dec 07, 2017 5:24 pm)
Rating:25%
 
hat@
 
Posts: 16616
Joined: Thu Aug 26, 2010 3:35 am
Has thanked: 28726 times
Have thanks: 52488 times

Lên tiếng cho một nhạc sĩ tài hoa đã khuất - Nguyễn Dư (Danlambao)

Postby hat@ » Mon Dec 11, 2017 8:47 am

Lên tiếng cho một nhạc sĩ tài hoa đã khuất

Image

Nguyễn Dư (Danlambao) - Hồi năm 2002, lúc còn sinh tiền, nhạc sĩ Nhật Ngân có công bố trước hàng trăm khán giả Thúy Nga Paris by night, ông là người sáng tác bản nhạc "Tôi đưa em sang sông". Ông nói rằng lúc đó ông ở miền Trung, mới mười chín tuổi, lần đầu tiên sáng tác, chưa rành trong việc xuất bản nên mới gởi bản thảo vào Sài Gòn nhờ in ra phổ biến. Khi vào trong đó thì người ta (chắc có lẽ là Y Vân tác giả của bản "Lòng mẹ") sửa lời lại một vài đoạn cho hợp với hoàn cảnh trong thời chiến lúc bấy giờ. Vì chưa ai biết tên tuổi tác giả nên người ta đề tên thêm vào bản nhạc một người nữa là nhạc sĩ Y Vũ (em Y Vân, cùng mười chín tuổi), hai tác giả cho dễ phổ biến(!)

Mới đây, trên truyền hình Việt Nam, trong một chương trình có phỏng vấn nhạc sĩ Y Vũ, thì ông bảo rằng bản nhạc "Tôi đưa em sang sông" là do chính ông sáng tác. Ông nói ông buồn vì bao nhiêu năm ông phải chịu đựng trong oan ức và bất công. Rồi ông trưng ra bằng chứng là một bản thảo cũ có ký tên. Theo ông thì mới tìm lại được trong đống hồ sơ cũ.

Cái chuyện tranh chấp này kết thúc một cách đơn giản, bất công vậy sao? Bởi lẽ, nhạc sĩ Nhật Ngân đã mất vào năm 2012 không còn khả năng tranh luận để giành lấy bản quyền!

Vấn đề đặt ra là tại sao ông Y Vũ không lấy tên một người nào đó mà lại lấy tên Nhật Ngân kèm theo đồng tác giả, trong khi ông Nhật Ngân ở tuốt tận miền Trung? Ông Y Vũ giải thích rằng thì là để cho Nhật Ngân cùng nổi tiếng(!?)

Cái chuyện bản thảo mà ông Y Vũ trưng ra, có ai tin được không khi mà nó nằm trong tay anh em ông tùy nghi sử dụng "đứa con đầu lòng" của tác giả Nhật Ngân?

Vấn đề, người ngoại cuộc chỉ đặt ra ở đây thôi, chứ nhạc sĩ Y VânNhật Ngân không còn nữa thì biết đi hỏi ai bây giờ!

Điều đáng nói là bản nhạc ra đời hồi năm 1960, đến năm 1975 lúc đó nhạc sĩ Nhật Ngân còn trong nước. Thời gian là mười lăm năm đã đủ dài, thì tai sao ông Y Vũ không lên tiếng điều chỉnh lại để một mình nhận huê hồng từ bản quyền? Đây là một góc khuất của vấn đề! Mà nếu muốn, thì trong khoảng thời gian này xin điều chỉnh cũng không khó lắm.

Suốt một thời gian kể từ khi nhạc sĩ Nhật Ngân sống ở nước ngoài, chắc chắn ông đã nhận huê hồng từ bản nhạc "Tôi đưa em sang sông" của các trung tâm thu băng, thu hình và các chương trình đại nhạc hội lớn tổ chức không ít. Rồi từ năm 2002 khi Nhật Ngân công bố trên trung tâm Thúy Nga cho đến ngày ông mất là năm 2012, thì ông Y Vũ ở đâu, làm gì? Đừng nói là ông không hay biết!

Đáng ngạc nhiên ở cái chỗ là ông Nhật Ngân -theo như lời ông Y vũ- thì chỉ là người "theo voi hít bã mía", chỉ ăn ké "tiếng thơm" thì tại sao bằng ấy năm trời ông y Vũ im lặng!

Ở đời, cái gì thuộc về quyền lợi chính đáng là của mình thì không ai dại gì, sợ gì mà không dám lên tiếng sòng phẳng dù chỉ một lần trước công chúng.

nhạc sĩ Y Vân đã mất năm 1992; nhạc sĩ Nhật Ngân kể từ năm 2012 không còn nữa. Nhưng tại sao bằng ấy năm trời khi hai người còn tại thế mà ông Y Vũ im lặng?

Tôi đồ rằng nhạc sĩ Y Vân"có công" sửa một vài đoạn gọi là "ủy mị" trong bản thảo, đồng thời giúp xuất bản nên ghi thêm tên em của ông vào để "chia phần" với nhạc sĩ Nhật Ngân. Vì thế cho nên Y Vũ không dám mở miệng giành bản quyền một mình trong lúc Nhật Ngân còn sống

Thời gian gần đây, nghe nói bản nhạc "Tôi đưa em sang sông" đang thịnh hành ở Việt Nam, ông Y Vũ lên tiếng, thì vấn đề tranh chấp này coi như không còn giá trị nữa. Bởi lẽ, suốt những năm vừa nêu đã đủ dài để một người như ông Y Vũ nếu bị chịu oan, bất công thì có thể lên tiếng. Thế mà ông im lặng, đến khi chỉ còn mình ông trên cõi đời này thì ông đem sự việc ra trước công luận để tranh chấp. Thật hết sức là vô lý!

Nếu có thể, gia đình Nhật Ngân hoặc người nào đã biết và chứng kiến câu chuyện trên nửa thế kỷ đã qua này thì quí vị nên lên tiếng đính chính giùm cho người đã khuất, vì đây là câu chuyện thuộc về danh dự, của người nhạc sĩ tài hoa, cần phải trả lại cho đúng sự thật.

24/11/2017

​​
Image
​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Nguyễn Dư​​​​​
http://danlambaovn.blogspot.com/​​​​​​
​​​​​​​​​​​​​​​​​
​​

For this message the author hat@ has received thanks: 4
BinhMinh(Mon Dec 11, 2017 9:46 am), Duyên Chi(Mon Dec 11, 2017 10:02 am), lachong(Mon Dec 11, 2017 9:26 am), Ngô Đồng(Mon Dec 11, 2017 8:54 am)
Rating:25%
 
hat@
 
Posts: 16616
Joined: Thu Aug 26, 2010 3:35 am
Has thanked: 28726 times
Have thanks: 52488 times

NỮ MINH TINH KIM VUI HÁT " DOMINO "

Postby Ngô Đồng » Sat Dec 16, 2017 6:32 am

NỮ MINH TINH KIM VUI HÁT " DOMINO "

Image

Kim Vui là người phụ nữ Việt Nam đầu tiên mặc bikini. Cũng là người đầu tiên dám đóng phim có màn khỏa thân.

Cô là minh tinh màn bạc Việt Nam và sau đó cùng gia đình trước năm 1975 sang định cư tại vùng Đông Bắc nước Mỹ, chỉ chuyên làm kinh doanh và rất thành công.

Kim Vui là một người nghệ sĩ đa dạng, hơn thế nữa ở lĩnh vực nào cô cũng được xem là sáng giá, tuy nhiên bộ môn nghệ thuật mà Kim Vui gây được ấn tượng sâu đậm nhất với khán giả phải kể là điện ảnh.

Hình ảnh Kim Vui trên màn bạc một thời làm người xem liên tưởng đến cô đào Ý khả ái Sophia Loren.

Trong giai đoạn năm năm cuối của thập niên 50, Kim Vui cùng với Minh Tuyết, Tuyết Hằng…nổi lên như một hiện tượng đợt sóng mới của tân nhạc. Những bài cô hát thành công tại quê nhà như: Tà Áo Xanh, Gửi Gió Cho Mây Ngàn Bay…

Giọng hát Kim Vui ngọt và khỏe, lai láng như một trận mưa hè. Chuỗi ngân của Kim Vui cũng tinh luyện khi hát những ca khúc Pháp bằng tiếng Pháp như Bambino, Histoire d’un Amour, Le Gitan… đều hay, phát âm tiếng rõ ràng.

( Theo nhà báo Lê Quang Thanh Tâm )

.............................................

Kim Vui Hát Domino Của Louis Ferrari và Jacques Plante. Bản ghi âm trước 1975


www.youtube.com Video from : www.youtube.com

For this message the author Ngô Đồng has received thanks: 4
BinhMinh(Sat Dec 16, 2017 8:12 am), Duyên Chi(Sat Dec 16, 2017 7:27 am), hat@(Sat Dec 16, 2017 8:01 am), lachong(Sat Dec 16, 2017 6:56 am)
Rating:25%
 
User avatar
Ngô Đồng
 
Posts: 4853
Images: 0
Joined: Mon Aug 16, 2010 4:50 am
Has thanked: 31326 times
Have thanks: 17245 times

Cái Chết Oan Khuất Của Nhạc Sĩ Minh Kỳ - Phạm Tín An Ninh

Postby hat@ » Sun Dec 31, 2017 3:32 pm

​​​​​​
Cái Chết Oan Khuất Của Nhạc Sĩ Minh Kỳ

Phạm Tín An Ninh
​​
​​
Image

“Nha Trang là miền quê hương cát trắng. Có những đêm nghe vọng lại, ầm ầm tiếng sóng xa đưa. Nha Trang cánh đồng bao la bát ngát. Hương quê dâng lên ngào ngạt, hòa cùng sức sống yên vui… Ai ơi, người về cho ta nhắn với. Nha Trang quê hương dịu hiền, ngàn đời lòng tôi mến yêu…”

Ai đã sinh ra và lớn lên ở Nha Trang, hoặc đã từng ghé lại đây đôi lần, đều không quên bài hát dễ thương này, mà cả một thời gian gần hai thập niên, đài phát thanh Nha Trang đã dùng làm nhạc hiệu mở đầu. Cuối tháng 3, 1975, Nha Trang bị nhận chìm trong làn sóng đỏ. Người Nha Trang đã cùng chịu chung số phận. Kẻ bị giết, người bị tù đày, gia đình, bè bạn, thầy trò, chia ly tan tác. Số phận của nhạc sĩ Minh Kỳ, tác giả bài hát này (cùng nhiều bản nhạc về Nha Trang khác nữa) cũng đã gắn liền với định mệnh đau thương của thành phố mà ông đã được sinh ra, hết lòng yêu thương và đã gởi trọn lòng mình qua những dòng nhạc thiết tha trìu mến đó. Ông đã bị giết. Cái chết thê thảm và oan khuất của ông có lẽ được ít người Nha Trang – dù còn ở trên quê nhà, hay tha phương khắp chốn – biết đến.

Người viết bài này, có cái cơ duyên được ở chung cùng một trại tù với ông, và cũng đã được tâm sự cùng ông một vài ngày trước khi ông chết.

Ðầu tháng 3, 1975, sau khi Ban Mê Thuột mất, những đơn vị từng sống chết với Cao Nguyên có lệnh triệt thoái. Tôi theo đơn vị, chỉ còn một phần tư quân số, lần lượt “di tản chiến thuật” vào Cam Ranh, rồi Vũng Tàu để tái tổ chức, trước khi tham dự những trận đánh cuối cùng “cô đơn và buồn tẻ” ở những địa danh xa lạ: Cần Giuộc, Bến Lức, thuộc tỉnh Long An, ngăn bước chân địch quân đang ồ ạt kéo về vây hãm Sài Gòn.

Ngày 28 tháng 4, 1975, tôi và cả vợ con, theo lời hẹn của người bạn chí thân, là SQ Hải Quân, có mặt tại Bến Bạch Ðằng. Nhưng đến giờ chót, trước sự ngỡ ngàng và tức giận của người bạn có lòng, tôi quyết định không cùng vợ chồng anh ấy xuống tàu di tản. Có lẽ anh không hiểu được là tôi cũng đã khổ tâm biết dường nào để có cái quyết định “sống chết” ấy, mặc dù tôi biết trước là rồi tôi cũng phải trả một cái giá, chắc không nhỏ. Tôi không đành lòng bỏ lại những đồng đội đã theo tôi từ những quê quán miền Trung, mà giờ đây đã trở nên xa tít mịt mờ trong tay giặc; và nhất là cha tôi, người cha đã làm gà trống nuôi con từ lúc tôi mới lên ba, mà tôi được tin là ông đã bị bắt và đang bị giam giữ ở đâu đó ngoài Nha-Trang. Tôi không thể xa ông trong hoàn cảnh khốn cùng này.

Ðiều đáng ân hận nhất là, dù ở lại để chấp nhận mọi điều, nhưng tôi cũng không bao giờ có cơ hội gặp lại cha tôi. Ông đã chết trong trại cải tạo Ðá Bàn, cuối tháng 6, 1976, và đúng ngay vào cái đêm tôi bị chở bằng xe “bịt bùng” từ trại tù An Dưỡng Biên Hòa ra bến Tân Cảng để xuống tàu Sông Hương ra Bắc. Mãi gần năm năm sau tôi mới nhận được tin buồn.

Trại tù An Dưỡng Biên Hòa, cũng chính là nơi tôi đã gặp nhạc sĩ Minh Kỳ, và đã tâm tình cùng ông một ngày trước khi ông chết.

Tôi trình diện tại trường Ðại Học Kiến Trúc, bị đưa lên nhốt tại trại tù binh Tam Hiệp. Một tháng sau được chuyển đến trại tù An Dưỡng Biên Hòa, nằm bên cạnh phi trường quân sự Biên Hòa. Trại an dưỡng này, trước là một khu quân sự, về sau được chỉnh trang lại để tiếp nhận những quân nhân tù binh của ta được miền Bắc trao trả theo hiệp định Paris. Họ được nghỉ ngơi, bồi dưỡng cả sức khỏe lẫn tinh thần ở trại An Dưỡng này trước khi trở về đơn vị cũ và gia đình.

Ðến trại này, tôi gặp những anh em ở đây từ trước cùng một số mới được chuyển từ các trại khác tới. Gồm đủ các quân binh chủng, kể cả những sĩ quan biệt phái về các bộ, và cảnh sát. Trong số này có nhạc sĩ Minh Kỳ. Tôi ở Nhà 1, còn anh Minh Kỳ ở Nhà 3 (?), cách nhau khu nhà bếp (gọi là hậu cần).

Cũng như những người Nha Trang khác, lớn lên vào những năm giữa thập niên 50, đầu thập niên 60, tôi thuộc lòng những bài hát Nha Trang của nhạc sĩ Minh Kỳ, nhưng chưa hề biết tên thật và cũng chưa được hân hạnh gặp ông. Trong Nhà 1, tôi nằm bên cạnh hai anh bạn tù lớn tuổi hơn tôi. Một anh từ trường Chỉ Huy Tham Mưu, một anh làm ở Nha Quân Pháp.

Hai anh này rất tốt bụng và vui tính, có quen biết nhạc sĩ Minh Kỳ. Biết tôi là dân Nha Trang, nên có lần anh đã giới thiệu tôi với anh Minh Kỳ.

Nhạc sĩ Minh Kỳ lớn tuổi hơn tôi nhiều, nên tôi gọi ông bằng anh và xưng em… Có lẽ bản tính của anh vốn thầm lặng, ít nói, và đặc biệt trong hoàn cảnh như vừa trải qua cơn ác mộng, chưa biết ngày mai sẽ ra sao này, anh lại càng ít nói hơn. Gặp anh vài ba lần, tôi chỉ nói lên lòng hâm mộ của tôi về những bài hát Nha Trang, mà với tôi bây giờ nó lại là những kỷ niệm vô giá. Anh thường chỉ trả lời tôi bằng một nụ cười buồn.

Một đêm, cuối tháng 8, 1975 (31 tháng 8, 1975), vào khoảng 09:30 tối, cả trại tù đang chìm trong bóng đêm với cả ngàn người tù đang nằm thao thức, bởi tâm tư còn nặng trĩu lo âu, đang chờ đợi những điều bất trắc nào đó sẽ đến với số phận mình, bỗng một tiếng nổ long trời kèm theo những tiếng la thất thanh, và rồi tiếng còi báo động, tiếng chát chúa trên loa phóng thanh, lệnh cho tất cả “cải tạo viên” nằm yên tại vị trí, kẻ nào bước ra khỏi nhà sẽ bị bắn tại chỗ.

Khi đám tù chúng tôi chưa hết hoang mang, thì tiếng xích sắt xe tăng T 54 tràn vào trại rít lên từng chặp, chia nhau bao vây từng căn nhà. Hằng loạt bộ đội, súng gắn lưỡi lê, mặt tên nào cũng đằng đằng sát khí túa vào từng nhà, kéo cơ bẩm lên đạn, quát tháo chúng tôi đứng dậy ngay tại chỗ, hai tay để trên đầu. Tôi có cảm giác là chúng tôi sắp bị xử tử…

Chúng tôi đứng bất động như vậy cho đến gần 10 giờ trưa. Nhìn qua khe cửa, tôi thấy mấy anh em tù ở nhà 3 khiêng một số người bị thương lên bệnh xá.

Cả ngày sau, tất cả tù đều không được ra khỏi nhà, ngoại trừ đi ra cầu tiêu và ở đó cũng có đầy lính gác. Sau đó, đúng vào ngày 2 tháng 9, Quốc khánh của VC, tất cả chúng tôi được đưa lên hội trường. Ngồi chễm chệ trên dãy bàn trước mặt chúng tôi là những “thủ trưởng” không mang quân hàm, nên chúng tôi cũng chẳng biết họ là ai. Chúng tôi bị “nghiêm khắc” cảnh cáo là “có bọn phản động trong các anh đã giấu giếm vũ khí, mang lựu đạn Mỹ vào để nhằm phá hoại thành quả kách mệnh” (!). Sau đó chúng tôi làm “bản tự khai tội ác” và bắt đầu bài học số 1, “Ðế Quốc Mỹ là kẻ thù của nhân dân ta.”

Khi ấy chúng tôi mới biết tiếng nổ tối hôm ấy đã xảy ra tại Nhà 3, làm chết và bị thương khá nhiều. Mọi dấu tích đã được thu dọn sạch sẽ, như chưa hề có việc gì xảy ra.

Có điều cái “sự cố” thảm khốc ấy, không phải như lời “lên lớp” hù dọa của mấy ông thủ trưởng, bởi một điều rất dễ hiểu là ngay từ lúc vào trại cho đến bây giờ, đã qua hằng trăm lần kiểm soát, vả lại hành trang mang theo của mỗi người tù đâu có cái gì, ngoài hai bộ áo quần, cái khăn lau mặt và bàn chải đánh răng. Tiền bạc và tư trang khác đã được “kách mạng” giữ hộ ngay sau khi nhập trại. Vậy thì một trái lựu đạn có phép màu nào lọt vào trong trại. Ðiều quan trọng hơn, là nếu người tù nào dám liều mạng mang được lựu đạn vào trại thì cũng chỉ nhằm mục đích giết kẻ thù chứ sao lại giết chết bao nhiêu bè bạn của mình?

Những câu hỏi đó đã có sự trả lời chính xác ngay sau đó. Một số bạn tù ở Nhà 3 và Nhà kế bên kể lại như sau: Nhà 3 (chứa khoảng 80 tù nhân, đa số là SQ Cảnh Sát) nằm đối diện ngay trước Khu Trực Ban và Nhà Vệ Binh của trại, chỉ cách nhau chừng hơn năm mét và một hàng rào kẽm gai. Khi ấy tổ của nhạc sĩ Minh Kỳ đang họp để phân công nấu bếp vào ngày mai, thì một quả lựu đạn được quăng vào vách tôn ngay phía sau làm 3 người chết tại chỗ và khoảng 8 người bị thương. Nhạc sĩ Minh Kỳ bị thương rất nặng, được anh em tù khiêng lên bệnh xá cùng với những anh em bị thương khác. Ông bị thương ở ngực, bụng và cổ rất nặng. Biết mình sắp chết nên trăng trối với những bạn tù:

– Tụi mày về nói với vợ tao ráng nuôi con tao, chắc tao không sống được.

Sau đó máu ở ngực và cổ chảy ra lênh láng. Ông vừa la vừa rên:

– Sao chân lạnh quá!

– Lạnh quá! Sao bụng tao lạnh quá! Sao ngực tao lạnh quá!

Ông chết từ từ, chết từ chân đến bụng rồi đến ngực cho đến lúc tắt thở.

Một cái chết mà chính ông cảm nhận được, biết được nó đến với mình từng phút từng giây.

Sáng sớm hôm sau, anh em bạn tù, với sự giám sát của toán vệ binh VC, đem chôn các bạn tù vắn số của mình trên một mảnh rừng bên ngoài vòng đai phi trường quân sự Biên Hòa.

Ai cũng biết là trái lựu đạn giết chết nhạc sĩ Minh Kỳ cùng những người bạn tù khác, là do chính bọn VC quăng từ khu trực ban của trại phía bên kia hàng rào. (Có một số sĩ quan ngành đạn dược còn cho là tiếng nổ ấy có thể là tiếng nổ của đạn B40 hay B41, có sức tàn phá còn hơn cả lựu đạn).

Và cũng sau ngày ấy, chúng tôi phải chịu một trò chơi trả thù ác độc từ phía những người chiến thắng. Mỗi ngày chia nhau đi gỡ các bãi mìn trong hàng rào phi trường quân sự Biên Hòa.

Họ đã bày ra cái trò giết người dấu tay ở Nhà 3, để rồi lại lấy đó làm lý do giết tiếp những người còn lại bằng cái trò chơi đẫm máu “gỡ mìn” này.

Những bãi mìn này do Công Binh của ta thiết lập chằng chịt dọc theo hệ thống phòng thủ phi trường. Bây giờ, không có sơ đồ những bãi mìn, chúng tôi lại là những người không chuyên môn về mìn bẫy, có nhiều anh em giữ các chức vụ tham mưu, hay được biệt phái về các bộ khác, chưa hề thấy lại quả mìn sau ngày rời khỏi quân trường. Vậy mà bây giờ phải tham dự cái trò chơi bất nhân này. Ngày nào cũng có mìn phát nổ, người chết, vài người mất tay, mất chân, nhưng vẫn không làm giao động được tấm lòng của những người “kách mạng!”

Và cũng chính nhờ được cắt cử đi đào huyệt chôn một người bạn tù chết mìn, sớm trả “nợ máu” sau ngày miền Nam “giải phóng” này, đám chúng tôi mới phát hiện được bốn ngôi mộ mới đã nằm sẵn tại “nghĩa trang” vô danh trong một mảnh rừng hoang. Trước mỗi ngôi mộ được đắp đất sơ sài đó có cái bia làm bằng một mảnh gỗ nhỏ. Bọn chúng tôi lén đọc tên trên từng tấm bia viết bằng sơn đỏ, trong đó có tên Vĩnh My (Vĩnh Mỹ?). Ðó chính là tên trong khai sinh của nhạc sĩ Minh Kỳ (Nguyễn Phúc Vĩnh Mỹ). Dưới sự canh gác nghiêm ngặt của đám vệ binh, tôi chẳng biết làm gì khác hơn là khi đi ngang trước mộ anh để trở về trại, chắp hai tay trước ngực và cúi đầu tưởng niệm anh cùng những bạn bè xấu số đã chết tức tưởi cùng anh.

Lòng tôi nhói lên đau đớn như vừa bị một nhát chém hư vô nào đó. Trong tôi vừa mới mất thêm một điều gì, mà với tôi nó trở thành thiêng liêng hơn là kỷ niệm. Nhiều đêm sau đó tôi trằn trọc cả đêm không ngủ. Dư âm những bài hát NhaTrang của anh lúc nào cũng văng vẳng bên tai tôi. Tâm tư lúc nào cũng mơ màng đến thành phố Nha Trang, đến ngôi trường Võ Tánh, nhớ da diết những kỷ niệm ấu thơ, của những ngày đi học, và hình dung đến từng khuôn mặt bè bạn thân quen… Cũng mới đây thôi, mà bây giờ tưởng chừng như đã là một quá khứ thật xa xăm, mơ hồ như kiếp trước. Ba mươi năm chiến tranh trên quê hương đã đem lại biết bao điều bi thảm. Vậy mà sau khi chiến tranh chấm dứt lại còn nhiều bi thảm hơn. Cái chết của nhạc sĩ Minh Kỳ cũng chỉ là một trong hàng vạn, hàng triệu điều oan khiên bi thảm đó. Nhưng chúng ta xót xa và nhớ đến nhạc sĩ Minh Kỳ, bởi chính vì ông là một nghệ sĩ, một người đã sống và cống hiến cho đời bằng chính trái tim mình. Ðặc biệt với những người NhaTrang và những người yêu Nha Trang, đã mang ơn Ông vì Ông đã cho chúng ta những dòng nhạc biểu tượng của quê nhà, mà chúng ta sẽ mang theo dư âm tiếng hát cho đến suốt cuộc đời.

Với tôi, những đau đớn này cứ tưởng chỉ chôn chặt trong lòng, không ngờ sau khi xem chương trình nhạc Lê-Dinh trên Thúy Nga Paris trước đây, trong đó nhạc sĩ Lê-Dinh có nhắc tới cái chết của nhạc sĩ Minh Kỳ, và mới đây là chương trình Huyền Thoại Lê Minh Bằng trên Asia, đã làm tôi nhớ thật nhiều đến cái chết của Ông và ngồi xuống viết lại những dòng này.

Xin được thay một nén hương lòng đốt lên cho một người đồng hương, đồng tù, bỏ bạn bè ra đi bằng một cái chết thảm thương, oan khuất… Cũng để được nói lên lòng tiếc thương một nhạc sĩ tài hoa đã làm Nha Trang sống mãi trong lòng người. Và nếu được phép, xin gởi một lời chia buồn thật muộn màng nhưng với trọn tấm lòng đến gia đình ông.

Bắc Âu, một ngày không có mặt trời”

(Nguồn: K3HH@yahoogroups. com)

For this message the author hat@ has received thanks: 4
BinhMinh(Mon Jan 01, 2018 4:08 am), Duyên Chi(Mon Jan 01, 2018 3:51 am), lachong(Mon Jan 01, 2018 5:25 am), Ngô Đồng(Mon Jan 01, 2018 3:34 am)
Rating:25%
 
hat@
 
Posts: 16616
Joined: Thu Aug 26, 2010 3:35 am
Has thanked: 28726 times
Have thanks: 52488 times

NHẠC SĨ ANH BẰNG VÀ CA KHÚC " ANH CÒN YÊU EM "

Postby Duyên Chi » Sat Jan 13, 2018 6:59 am

NHẠC SĨ ANH BẰNG VÀ CA KHÚC " ANH CÒN YÊU EM "

Khi biên soạn về những nhạc sĩ Việt Nam, thỉnh thoảng tôi gặp phải khó khăn về vấn đề ai thật sự là tác giả của bản nhạc vì phần lớn không có trong tay bản nhạc “gốc” original đã xuất bản để kiểm chứng. Lại nữa, phần lớn các nhạc sĩ đã qua đời. Nếu còn sống thì không có phương tiện để liên lạc, một số nhạc sĩ đã lớn tuổi, không muốn trả lời hay đã quên những chuyện mấy chục năm về trước …

Một số bản nhạc in tên 2 tác giả nhưng không để rõ ràng ai sáng tác nhạc, ai viết lời ca. Đặc biệt là các bài thơ được phổ nhạc thì thính giả hay người yêu nhạc chỉ nhớ tới người làm nhạc mà quên tên nhà thơ!

Thí dụ như ca khúc “Chiều Thu Ấy”Sĩ Phú hát, nếu không có bản nhạc gốc thì chúng ta đã tưởng cả nhạc và lời của nhạc sĩ Lam Phương, sáng tác đầu tay của ông năm 1952. Thật ra phần lời là của Cẩm Huệ (một bút hiệu của nhạc sĩ Hoàng Lang – thầy hướng dẫn về nhạc của NS Lam Phương thời rất trẻ). Một thí dụ khác là ca khúc “Đợi Chờ”, Lệ Thu hát, có giai thoại cho rằng đó là bản nhạc đầu tay tên “Hoa Trăng” của NS Nhật Bằng, sau này khi di cư vào Nam NS Phạm Đình Chương đã giúp phần lời ca và đề nghị đổi tên là “Đợi Chờ”.

Thật ra bản nhạc gốc Đợi Chờ để lời và nhạc: Trần Nhật Bằng và Phạm Đình Chương – NXB Tinh Hoa Huế ấn hành năm 1952, trước ngày đất nước chia đôi năm 1954.

Khi biên soạn về dòng nhạc của NS Anh Bằng, tôi cũng gặp phải những khó khăn kể trên vì ông sáng tác rất nhiều (khoảng 600 ca khúc), một số để tên thật Anh Bằng, một số viết chung với các tác giả khác như Lê Dinh (thí dụ: Tiếng Ca U Hoài (là một ca khúc NS Anh Bằng rất yêu mến), Nếu Hai Đứa Mình…),

và một số dùng nghệ danh của nhóm Lê Minh Bằng (Lê Dinh-Minh Kỳ-Anh Bằng) như:Lê Minh Bằng (Đêm Nguyện Cầu), Vũ Chương, Mạc Phong Linh, Mai Thiết Lĩnh, Mai Bích Dung, Dạ Ly Vũ, Dạ Cầm, Giang Minh Sơn, Hoàng Minh, Trần An Thanh, Tây Phố,Trúc Ly, Tôn Nữ Thụy Khương, Phương Trà, Huy Cường, Mặc Vũ…

NS Anh Bằng đã phổ nhạc một số bài thơ của các thi sĩ như: Hồ Dzếnh (Anh Cứ Hẹn), Nguyễn Bính (Bướm Trắng), Nguyễn Tất Nhiên (Trúc Đào), Nhất Tuấn (Hoa Học Trò), Nguyên Sa (Mai Tôi Đi), Du Tử Lê (Khúc Thụy Du), Thái Can (Em Biết Anh Đi Chẳng Trở Về) v v … và gần đây, các ca khúc của NS Anh Bằng phổ từ thơ của Phạm Thành Tài (Anh Còn Yêu Em, Anh Còn Nợ Em, Từ Thuở Yêu Em), Đặng Hiền (Từ Độ Ánh Trăng Tan), Nguyễn Khoa Điềm (Có Một Ngày) Hoàng Song Liêm (Bông Hoa Vườn Dị Thảo), thơ B.H. (Chia Tay Hư Ảo, Lời Khẩn Cầu Vụng Dại, Trong Cõi Tình Ta, Thiên Sứ Lạc Loài) và kể cả ca khúc “Nhớ Đêm Mưa Sài Gòn” cũng phổ thơ, được TT Asia thu trong DVD và CD.

Nhiều ca nhạc sĩ vẫn nghĩ 3 ca khúc: Anh Còn Yêu Em, Anh Còn Nợ Em, Từ Thuở Yêu Em là sáng tác (nhạc và lời) của NS Anh Bằng, và một số bài báo viết: nhạc của Anh Bằng, thơ của PHAN Thành Tài – theo wikipedia Cụ Phan Thành Tài (1869-1916) là một nhà cách mạng gốc Quảng Nam, theo Phong Trào Duy Tân chống Pháp và bị xử tử lúc 38 tuổi!

Phan Anh Dũng

(Richmond, Virginia USA – 22/11/2015)


@. Photo : Key Love
...............................................

" Anh còn yêu em đường xanh ngực nở
Anh còn yêu em lồng tim rạn vỡ...
Bạch đàn thâu đêm
Bạch đàn thâu đêm
Thầm thì tóc rũ
Anh còn yêu em !..."


Anh Còn Yêu Em - Nguyên Khang

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

For this message the author Duyên Chi has received thanks: 4
BinhMinh(Sat Jan 13, 2018 7:54 am), hat@(Sat Jan 13, 2018 8:09 am), lachong(Sat Jan 13, 2018 7:18 am), Ngô Đồng(Sat Jan 13, 2018 7:10 am)
Rating:25%
 
Duyên Chi
 
Posts: 7377
Images: 33
Joined: Wed Sep 01, 2010 7:03 am
Has thanked: 33964 times
Have thanks: 25852 times

MAi ANH VIỆT VÀ " KHI EM THOÁNG QUA ĐỜI TÔI "

Postby Duyên Chi » Wed Jan 24, 2018 7:17 am

MAi ANH VIỆT VÀ " KHI EM THOÁNG QUA ĐỜI TÔI "

Image

Người vừa thoáng qua tôi, như một khoảng lặng nhỏ nhoi và hờ hững. Bình thản và duyên dáng. Bên ngoài cửa sổ, những giọt nước mưa vươn trên ô cửa kính còn mờ hơi nước, ánh đèn vàng về đêm hiu hắt cũng đủ tôi có thể nhìn thấy dáng em hao gầy và cô độc bước đi về phía phố, nơi ngược đường tôi đi qua.

Tôi vẫn ngồi đây, đôi mắt nhìn xoáy vào chiếc đàn piano màu gụ đỏ nằm lặng lẽ một góc giữa không gian thực hư mờ ảo. Bàn tay vô định xoay nhẹ và lắc chao đi chao lại cốc ruợu mang màu nâu đậm trên tay tôi uống một cách vô thức.

Rượu cay và thoáng nồng, nhưng không làm tôi chếnh choáng. Mà những âm ngân tiếng đàn của em khiến rôi chập choạng. Nhắm mắt, trở về âm hưởng những nốt nhạc cuối cùng vừa chậm, vừa réo rắt, tôi nghe tiếng tim tôi như vẫn đập theo một giai điệu và thanh âm nồng nan chán chứa đầy cảm xúc.

Em. Người vừa thoáng qua đời tôi nhẹ hẫng như sương đêm, nhưng tôi biết hình bóng ấy, giây phút ấy sẽ theo tôi suốt chặn đường phía trước. Có thể trong cuộc đời duy nhất một lần, tôi có những khoảnh khắc may mắn có mặt đắm mình trong không gian mệ hoặc nửa hư nửa thực.

Mỗi khi nghe tiếng ai đàn piano xa vọng lại, bất kỳ trong một không gian nào, lòng tôi chợt se sắt bằng một cảm giác thân thuộc mà biết rằng nó đã xa rồi....

....................................................

Khi em thoáng qua đời tôi
Là bao lần trời giông bão về
Khi em thoáng qua đời tôi
Làm tơi bời nghìn thu lá vàng...


Image


KHI EM THOÁNG QUA ĐỜI TÔI - VŨ KHANH

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Sáng tác: Mai Anh Việt

Khi em thoáng qua đời tôi
Là bao lần trời giông bão về
Khi em thoáng qua đời tôi
Làm tơi bời nghìn thu lá vàng ...

Khi em khắc sâu hồn tôi
Dòng nhạc tình nhiều khi rã rời
Khi em đã xa lòng tôi
Từng cung sầu tràn dâng chơi vơi

Khi em thoáng qua đời tôi
Để lại nỗi đau vội
Khi em đã quên cuộc vui
Còn sợi nắng u hoài
Héo trong tôi tiếng than dài

Thời yêu thương cũ em còn giữ
Trong lòng sách đôi cành lá khô vàng úa
Còn mình tôi chút thương cùng nhớ
Đem ngày cuối trao mùi hương dĩ vãng

Thì đành buông mãi theo ngày tháng
Cho từng vết thương tìm đến không bờ bến
Vì lần em thoáng qua đời tôi Như một giấc đầy vơi
Bao nghiệt ngã khi người xa...

.

For this message the author Duyên Chi has received thanks: 4
BinhMinh(Wed Jan 24, 2018 8:51 am), hat@(Wed Jan 24, 2018 7:29 am), lachong(Wed Jan 24, 2018 7:24 am), Ngô Đồng(Wed Jan 24, 2018 9:06 am)
Rating:25%
 
Duyên Chi
 
Posts: 7377
Images: 33
Joined: Wed Sep 01, 2010 7:03 am
Has thanked: 33964 times
Have thanks: 25852 times

NGÔ THỤY MIÊN VÀ " THU KHÓC TRÊN NGÀN "

Postby Ngô Đồng » Thu Jan 25, 2018 6:53 am

NGÔ THỤY MIÊN VÀ " THU KHÓC TRÊN NGÀN "

Trong nền tân nhạc Việt nam, đặc biệt là tình ca, dòng nhạc Ngô Thụy Miên là một nét đẹp đài cát, mang một phong cách rất riêng. Người ta thường cho rằng không có gì trong cuộc đời là vĩnh cữu. Nhưng Ngô Thụy Miên đã đóng góp cho âm nhạc Việt nam những bản tình ca mà chúng ta có thể cho rằng sẽ bất tử.

Bắt đầu sáng tác từ năm 1963, tác phẩm đầu tiên của ông Chiều nay không có em đến với công chúng năm 1965, sau đó là Mùa thu cho em và những nhạc phẩm phổ từ thơ của thi sĩ Nguyên Sa như Paris có gì lạ không em, Tuổi 13... Trong thời gian theo học đại học, ông đã nhiều lần trình diễn và phổ biến những sáng tác của mình tại các hội quán văn nghệ, các trung tâm văn hóa và giảng đường đại học.

Năm 1974, Ngô Thụy Miên thực hiện băng nhạc đầu tay Tình Ca Ngô Thụy Miên gồm 17 tình khúc đã được viết trong khoảng thời gian 1965 - 1972. Với sự góp mặt của các ca sĩ và nhạc sĩ như Khánh Ly, Duy Trác, Thái Thanh, Lệ Thu, Thanh Lan, Duy Quang... cuốn băng tạo được thành công rực rỡ.

Sự kiện 30 tháng 4, 1975, Đoàn Thanh Vân cùng với toàn gia đình di tản sang Mỹ trong ngày đầu tiên. Tháng 10 năm 1978, Ngô Thụy Miên rời Việt Nam, vượt biên đến Mã Lai, sau đó qua Montréal (Canada) và gặp lại Đoàn Thanh Vân. Cuối 1979, hai người thành hôn, và năm 1980 sang định cư tại San Diego, California. Năm 1981 ông tốt nghiệp BS về khoa học máy tính và hiện nay Ngô Thụy Miên làm việc tại Olympia, Washington.

Trong thập niên 1990, Ngô Thụy Miên tiếp tục sáng tác với những Cần thiết, Em về mùa thu, Trong nỗi nhớ muộn màng, Thu Khóc Trên Ngàn ...

Và nếu như nói về mùa Thu, thì không có người nghệ-sĩ lãng mạn nào có thể dửng-dưng với mùa thu !

Trong những bài viết, Ngô Thuỵ Miên đã tựa đề mùa thu trong 9 bài và nhắc đến mùa thu trong 20 bài, tổng cộng là có 29 bài nói đến mùa thu trên 48 bài, không kể những bài mùa thu mà không dùng đến chữ “Thu” !

Ngay từ đầu, tác phẩm đầu tay (Chiều nay không có em, 1965, viết lúc 17 tuổi) đã được đặt trong bối cảnh mùa thu:

… Chiều nào hai đứa chung đôi
Lặng nhìn mùa thu lá rơi…
… Không có em mùa thu thôi lá vương bay…
… Không có em còn ai thương lá thu bay,
Còn ai vương vấn cơn say,
Ðời gian dối cô đơn mình ta…


Và tác-phẩm thứ nhì lại đúng là Mùa thu cho em (1967), có lẽ do nguồn cảm hứng từ Tiếng Thu của Lưu Trọng Lư (?)

Em có nghe mùa thu mưa giăng lá đổ
Em có nghe nai vàng hát khúc yêu đương…
Và em có nghe khi mùa thu tới
mang ái ân mang tình yêu tới
Em có nghe, nghe hồn thu nói
mình yêu nhau nhé…


Trong những bài "Thu", hai ý thơ "thu" và "em" quyện vào nhau như đôi tình nhân, đôi khi tôi không còn biết "ai" đóng vai chính nữa. Đó là những bài như Thu trong mắt em, Thu tưởng nhớ, Sao vẫn còn mùa thu, Một cõi tình phai, Thu khóc trên ngàn, Mắt thu.

Anh có nghe mùa thu khóc trên ngàn
Con nai vàng đạp chết lá thu tàn
Ðiệu thu mưa gọi hồn bao thương nhớ
Anh có nghe mùa thu lá thu rơi ... Thu khóc trên ngàn (1982)


Sống với tình thu, tình xa, tình nhớ, tình buồn ... nhưng cái buồn trong tình ca Ngô Thuỵ Miên nhẹ nhàng chứ không dày xéo, tha-thiết chứ không thảm-thiết, tình-tứ nhưng không uỷ-mị, có thể xót-xa nhưng không quằn-quại.
Đây có lẽ là ảnh-hưởng trực-tiếp của thời-đại “romantique” của những Lamartine, Chopin, Schubert…cũng như của các nhạc-sĩ tiền-chiến?

* Theo nhà văn Yên Hà, tháng 10, 2012 - USA


Image

Thu Khóc Trên Ngàn (Ngô Thụy Miên) - Họa Mi

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Anh có nghe mùa thu khóc trên ngàn
Con nai vàng đạp chết lá thu tàn
Ðiệu thu mưa gọi hồn bao thương nhớ
Anh có nghe mùa thu lá thu rơi

Anh có hay tình ta vỡ tan rồi
Em đi tìm ngày tháng cũ trong đời
Tình yêu xưa giờ buồn như đêm tối
Anh có hay mùa thu lá vàng rơi

Hôm nay mùa thu đang trở về
Nhìn thu trôi tình em thêm não nề
Người yêu ơi, người quên hết câu thề
Chỉ còn em, chỉ còn em tái tê

Giọt nước mắt, giọt nước mắt long lanh
Nhỏ xuống tim xanh cho ướt hoen môi hồng
Gọi tên anh từ cõi ấm tình nồng
Gọi tên anh từ héo hắt mùa đông

Anh vẫn mơ mùa thu hát bên trời
Em bây giờ lệ héo hắt tơi bời
Lời yêu xưa giờ buồn như đêm tối
Em vẫn mơ mùa thu lá vàng rơi ...



For this message the author Ngô Đồng has received thanks: 4
BinhMinh(Thu Jan 25, 2018 7:57 am), Duyên Chi(Thu Jan 25, 2018 8:39 am), hat@(Thu Jan 25, 2018 7:29 am), lachong(Thu Jan 25, 2018 7:47 am)
Rating:25%
 
User avatar
Ngô Đồng
 
Posts: 4853
Images: 0
Joined: Mon Aug 16, 2010 4:50 am
Has thanked: 31326 times
Have thanks: 17245 times

NGUYỄN MINH KHÔI VÀ " CƠN MÊ CHIỀU "

Postby Ngô Đồng » Thu Feb 01, 2018 6:25 am

NGUYỄN MINH KHÔI VÀ " CƠN MÊ CHIỀU "

Một trong trang sử đen tối nhất của cuộc nội chiến Quốc Cộng, Mậu Thân 68 có lẽ là sự cố lịch sử tang tương nhất mà người dân Huế nói riêng và cả nước nói chung đã phải trãi qua những ngày tháng tàn bạo nhất với hàng hàng lớp người chết vì bom đạn, vì cuồng bạo, hay vì bị chôn sống.

" Cơn Mê Chiều " có lẽ là bài hát nhân bản nhất về Huế, về Mậu Thân, như chút ánh sáng nhân tính còn le lói gữa đêm trường tội ác.

Hát để không quên những thường dân vô tội và để không quên chúng ta cũng đã có lần đánh mất đi nhân tính và tàn độc như quỷ dữ ! hận thù và cuồng tín chỉ dẫn dắt chúng ta đến bến bờ huỷ diệt.

“Cơn Mê Chiều” là một ca khúc viết về Huế với đầy đủ những địa danh quen thuộc. Những cái tên rất thân thương và lẽ ra phải mang cho người nghe một cảm giác lãng mạn và thơ mộng. Đây là Nam Giao, là thành nội, là cầu Tràng Tiền bắc qua dòng Hương Giang đang lững lờ trôi. Kia là đồi Ngự Bình, là Kim Long, là những con đường đã từng vẽ nên một thành Huế thơ mộng trong lòng dân Việt. Nhưng Huế trong “Cơn Mê Chiều” là Huế của tang thương, và khói lửa. Nó như một cuốn phim về chiến tranh mà không có một tiếng súng hay tiếng bom đạn nào. Thậm chí, không có một âm thanh nào. Ngay cả tiếng chuông chùa cũng đã tắt! Ôi tiếng chuông chùa! Tiếng chuông chùa là một biểu tượng của Huế thanh bình và cổ kính. Tiếng chuông đã tắt cũng như Huế đang liệm người trong tang tóc, thê lương. Huế đã chết trong 25 ngày khói lửa, trong mưu toan để thay đổi sắc cờ.

Không có âm thanh nhưng Huế của “Cơn Mê Chiều” lại đầy ắp những màu sắc và hình ảnh chết chóc, tang thương.
..............................................

" Chiều nay không có em, mưa non cao về dưới ngàn...
Đàn con nay lớn khôn mang gươm đao vào xóm làng
Chiều nay không có em, xác phơi trên mái lầu
Một mình nghe buốt đau, xuôi Nam Giao tìm bóng mình
Đường nội thành đền xưa ai tàn phá ?
Cầu Tràng Tiền bạc màu loang giòng máu
Hương Giang ơi thuyền neo bến không người qua đò
Một lần thôi nhưng còn mãi ...
Và chiều nay không có em, đường phố cũ chân mềm ..."


Image

Image

Image

Cơn Mê Chiều - Thái Thanh

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Sáng tác: Nguyễn Minh Khôi

Chiều nay không có em, mưa non cao về dưới ngàn
Đàn con nay lớn khôn mang gươm đao vào xóm làng
Chiều nay không có em, xác phơi trên mái lầu
Một mình nghe buốt đau, xuôi Nam Giao tìm bóng mình

Đường nội thành đền xưa ai tàn phá ?
Cầu Tràng Tiền bạc màu loang giòng máu
Hương Giang ơi thuyền neo bến không người qua đò
Một lần thôi nhưng còn mãi ...

Và chiều nay không có em, đường phố cũ chân mềm
Tôi là người khai hoang đi nhặt xác mình, xác người
Cho ruộng đồng xanh màu, cho đám mới lên cao
Và người ơi xin chớ quên, người ơi xin chớ quên

Đừờng vào thành, hàng cây trơ trụi lá
Đồi Ngự Bình thịt xương khô sườn đá
Kim Long ơi, bờ lau ngóng, chuông chùa tắt rồi
Một lần thôi nhưng còn mãi
Và chiều nay khg có em, đường phố chẳng lên đèn

Tôi là người trong đêm, mang ngọn đuốc về nội thành
Xin làm người soi đường đi xóa hết đau thương
Và người ơi xin chớ quên, người ơi xin chớ quên !!



For this message the author Ngô Đồng has received thanks: 4
BinhMinh(Thu Feb 01, 2018 6:53 am), Duyên Chi(Thu Feb 01, 2018 6:28 am), hat@(Thu Feb 01, 2018 6:33 am), lachong(Thu Feb 01, 2018 7:02 am)
Rating:25%
 
User avatar
Ngô Đồng
 
Posts: 4853
Images: 0
Joined: Mon Aug 16, 2010 4:50 am
Has thanked: 31326 times
Have thanks: 17245 times

"Tám Nẻo Đường Thành" - Cao-Đắc Tuấn (Danlambao)

Postby lachong » Sun Feb 04, 2018 5:19 am

​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​
"Tám Nẻo Đường Thành"

​​​​Image

​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Cao-Đắc Tuấn (Danlambao) - Tóm lược: Bài hát "Tám Nẻo Đường Thành" do nhạc sĩ Hoài Linh viết vào năm 1968 là nhân chứng lịch sử cho cuộc tống công kích do cộng sản Bắc Việt và Việt cộng tổ chức vào Tết Mậu Thân tại Sài Gòn năm 1968. Qua lối diễn tả sống động và kỹ thuật viết tài tình, Hoài Linh mô tả trung thực nỗi đau thương của người dân vô tội trong cảnh binh lửa, tính chất tàn bạo của cộng sản, và bản chất hiền hòa nhân bản của người miền Nam.

***

Bài hát ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" ra đời năm 1968, nói về cuộc tổng công kích Tết Mậu Thân năm 1968 tại Sài Gòn. Tác giả của bài hát là nhạc sĩ Hoài Linh. Tuy nhiên, trên vài trang mạng, có sai lầm quy gán tác giả là nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng. Không rõ tại sao có sự sai lầm này, nhưng tờ nhạc nguyên gốc ghi rõ tác giả là Hoài Linh (Xem, thí dụ như, Nhạc Việt trước 75).

Trong một bài trước đây, tôi trình bày vắn tắt tiểu sử tác giả Hoài Linh (Cao-Đắc 2014a). nên sẽ không lập lại trong bài này. Ngoài ra, như trong các bài viết về âm nhạc trước, tôi sẽ chú trọng thảo luận chi tiết về các khía cạnh văn chương của lời nhạc.

Ca khúc ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" không phải là ca khúc thịnh hành trong âm nhạc miền Nam trước 1975. Thực ra, ít người biết đến bài này. Bài hát là lời kể chuyện về cảnh tang tóc, nỗi đau thương của người dân, và tính chất tàn bạo của cộng sản. Lời kể có giai điệu đều đều, chậm chạp và buồn bã, và tuy có chút trầm bổng, âm tiết có thể không có tác dụng mạnh trên khán giả khi mới nghe. (Tôi dùng khán giả để chỉ người nghe, người đọc, và người xem.) Để có thể thưởng thức bài hát, khán giả phải nghe đi nghe lại nhiều lần, và để ý kỹ lời nhạc. Trong những bài hát về chiến tranh và nhất là về Tết Mậu Thân, ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" được coi là một trong những bài hát hay nhất và có giá trị lịch sử cao.

Nguyên văn lời bài hát như sau.

Bé thơ ơi! Bé thơ ơi! Nín đi đừng khóc.
Xót xa nhiều trào thêm nước mắt
Chiến tranh nào mà không tan nát
Khói lên cao trắng tay mau dân nghèo lơ láo.
Mẹ bồng con giờ về đâu
Nhìn vành tang, con quấn ngang đầu!

Xác ai đây chết hôm qua đến nay còn thấy
Vắt cơm gầy nằm trong gói giấy
Dưới chân tường nhà ai đang cháy.
Ðốt đêm đen, trái châu treo thay đèn lấp lánh
Cầu chữ Y, lộ Hàng Xanh
Lửa bạo thiêu tám nẻo đường thành

Ðầu Xuân súng nổ reo rắc tóc tang
Giờ đây nhúm lửa thiêu đốt phố phường
Súng nào giết trẻ đêm đen
Súng nào banh xác mẹ hiền
Một lần đêm vài tan biến mộ dầy thêm.

Khóc quê hương suốt hai mươi năm ngoài lửa khói
cũng do một bàn tay anh mãi,
nếu xa lạ thì không ai nói.
Ðếm đi anh, đếm đi anh
Bao hồn oan đó
Mồ chẳng xinh, cỏ chẳng xanh
Người nghìn sau nhắc chuyện đường thành.

Thanh Tuyền - Tám Nẻo Đường Thành - Thu Âm Trước 1975

​​
www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Như đa số các bài hát khác, lời nhạc thường bị sửa đổi, vô tình hay cố ý, và nhiều khi làm giảm ý nghĩa của bài hát. Vài thí dụ: "trắng tay mau" thành "nắm tay nhau"; "Ðốt đêm đen" thành "Ðón đêm đen"; "Súng nào" thành "Xuân nào."

​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​A. Bối cảnh lịch sử Tết Mậu Thân và ý nghĩa nhan đề ​"Tám Nẻo Đường Thành"

Như các thể loại văn chương khác, âm nhạc có nhiều tác dụng trên nhiều khía cạnh, ngoài mục tiêu giải trí, như xã hội, văn hóa, và lịch sử. Một trong những tác dụng quan trọng là sự ghi nhận trung thực những biến cố hoặc sự kiện lịch sử. Nhiều bài hát kể lể những câu chuyện đương thời hoặc những nhân vật có thật, và đóng vai trò nhân chứng cho lịch sử. Ca khúc ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" là một thí dụ cho những bài hát chứng nhân lịch sử này. Bài hát nói về cảnh thê lương và nỗi đau thương của người dân miền Nam trong cuộc tổng công kích của cộng sản vào Tết Mậu Thân năm 1968. Để có sự đánh giá thích đáng về bài hát, ta nên tìm hiểu rõ cái bối cảnh lịch sử của bài hát và ý nghĩa của nhan đề.

Cuộc Tổng công kích Tết Mậu Thân cho thấy tính chất tàn bạo của VC qua vi phạm thỏa ước ngừng bắn và dẫn đến thảm bại cho cộng sản

Vào ngày 17 tháng 11 năm 1967, Mặt trận giải phóng tuyên bố họ sẽ tiến hành cuộc ngừng bắn trong dịp lễ sắp tới: ba ngày cho Giáng Sinh; ba ngày cho Tết tây; và bảy ngày cho Tết ta, từ 27 tháng 12, 1967 cho tới 3 tháng 2, 1968 (Ford 1995, 101; Oberdorfer 2001, 70). Tuy hai phe không ký một thỏa hiệp ngừng bắn nào trên giấy tờ, những tuyên bố trên đài phát thanh được coi là thỏa ước ngừng bắn chính thức, và đã được thi hành nhiều lần trước đó. Theo nguyên tắc quốc tế, ngưng bắn có thể được tuyên bố chính thức bằng hiệp định, nhưng cũng đã từng coi là sự hiểu biết không chính thức giữa hai phe đối nghịch (Wikipedia 2014b).

Thực ra, cộng sản Bắc Việt và Việt Cộng (VC) không những không có ý định ngừng bắn mà lại còn âm mưu một cuộc tổng công kích trên toàn lãnh thổ miền Nam. Hăm hở tưởng rằng họ có thể bắt chước chiến thuật của Quang Trung Nguyễn Huệ cho lính ăn Tết trước khi đại phá giặc Thanh năm 1789, chính quyền Bắc Việt cho dân ăn Tết sớm một ngày vào ngày 29 tháng 1, lấy cớ là mặt trăng, mặt trời và trái đất ở vị trí khác thường năm đó và ăn mừng một ngày sớm hơn thì may mắn hơn (Oberdorfer 2001, 73-74). Nhưng quả là thiên bất dung gian, ý định lập lại chiến công hiển hách của Quang Trung lại tạo ra thất bại nặng nề. Vì thay đổi ngày Tết vào phút chót, có những lẫn lộn trong các thành phần tham gia cuộc tổng công kích. Cuộc tấn công không được đồng bộ cùng lúc, và phối hợp bị trễ nãi một ngày, khiến cho các đơn vị tấn công bị tiêu diệt dễ dàng. Tuy nhiên, vì Hoa Kỳ và chính phủ miền Nam không nghĩ là cộng sản Bắc Việt vi phạm thỏa ước ngừng bắn, phần lớn binh sĩ được cho nghỉ phép về ăn Tết với gia đình. Do đó, quân cộng sản vẫn có được yếu tố bất ngờ do sự vi phạm thỏa ước ngừng bắn và chiếm đóng thành công trong những giờ đầu tiên tại nhiều vị trí.

Vào sáng sớm ngày 31 tháng 1 năm 1968 (tức mùng 2 Tết trong miền Nam và mùng 3 Tết trong miền Bắc), khoảng 80,000 quân chính quy Bắc Việt và Việt cộng tấn công hơn 100 thành phố trên khắp miền Nam Việt Nam (Berman 1996, 21). Hoa Kỳ và QLVNCH phản ứng kịp thời và đẩy lui các cuộc tấn công trong những giờ đầu tiên. Huế và Sài Gòn chứng kiến cảnh đánh nhau đẫm máu nhất. Vào đầu tháng 3, 1968, mọi cuộc tấn công trên toàn lãnh thổ miền Nam coi như bị dẹp tan.

Kết quả của cuộc tổng công kích Tết Mậu Thân là thảm bại cho cộng sản. Không những dân không hưởng ứng cộng sản, mà dân còn bỏ chạy thoát cộng sản để về phía VNCH (Willbanks, 81). Thương vong của hai phe như sau: cộng sản: ít nhất là 40.000 chết; Hoa Kỳ: khoảng 1.100 chết; VNCH: khoảng 2.300 chết (Willbanks 2006, 81-82; Currey 1996, 84). Với số thương vong thảm não như vậy, ngay chính phe cộng sản công nhận Tết Mậu Thân là một thất bại quân sự nặng nề (Willbanks 2006, 81).

​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" nói về cuộc chiến tại Sài Gòn. "Kế hoạch tấn công Sài Gòn cần 35 tiểu đoàn đánh vào sáu mục tiêu chính trong thủ đô. Các mục tiêu này gồm có bộ Tổng Tham Mưu; dinh Độc Lập là văn phòng Tổng thống Thiệu; tòa đại sứ Mỹ; phi trường Tân Sơn Nhất; bộ tư lệnh Hải quân, và đài phát thanh quốc gia" (Willbanks 2007, 32). Cuộc tấn công bắt đầu vào sáng sớm ngày 31 tháng 1 từ mọi hướng, nhắm vào trung tâm đô thị. Quân VC được hướng dẫn bởi tiểu đoàn đặc công Sài Gòn C-10 gồm 250 người quen thuộc với đường xá Sài Gòn, với kế hoạch chiếm giữ các vị trí mục tiêu trong 48 tiếng đồng hồ để chờ quân tăng viện đến. Trên thực tế, như trình bày ở trên, bộ Chính Trị ra lệnh tấn công sớm hơn ngày dự tính theo ngày âm lịch chỉnh sửa, khiến cho mọi nơi không tấn công đồng loạt. Vì vậy, nhiều đơn vị VC chiếm vị trí ban đầu nhưng không có tăng viện nên bị tiêu diệt dễ dàng (Ngô 1996, 103).

Một trong những hành động tàn bạo của VC trong Tết Mậu Thân là ám sát. "Ám sát là thành phần chủ chốt của kế hoạch VC để làm tê liệt chính quyền và phá rối phản ứng chính quyền trong Tết" (Robbins 2010, 148). "Các toán ám sát đến nhà các viên chức, sĩ quan, và những người khác đã bị ghi sổ, rồi giết họ và, nếu có thể, gia đình họ" (sđd.) Có những toán VC tản mát trong thành phố và đi lùng những người trên danh sách đen, thường là sĩ quan hoặc binh sĩ QLVNCH và cảnh sát quốc gia, nhân viên dân sự hoặc những người dính líu với chính quyền Sài Gòn. Toán VC tới tận từng nhà, soát thẻ căn cước, bắn lính đi phép ngay tại chỗ (Willbanks 2006, 36). Dù có nhiều vụ ám sát không thành công, với chỉ thị ám sát dã man, bất kẻ phụ nữ trẻ em, lính VC có sẵn cái khái niệm coi thường sinh mạng người dân và sẵn sàng hy sinh dân cho mục tiêu họ. Câu chuyện về Bẩy Lốp trình bày dưới đây cho thấy bản chất dã man của VC. Ngoài ra, như đã được biết rộng rãi, vụ thảm sát tại Huế là bằng chứng cụ thể không chối cãi được về sự tàn bạo của VC.

Những trận đụng độ lớn ở Sải gòn gồm có vùng Chợ Lớn, trường đua Phú Thọ. Lực lượng hai bên tại Sài Gòn như sau:

Cộng Sản: Khoảng 11-15 tiểu đoàn thuộc công trường (sư đoàn) 7 và 9, và các tiểu đoàn địa phương và các toán đặc công.

QLVNCH: Khoảng 10 tiểu đoàn: gồm các đơn vị Nhảy dù, Thủy quân lục chiến (TQLC), Biệt động quân (BĐQ), và Cảnh sát quốc gia.

QLVNCH bị thất lợi vì không thể dùng hỏa lực mạnh mẽ trong những giờ đầu tiên vì VC len lỏi vào khu dân chúng và kềm chế dân. Ngoài ra, lính VNCH phải bảo vệ dân tị nạn và nhà cửa tài sản dân chúng. Lính VNCH nỗ lực kêu gọi dân chạy ra khỏi vùng lửa đạn. Chỉ đến khi dân di tản ra hết khỏi vùng đánh nhau, QLVNCH mới có dịp tung toàn bộ hỏa lực tấn công VC. Các trận đánh tạo nhiều khó khăn cho QLVNCH vì VC trà trộn trong dân chúng và nhiều khi dùng dân làm bia đỡ đạn. Lính VNCH phải tranh giành từng khu phố, truy đuổi VC qua từng căn nhà.

Để tấn công vào các mục tiêu chính, trong giờ phút đầu tiên, VC tiến chiếm các vị trí dẫn vào Sài Gòn. Trong các vị trí này, hai vị trí đặc biệt là cầu chữ Y và Hàng Xanh, được nhắc tới trong bài hát. Trong những giờ đầu tiên, tiểu đoàn 30 Biệt Động Quân đụng độ với tiểu đoàn 3 Dĩ An cộng sản tại Hàng Xanh, gần xa lộ Biên Hòa. Suốt đêm 30 tháng 1, 1968, hai bên đánh nhau kịch liệt dưới ánh sáng hỏa châu rực sáng (Phạm 2012). Tại cầu chữ Y, cũng vào đêm 30 tháng 1, 1968, VC tấn công chi cảnh sát Nguyễn Văn Liêng ở quận 8. Rồi bắt đầu từ rạng sáng hôm sau, VC nổ súng đánh chiếm cầu chữ Y để vào sâu Sài Gòn (Nguyễn Ðạt 2012).

Hình 1 cho thấy các cánh tấn công của Việt Cộng vào Sài Gòn (Willbanks 2006, xix). Các cánh này bao quanh Sài Gòn từ mọi phương hướng trên khắp nẻo phố phường. Khi cuộc chiến gia tăng, lính VC di chuyển vị trí và tản mát khắp nơi, nhưng các trận đụng độ lớn xảy ra ở Hàng Xanh, vùng Chợ Lớn, và trường đua Phú Thọ.

Image

Cuộc tấn công vào Sài Gòn xảy ra hầu hết tại khắp nơi quanh Sài Gòn, từ phi trường Tân Sơn Nhấ́t, trường đua Phú Thọ, Hàng Xanh, cầu chữ Y, khu Chợ Lớn. Dân chúng bồng bế chạy tán loạn. Súng đạn vang rền khắp nơi. Lửa cháy tại các khu nhà đông đúc, trên khắp tám nẻo đường thành.

Nhóm chữ "Tám Nẻo Đường Thành" đặc biệt chỉ dành cho Sài Gòn:

Nghĩa ̣đen của ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" là tám ngõ đường xá. Mới thoạt nghe, ít ai để ý cái ý nghĩa của nhóm chữ đó và cho là nó chỉ về đường xá phố phường trong thành phố. Đúng vậy, nhóm chữ chỉ đường xá phố phường. Nhưng câu hỏi là tại sao "tám"? Con số 8 đó có từ đâu ra? Câu hỏi kế tiếp là đường xá phố phường đó có đặc biệt chỉ Sài Gòn, hay bất cứ thành phố nào?

Về con số 8, có thể con số đó chỉ là một con số đặt ra để nói đến số lượng chằng chịt của khu phố hoặc chỉ sự bao quanh Sài Gòn từ tám hướng, và không có gì đặc biệt với nó hết. Người miền Nam thường dùng số tám, có thể vì ảnh hưởng Tàu cho rằng số 8 là số hên. Con số cũng thường được dùng trong các câu thông thường như "bỏ đi tám." Tám cũng có thể coi là tên thông thường trong gia đỉnh người miền Nam đông con. Ta thấy cộng sản chế ra tên Lê Văn Tám cho liệt sĩ tưởng tượng của họ với lý do Tám là tên thông dụng trong miền Nam.

Tuy nhiên, nếu ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" chỉ có nghĩa là đường xá bất kỳ thành phố nào thì cũng lạ là tác giả Hoài Linh dùng nó để đặt tên cho bài hát nói về Sài Gòn. Bài hát có những địa danh đặc biệt cho Sài Gòn như cầu chữ Y, Hàng Xanh. Do đó, nhan đề bài hát cũng phải có gì đặc biệt cho Sài Gòn. Không ai dùng một nhóm chữ tổng quát cho nhan đề một bài hát rõ rệt cho một địa danh.

Theo tôi nghĩ, ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" là nhóm chữ đặc biệt dành cho phố xá Sài gòn mà thôi, giống như "36 phố phường" chỉ đặc biệt dành cho Hà Nội. Ngoài ra, tôi nghĩ là chữ "thành" trong ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" không có ý chỉ "thành phố" (city) mà là "thành trì/ lũy" (citadel/ fort/ fortress). Đó là vì sự hiện hữu của thành Bát Quái tại Sài Gòn trong khoảng thời gian 1790-1835.

Địa danh trong miền Nam vào khoảng thế kỷ 17-18 rất là hỗn độn vì quy chế hành chánh chưa được tổ chức quy củ. Một phần lý do là trong giai đoạn đó, triều đại nhà Nguyễn (chúa Nguyễn) khai phá miền Nam, xáp nhập nhiều vùng và cho di dân vào cư trú. Các địa danh như Đồng Nai, Gia Định thường bị lẫn lộn.

Sài Gòn có nhiều tên trong lịch sử. Trong thế kỷ 18-19, Sài Gòn là địa danh cho vùng Chợ Lớn bây giờ, trong khi Bến Nghé là địa danh cho vùng Sài Gòn bây giờ (Sơn 2006, 250, 446). Năm 1790, trong cuộc chiến với triều ̣đình Tây Sơn, Nguyễn Ánh chiếm được vùng Gia Định (không phải là chỉ là Gia Định trong thế kỷ thứ 20 mà là vùng bắc của miền Nam bấy giờ). Nguyễn Ánh chọn Sài Gòn là kinh đô, và cho xây Gia Định Kinh, còn gọi là Thành Bát Quái, hoặc Quy Thành (từ Long, Lân, Quy, Phụng), vì có tám mặt hướng ra tám phía (Sơn 2006, 71, 244-245; Wikipedia 2013). Thành Bát Quái sau đó bị phá năm 1835 sau cuộc nổi loạn thất bại của Lê Văn Khôi, con nuôi của Lê Văn Duyệt. Thành Bát Quái được thay bằng Phụng Thành (Phụng đi sau Quy), nhỏ hơn và có bốn mặt. Phụng Thành sau đó bị phá hủy bởi Pháp vào năm 1859 (Wikipedia 2014a). Trong khoảng thời gian thành Bát Quái hiện hữu từ năm 1790 đến năm 1835, Sài Gòn phát triển mau lẹ, dân cư đông đảo, và đường xá, chợ búa được mở mang. Vì vậy, câu ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" có thể chỉ đường xá qua lại tám cửa thành của thành Bát Quái, là trọng tâm sinh hoạt ở Sài Gòn. Nhóm chữ ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" do đó có thể được dân miền Nam dùng để chỉ phố xá Sài Gòn từ đầu thế kỷ 19, và lối dùng đó được duy trì cho đến nay.

B. Bài hát ghi nhận những hình ảnh bi thương và khốc liệt tại Sài Gòn và biểu hiện bản chất nhân bản của dân miền Nam đối với kẻ thù

Bài hát kể lể những tàn phá, tang tóc, và đau thương xảy ra trong trận chiến vào dịp Tết Mậu Thân năm 1968. Lời ca mô tả cảnh tại Sài Gòn, nhưng ta có thể hiểu những cảnh tương tự xảy ra ở các nơi khác, và có thể còn tệ hại hơn, như ở Huế. Lời nhạc và giai điệu mang nỗi niềm tha thiết, buồn bã, gây cảm xúc cho khán giả, nhất là với những người có kinh nghiệm bản thân về Tết Mậu Thân. Với các khán giả không trải qua cuộc chiến tranh hoặc không có những kinh nghiệm đau thương buồn thảm về cuộc chiến, bài hát có thể không gây được nhiều xúc động. Nhưng ít nhất bài hát cho khán giả hiểu được cảnh tang tóc, nỗi niềm người dân miền Nam trong cuộc chiến và biết được sự tàn bạo của cộng sản.

Mở đầu bài hát, Hoài Linh mô tả cảnh khốc liệt của cuộc chiến bằng tiếng khóc em bé, sợ hãi vì bom đạn ("Bé thơ ơi! Bé thơ ơi! Nín đi đừng khóc.") Không có gì thê thảm bằng nghe tiếng trẻ con khóc trong cảnh bom đạn mịt mù. Ai nghe tiếng khóc em bé trong cảnh chiến tranh cũng không thể kềm lòng được, và xót xa cho những tàn phá chia cách do chiến tranh tạo ra ("Xót xa nhiều trào thêm nước mắt/ Chiến tranh nào mà không tan nát.")

Như trong mọi cuộc chiến tranh, người bị thiệt thòi nhiều nhất là dân chúng vô tội. Ngoài ra, khi hai phe đánh nhau trong thành phố, chính những người dân nghèo là nạn nhân đầu tiên. Nhà cửa bị thiêu đốt, người chết vì bom đạn, dân chạy tìm chỗ ẩn náu. Tại Sài Gòn, nhà cửa bị cộng sản hoặc bom đạn thiêu đốt tại các khu đông dân cư trong Chợ Lớn, Gia Định. Khi lửa khói càng bốc lên cao, nhà cửa càng bị tiêu hủy mau lẹ, người dân đã nghèo mà bây giờ lại còn trắng tay, mất nơi nương tựa, ngơ ngác chạy loạn ("Khói lên cao trắng tay mau dân nghèo lơ láo.") Còn gì đau thương bằng người vợ mất chồng, trẻ thơ mất cha, lại lâm vào cảnh không nhà không cửa? ("Mẹ bồng con giờ về đâu/ Nhìn vành tang, con quấn ngang đầu!").

Hình 2 (VNAF) cho thấy cảnh các chiến sĩ Biệt Động Quân VNCH đang chăm sóc một phụ nữ bị thương do Việt cộng bắn. Ta thấy người dân chạy tị nạn gồng gánh đồ đạc tài sản. Phía xa, lửa cháy trong một khu nhà.

Image

Ta nên hiểu là trong cuộc tổng công kích Tế́t Mậu Thân tại Sài Gòn, quân cộng sản tấn công thuộc Mặt trận giải phóng, thường gọi là Việt cộng (VC). Cuộc chiến trong thành phố rất là khó khăn cho quân đội VNCH vì VC núp trong nhà dân khiến cho lính VNCH rất cực nhọc truy nã vì sợ gây tai họa cho sinh mạng và tài sản dân chúng. Ngoài ra, VC thường trá hình là dân thường và không mặc binh phục. Do đó, rất khó phân biệt dân và Việt cộng. Thường thì khó mà biết được xác chết nằm trên đường phố là dân hay giặc. trừ phi có những chứng cớ như vũ khí, súng đạn, nhu liệu, hoặc thực phẩm cá nhân.

Trong một cảnh, xác một tên VC, vì có mang cơm gói trong giấy, nằm hai ngày bên một căn nhà đang bị cháy ("Xác ai đây chết hôm qua đến nay còn thấy/ Vắt cơm gầy nằm trong gói giấy/ Dưới chân tường nhà ai đang cháy.") Ở đây, Hoài Linh dùng câu hỏi tu từ (rhetorical question) với câu "Xác ai đây . . ." Với câu kế tiếp cho thấy kẻ chết mang cơm trong gói giấy, ta hiểu ngay xác chết đó là xác của VC vì chỉ có du kích VC mang cơm trong người khi tấn công theo lối du kích, bắn và trốn chạy. Ta cũng thấy chuyện đó phù hợp với kế hoạch cộng sản bắt lực lượng đặc công chiếm vị trí mục tiêu và ráng giữ mục tiêu chiếm đóng trong một thời gian chờ quân tăng viện. Do đó, lính đặc công thường mang lương thực trong người phòng khi phải cố thủ một hai ngày chờ quân tăng viện.

Khi màn đêm rơi xuống, hỏa châu trái sáng thả rực trời như đèn chiếu sáng đường xá ("Ðốt đêm đen, trái châu treo thay đèn lấp lánh.") Từ cầu chữ Y tới Hàng Xanh, bên xa lộ, lửa bạo tàn cháy khắp nơi, hủy diệt nhà cửa dân, trên khắp tám nẻo đường thành ("Cầu chữ Y, lộ Hàng Xanh/ Lửa bạo thiêu tám nẻo đường thành.")

Trận chiến bùng nổ vào ngày Tết thiêng liêng của người Việt. Quân cộng sản lừa đảo tuyên bố ngừng bắn, rồi vi phạm chính lời tuyên bố của họ, tạo ra bao cảnh tang tóc cho dân lành ("Ðầu Xuân súng nổ reo rắc tóc tang.") Những ngọn lửa trận chiến do bom đạn và nhiều khi do chính hành động cố tình của cộng quân đã thiêu đốt phố xá thanh bình ("Giờ đây nhúm lửa thiêu đốt phố phường.")

Ôi, đau thương sao khi những cây súng bắn chết trẻ thơ trong giấc ngủ hoặc làm tan xác những bà mẹ hiền ("Súng nào giết trẻ đêm đen/ Súng nào banh xác mẹ hiền.") Hoài Linh không kết tội trực tiếp VC là những kẻ nổ súng giết trẻ em và phụ nữ. Thay vì vậy ông hỏi, "Súng nào?" Ta thấy Hoài Linh dùng câu hỏi tu từ lần nữa. Ông dùng "đêm đen" không những cho thấy súng nổ vào ban đêm mà còn vẽ ra hình ảnh thảm khốc của cảnh giết người vì trẻ em vào đêm thường ngủ say. Hình ảnh trẻ em bị chết trong lúc đang ngủ giấc ngủ ngây thơ là hình ảnh bi thương nhất trong chiến tranh. Với "banh xác," tác giả còn cho thấy sự tàn bạo của cộng sản. Không những họ giết dân vô tội, họ còn giết trẻ em đang say ngủ và bắn xối xả làm tan xác bà mẹ. Đây có thể là một cảnh tiêu biểu cho công tác ám sát của cộng sản. Các chi tiết như súng nổ ban đêm, bắn tan xác phụ nữ và trẻ em, hướng vào hành động ám sát lén lút.

Đó không phải là tai nạn của chiến tranh. Chuyện cộng sản dùng bạo lực giết dân lành, gia đình của sĩ quan, binh sĩ và nhân viên chính quyền miền Nam, đầy rẫy. Nhắc đến Tết Mậu Thân, ít người có thể quên được tấm ảnh tướng Nguyễn Ngọc Loan hành quyết một đặc công cộng sản, coi là Đại úy VC Bẩy Lốp Nguyễn Văn Lém. (Cho tới nay, vẫn chưa có xác định rõ ràng tên VC trong hình là Bẩy Lốp.) Câu chuyện của tướng Loan và Eddie Adams, nhiếp ảnh gia chụp bức ảnh, đã được truyền bá rộng rãi (Xem, thí dụ như, Nguyễn Ngọc Chính 2012; Robbins 2010, 151-163). Chuyện tên VC bị hành quyết có phải là Bẩy Lốp hay không, hoặc tại sao tướng Loan hành quyết hắn, không quan trọng trong mục tiêu bài này. Cái đáng nói là những gì mà Bẩy Lốp làm. Theo nhân chứng, Bẩy Lốp dùng trẻ em là bia đỡ đạn cho đồng bọn hắn chạy thoát lúc đánh nhau; hắn bị bắt trong lúc đang giết 34 người trong gia đình các nhân viên cảnh sát và quẳng xác họ vào rãnh; hắn giết trung tá Nguyễn Tuấn và cả gia đình ông, kể cả bà mẹ 80 tuổi vì vị sĩ quan VNCH không chịu chỉ cho hắn cách khởi động xe tăng (Robbins 2010,154-156). Bẩy Lốp không phải là một trường hợp đặc biệt. Đã có hàng ngàn, hàng vạn chứng tích quân cộng sản tàn nhẫn giết phụ nữ trẻ em, người già, và dân vô tội, kể cả cuộc thảm sát Mậu Thân tại Huế.

Phương châm cộng sản là "Lấy cứu cánh biện minh phương tiện." Do đó, họ không cần đếm xỉa gì đến cách thức họ dùng đề đạt mục tiêu. Ta thấy ngay cái sai lầm của phương châm này. Cho dù cứu cánh (mục tiêu) họ đúng, phương tiện họ dùng thường là sai lầm và làm tiêu tan cái cứu cánh của họ. Đó là không kể đa số mục tiêu họ là sai lầm, vì chúng dựa trên lý thuyết sai lầm. Những lãnh tụ cộng sản còn dùng chiến thuật lừa đảo gian trá để kích động những kẻ đi theo mình. Ngoài ra, những người đi theo cộng sản quen với tuyên truyền và tẩy não nên họ mất đi khả năng lý luận hoặc phân tích các lý thuyết cộng sản. Họ trở nên mù quáng và không biết hoặc không dám thách thức quyền lực.

Trong thời chiến, họ giết người dân vô tội không gớm tay vì họ cho rằng cái cứu cánh thống nhất đất nước quan trọng nhất, hoặc họ bị thuyết phục nghĩ rằng đánh cho "Mỹ cút ngụy nhào" là mục tiêu tối thượng. Trong thời bình, các lãnh tụ cộng sản chỉ muốn Đảng cộng sản tồn tại và làm đủ cách để giữ gìn chuyện đó để phục vụ mục tiêu lợi ích cá nhân. Người dân sống dưới chế độ cộng sản chịu sự áp bức, tuyên truyền, và tẩy não để trở thành những con cừu non. Sự tàn phá trí tuệ của hàng triệu thanh thiếu niên nam nữ ưu tú của Việt Nam thật là ghê rợn, còn tàn bạo hơn giết người trong máu lạnh vì nó tiêu hủy cả một dân tộc.

Do đó, trong khung cảnh cuộc tổng công kích Tết Mậu Thân, đối với người cộng sản, chuyện giết vài người hàng đêm, bắt cóc dân vô tội làm họ biến mất khỏi trái đất là chuyện bình thường, chỉ làm thêm mồ mả ("Một lần đêm vài tan biến mộ dầy thêm.")

Người cộng sản đã gây ra tang tóc trên đất nước Việt Nam từ ngày họ cướp đoạt chính quyển bất hợp pháp năm 1945 và đã khiến quê hương than khóc cho cảnh binh đao máu lửa suốt hơn hai mươi năm từ đó ("Khóc quê hương suốt hai mươi năm ngoài lửa khói.") Với những tội ác không kể xiết này, người cộng sản ̣đáng bị nguyền rủa. Nhưng, một cách kỳ lạ, Hoài Linh dùng lời lẽ thật nhẹ nhàng ("cũng do một bàn tay anh mãi/ nếu xa lạ thì không ai nói.")

Tại sao Hoài Linh chỉ dùng lời lẽ trách móc nhẹ nhàng sau khi mô tả cảnh tượng hãi hùng của tội ác kẻ thù?

Đó là do bản chất nhân bản cố hữu của người miền Nam trước năm 1975.

Ta thấy tính chất nhân bản này xuất hiện trong hầu hết các bản nhạc miền Nam trước 1975. Lời nhạc rất ít khi chửi rủa quân thù, hoặc thúc giục quân dân chém giết kẻ thù. Ta đã thấy chuyện đó trong bài "Một mai giã từ vũ khí" mà tôi có dịp trình bày trước đây (Cao-Đắc 2014b). Hoài Linh làm nổi bật tính chất đó khi gọi người cộng sản, kẻ thù mình, là "anh" và lại còn cho thấy "anh" không phải là kẻ ngoại bang xa lạ gì, mà anh cũng là người cùng giòng máu Lạc Hồng. Câu "nếu xa lạ thì không ai nói" là lời nhắc nhở đến mối liên hệ thiêng liêng đó. Với cách gọi "anh" và lời nhắc nhở "không xa lạ," Hoài Linh bộc lộ tâm tình hiền hòa của người dân miền Nam.

Thực ra, câu "cũng do một bàn tay anh mãi/ nếu xa lạ thì không ai nói" không hẳn là lời trách móc nhẹ nhàng. Tác giả trước đó mô tả tội ác giết người tàn bạo của VC bằng lời lẽ giải phẫu chính xác. Do đó, ông không trách móc họ. Ông kết tội họ bằng cách nói, "Chính các anh là người tạo ra những tội ác này, mặc dù các anh và chúng tôi là anh em có cùng mẹ Việt Nam." Lời kết tội của ông không có sự hận thù ghét bỏ, mà là lời nghiêm khắc vạch ra cái sai lầm của người anh em cùng giòng máu, và kêu gọi người anh em đó cải tà quy chánh để chấm dứt cảnh đau thương trên đất nước. Đó là tính chất nhân bản của người dân miền Nam.

Bằng lối nói tu từ, Hoài Linh thách thức người anh em coi lại hành động tàn bạo của mình đã giết biết bao nhiêu người dân vô tội ("Ðếm đi anh, đếm đi anh/ Bao hồn oan đó."). Một lần nữa, ông không nguyền rủa kẻ thù mà chỉ kêu gọi họ hãy thức tỉnh để nhận ra là họ đã giết chết biết bao nhiêu dân vô tội. Những hành động tàn bạo đó không tốt đẹp gì vì mộ chôn người là hình ảnh xấu xa, nhất là bên bãi cỏ úa vàng ("Mồ chẳng xinh, cỏ chẳng xanh.") Các tội ác đó sẽ được ghi vào sử sách qua bia miệng ngàn đời ("Người nghìn sau nhắc chuyện đường thành.")

​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" là một nhân chứng lịch sử, ghi nhận chính xác những gì xảy ra trong cuộc tổng công kích của cộng sản vào ngày lễ thiêng liêng Tết Mậu Thân năm 1968, cảnh tàn phá điêu linh, nỗi đau thương tang tóc của dân nghèo vô tội. Bài hát cũng cho thấy tính chất nhân bản của người miền Nam trong phản ứng về sự tàn bạo dã man của người cộng sản.

C. Lối diễn tả chi tiết, tuy có vài chữ dùng khác thường, và cách dùng mỹ từ vẽ ra hình ảnh tàn khốc đau thương

Hoài Linh có khả năng diễn tả ý tưởng thật tài tình. Tôi đã trình bày tài viết của ông trong bài trước về bản nhạc "Về Đâu Mái Tóc Người Thương" (Cao-Đắc 2014a). Bài ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" không sánh được với "Về Đâu Mái Tóc Người Thương" về khía cạnh văn chương của lời nhạc, nhưng cũng có nhiều điểm đặc sắc đáng ghi chú.

Trước hết, Hoài Linh áp dụng triệt để kỹ thuật "Cho Thấy, Đừng Kể" khi tả những hậu quả bi thương của chiến tranh và sự tàn ác của cộng sản. Những nhóm chữ "khói lên cao," "dân nghèo lơ láo," "mẹ bồng con," "vành tang, con quấn ngang đầu," "nhà ai đang cháy," "đốt đêm đen," "súng nổ," "nhúm lửa," "giết trẻ đêm đen," "banh xác mẹ," là những mô tả cho thấy cái tàn khốc một cách cụ thể. Với những mô tả đó, ai cũng có thể hình dung cảnh dân lành chạy loạn khi nhà cháy và súng nổ vang trời.

Hoài Linh mô tả với những chi tiết rõ rệt và cụ thể, làm hình ảnh trở nên sống động. Cách dùng chữ của ông cũng rất độc đáo, làm tăng thêm nét đặc thù của cảnh tượng. Thí dụ "lơ láo" là chữ rất hay, cho thấy hình ảnh lạc lõng, ngơ ngác của người dân nghèo chợt nhận ra mình đã mất nhà cửa, và phải đi tìm nơi trú ẩn. "Trái châu treo" cho thấy những hỏa châu lơ lửng trên bầu trời. [b]"Banh xác"[/b] có ý nghĩa mạnh bạo, tượng hình, cho thấy xác người bị bắn tan nát. "Lửa bạo" là lối dùng lạ nhưng hữu hiệu vì nó cho thấy ngọn lửa hung bạo thiêu đốt phố phường.

Tuy nhiên, có vài từ ngữ dùng khác thường, có vẻ gượng ép, và không tạo tác dụng hiệu quả vì lối dùng lạ, không thông dụng. Không thông dụng không có nghĩa là dở. Thực ra nhiều khi không thông dụng còn làm cách diễn tả độc đáo. Tuy nhiên, một nguy hại của không thông dụng là không giúp cho khán giả tưởng tượng ra được hình ảnh đang tả vì sự so sánh khác thường. Thí dụ như "vắt cơm gầy," "mộ dầy thêm" là các nhóm chữ lạ. Ít ai dùng "gầy" để tả sự ít oi của một nắm cơm và cũng ít ai dùng "dầy" để tả sự đầy ắp của mộ, cho dù là mồ chôn tập thể. "Mộ chẳng xinh" nghe hơi chướng vì ít ai dùng "xinh" để mô tả mồ mả, và do đó "chẳng xinh" không nói lên được cái xấu xí đó. Tương tự, "cỏ chẳng xanh" không vẽ ra ngay được hình ảnh úa tàn của cỏ. Một cách tổng quát, cách dùng phủ định (negation) để mô tả cảnh vật, người, sự việc thường thiếu hiệu quả, vì nó không chính xác. Thí dụ "không đẹp" có nhiều nghĩa: xấu, dễ thương, dễ nhìn, trung bình, v.v.

Phủ định chỉ nên dùng khi ta thực sự muốn cho thấy cái mơ hồ, thiếu chính xác. Sau đây là vài thí dụ:

1. Dũng bước ra khỏi tòa nhà. Một luổng gió không oi bức thổi qua mặt anh → Dũng chưa kịp cảm nhận luồng gió mát hay lạnh, mà chỉ biết là không oi bức có thể vì oi bức là cái mà anh nghĩ là khí hậu ở ngoài.

2. Tia nhìn không hận thù của nàng làm hắn thở phào nhẹ nhõm → Hắn đang sợ là nàng nhìn hắn bằng cặp mắt hận thù. Do đó, không hận thù là điểm chính. Hắn không cần biết tia nhìn đó có tò mò, ngạc nhiên, lo sợ, miễn là không hận thù là được.

Thể phủ định do đó chỉ có hiệu quả nếu cái phủ định đó là ý chính. Ở đây, "chẳng xinh" không nói được cái ý chính đó, vì như trình bày ở trên, không ai nghĩ là mồ mả xinh xắn hết. "Cỏ chẳng xanh" thiếu hiệu quả với lý do khác. Cỏ thường xanh. Cỏ không xanh là khác thường. Do đó cái khác thường đó là ý chính, cần phải được xác định rõ rệt: cỏ úa? tàn? bẹp dúm? rải rác? xơ xác?

Tuy nhiên, vài chỗ diễn tả thiếu hiệu quả này không làm suy giảm nhiều tác dụng kết hợp của các chi tiết sống động và rõ rệt khác. Ngoài ra, tuy thiếu hiệu quả, những mô tả này tạo sự chú ý của khán giả và khiến khán giả phải suy nghĩ. Có thể đó là ý định của tác giả: dùng cách mô tả khác thường để gây chú ý. Hơn nữa, những từ ngữ này không đến nỗi tệ, vì khán giả hiểu được ý tưởng. Nhưng nếu lối dùng đó bị lạm dụng qua cách so sánh khập khiễng hoặc không thích đáng, sự thiếu hiệu quả sẽ có tác dụng tiêu cực và làm mất đi cái chân thật và chính xác của cách diễn tả. Do đó, tôi không cổ võ lối diễn tả này. Tôi không muốn sẽ có những diễn tả như "giọng ca khúc khuỷu," "cây chẳng vui," "xe chẳng buồn," "nhà chẳng ngơ ngác," "bầu trời chẳng ngạc nhiên," "giọt mưa thú vị," "gió chẳng hoành tráng," "vũng nước béo phì," "hơi thở gầy gò," v.v. Với khuynh hướng văn chương đoạt giải tại Việt Nam hiện nay, cái hiểm họa này có vẻ sẽ thành sự thật.

Hoài Linh dùng động từ mạnh, có tác dụng hiệu quả: trào, lên, bồng, quấn, đốt, treo, thiêu, banh. Nên để ý là động từ mạnh cần phải có chủ từ hoặc túc từ thích đáng. Thí dụ như "đốt" có chủ từ là nhóm chữ "trái châu treo thay đèn lấp lánh" và túc từ là "đêm đen." Cả hai chủ từ và túc từ rất thích đáng vì trái châu tạo ra lửa và đốt đêm làm sáng màn đêm.

Một đặc điểm trong ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" là cách dùng câu hỏi tu từ (rhetorical question). Ta thấy tác giả dùng kỹ thuật này vài lần: "Xác ai đây chết hôm qua đến nay còn thấy," "Súng nào giết trẻ đêm đen/ Súng nào banh xác mẹ hiền," "Ðếm đi anh, đếm đi anh/ Bao hồn oan đó." Câu hỏi tu từ là một mỹ từ (figure of speech) dưới dạng câu hỏi để đặt vấn đề chứ không phải để kiếm câu trả lời. Mặc dù là câu hỏi, câu hỏi tu từ có thể viết là lời tuyên bố với câu hỏi ngầm và do đó không cần dấu hỏi ở cuối câu.

Với "Xác ai đây chết hôm qua đến nay còn thấy," tác gỉả không thực sự hỏi ai là người chết, vì tác giả ngầm cho câu trả lời đó là xác VC khi ông gợi ra lương thực gói trong người. Bằng cách dùng câu hỏi tu từ và gợi ra câu trả lời, tác giả lôi cuốn khán giả vào câu chuyện vì khán giả tham gia vào trả lời câu hỏi. Tương tự, câu "Súng nào giết trẻ đêm đen/ Súng nào banh xác mẹ hiền" không thực sự hỏi súng nào, vì ai cũng biết đó là AK-47 của VC.

Trong "Ðếm đi anh, đếm đi anh/ Bao hồn oan đó," tác giả dùng biến dạng của câu hỏi tu từ. Ông không đặt nó dưới dạng một câu hỏi, mà đặt ra một sự việc rõ ràng. Bảo đếm một con số quá nhiều không thể đếm được là một cách diễn tả tu từ. Lồng câu đó trong một ngụ ý con số quá nhiều là cách dùng thậm xưng. Bằng cách phối hợp cả hai lối dùng mỹ từ trong một câu, Hoài Linh làm nổi bật ý tưởng một cách hiệu quả. Ta hãy xem vài thí dụ sau đây.

"Tại sao anh giết em với thái độ im lặng như vậy?" (câu hỏi tu từ vì người hỏi không thực sự muốn biết câu trả lời, thậm xưng vì lối dùng "giết").

"Ai là người làm tiêu tan tài sản với mấy ví xách Louis Vuitton đó?" (Ông chồng than phiền bà vợ tiêu xài hoang phí mua sắm đồ đắt tiền.)

Câu hỏi tu từ rất thích hợp trong lối diễn tả về một sự kiện đau thương vì nó tránh né những lời buộc tội khắt khe. Ngoài ra, như đã trình bày ở trên, câu hỏi tu từ cho thấy bản chất nhân bản của người miền Nam khi chất vấn kẻ đã gây ra cảnh đau thương đó.

Nói tóm lại, tuy có vài từ ngữ thiếu hiệu quả trong việc diễn tả cảnh tượng, toàn thể ca khúc ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" tạo được cảm xúc mạnh cho khán giả qua hình ảnh đau thương của nạn nhân cuộc chiến trong Tết Mậu Thân tại Sài Gòn. Cách dùng câu hỏi tu từ rất hiệu quả trong việc quy gán trách nhiệm cho Việt cộng với lời buộc tội nghiêm khắc nhưng hàm chứa tính chất nhân bản của người miền Nam.

D. Kết Luận

Ca khúc ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" là một bài hát ghi nhận biến cố lịch sử của cuộc tổng công kích Tết Mậu Thân năm 1968 do Việt cộng và cộng sản miền Bắc tổ chức. Bằng lối diễn tả chi tiế̀t cụ thể, Hoài Linh mô tả sự đau thương tang tóc của những người dân vô tội ở Sài Gòn, và những hành động dã man của Việt cộng. Qua cách dùng câu hỏi tu từ, tác giả biểu hiện bản chất hiền hòa nhân bản của dân miền Nam khi buộc tội Việt cộng là kẻ tạo ra cảnh chiến tranh điêu tàn.

Tuy không phải là một tác phẩm lịch sử, ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" có giá trị lịch sử to lớn vì nó là lời ghi nhận của nhân chứng đương thời về một sự việc xảy ra. Dưới hình thức là một bài hát, câu chuyện lịch sử đó được duy trì lâu dài như các bài dân ca, ca dao. Người ta có thể không nhớ chi tiết một bài khảo cứu, nhưng lời nhạc thường được nhớ lâu hơn. ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​"Tám Nẻo Đường Thành" mô tả tính chất dã man tàn bạo của cộng sản trong chiến tranh Việt Nam, và là bằng chứng hùng hồn cho thấy lời biện hộ về đảng cộng sản "trước tốt sau xấu" của những kẻ vỗ ngực là người cách mạng, hoặc những kẻ ăn cơm quốc gia thờ ma cộng sản, chỉ là những lời chống chế cho bản ngã ngu muội hoặc hung ác của họ.

CẢM TẠ

Tôi xin có lời cảm tạ các bạn trên trang mạng Dân Làm Báo, nhất là các bạn Sài gòn, daubetangthuong, Enq Dudq, Tieu Son, emSAIGON, mythanh, và bức xúc, đã có lời khích lệ trong các bài về âm nhạc trước và giúp tôi có ý định viết bài này, đặc biệt là lời yêu cầu của bạn bức xúc.

​​
Image
​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Cao-Đắc Tuấn​​​​​
http://danlambaovn.blogspot.com/

__________________________________________

Tài Liệu Tham Khảo:

1.
Berman, Larry. 1996. The Tet Offensive, in "The Tet Offensive." edited by Marc Jason Gilbert and William Head, Praeger, Connecticut, U.S.A.

2. Cao-Đắc, Tuấn. 2014a. "Hồn lỡ sa vào đôi mắt em". 6-8-2014. http://danlambaovn.blogspot.com/2014/08 ... at-em.html (truy cập 13-8-2014).

3. Cao-Đắc, Tuấn. 2014b. " Một mai giã từ vũ khí" . 22-8-2014. http://danlambaovn.blogspot.com/2014/08 ... u-khi.html (truy cập 5-9-2014).

4. Currey, Cecil. 1996. Giap and Tet Mau Than 1968: The Year of the Monkey, in "The Tet Offensive." edited by Marc Jason Gilbert and William Head, Praeger, Connecticut, U.S.A.

5. Ford, Ronnie E. 1995. Tet 1968: Understanding the Surprise. Frank Cass, New York, U.S.A.

6. Ngô Vinh Long. 1996. The Tet Offensive and Its Aftermath, in "The Tet Offensive." edited by Marc Jason Gilbert and William Head, Praeger, Connecticut, U.S.A.

7. Nguyễn Ðạt. 2012. Cầu chữ Y, cây cầu lịch sử. Đăng 16-5-2012. http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/t ... FV9Z8J0xLM (truy cập 1-11-2014).

8. Nguyễn Ngọc Chính. 2012. Tướng Nguyễn Ngọc Loan và bức ảnh hành quyết. Đăng 14-10-2012. http://chinhhoiuc.blogspot.com/2012/10/ ... -hanh.html (truy cập 2-11-2014).

9. Nhạc Việt trước 75. Không rõ ngày. Tám Nẻo Đường Thành. http://amnhacmiennam.blogspot.com/2013/ ... -linh.html (truy cập 3-11-2014).

10. Oberdorfer, Don. 2001. Tet! The Johns Hopkins University Press, Maryland, U.S.A.

11. Phạm Văn Sơn. 2012. Trận chiến Tết Mậu Thân 1968 (phần 8). Đăng 18-11-2012. http://buonvuidoilinh.wordpress.com/201 ... 68-phan-8/ (truy cập 1-11-2014).

12. Sơn Nam. 2006. Đất Gia Định - Bến Nghé Xưa & Người Sài Gòn. Trẻ, Việt Nam.

13. VNAF. Không rõ ngày. Rememberring ARVN. http://www.vnafmamn.com/ARVN_soldier.html (truy cập 3-11-2014).

14. Willbanks, James H. 2007. The Tet Offensive - A Concise History. Columbia University Press, New York, U.S.A.

15. Wikipedia. 2013. Thành Bát Quái. Sửa đổi chót: 12-7-2013. http://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A0nh ... _Qu%C3%A1i (truy cập 2-11-2014).

16. _____ . 2014a. Thành Gia Định (1836-1859). Thay đổi chót: 28-7-2014. http://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A0nh ... 1836-1859) (truy cập 4-11-2014).

17. _____. 2014b. Ceasefire. Thay đổi chót: 28-9-2014. http://en.wikipedia.org/wiki/Ceasefire (truy cập 1-11-2014).

© 2014 Cao-Đắc Tuấn​​​​​​
​​​​​​​​​​​​​​​​​
​​

For this message the author lachong has received thanks: 4
BinhMinh(Sun Feb 04, 2018 6:56 am), Duyên Chi(Sun Feb 04, 2018 6:37 am), hat@(Sun Feb 04, 2018 6:50 am), Ngô Đồng(Sun Feb 04, 2018 5:36 am)
Rating:25%
 
lachong
 
Posts: 11942
Joined: Tue Sep 28, 2010 11:48 pm
Has thanked: 19823 times
Have thanks: 41761 times

PHẠM ĐÌNH CHƯƠNG VÀ " CHO MỘT THÀNH PHỐ MẤT TÊN "

Postby hat@ » Wed Feb 07, 2018 10:06 am

PHẠM ĐÌNH CHƯƠNG VÀ " CHO MỘT THÀNH PHỐ MẤT TÊN "

Image

Hoàng Ngọc Ẩn : Người mang thơ đến với âm nhạc

- Nhà thơ Hoàng Ngọc Ẩn sinh ngày 1 tháng 3 năm 1940 tại Ban Mê Thuột, quê gốc ở Thừa Thiên Huế, mồ côi cha từ khi mới lên ba tuổi. Sự nghiệp thi ca của Hoàng Ngọc Ẩn khởi đầu với một bài thơ được đăng trên báo Phụ Nữ Diễn Đàn vào năm 1955, khi ông còn đang sống cùng chú ở Kon Tum.

- Năm 18 tuổi, Hoàng Ngọc Ẩn vào Sài Gòn một mình, vừa đi học trường Nguyễn Công Trứ, vừa làm việc tại nhà in Bình Minh. Về sau ông làm việc tại Tổng Lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Biên Hoà. Thời điểm xảy ra biến cố tháng 4 năm 1975 Hoàng Ngọc Ẩn đang là trưởng phòng Công thự và Mãi dịch. Ông là một trong những người Việt Nam đầu tiên tị nạn chính trị tại Hoa Kỳ: cả gia đình ông được chuyển đến thành phố Houston, Texas vào ngày 16 tháng 6 năm 1975.

- Hiện Hoàng Ngọc Ẩn đang điều hành hai tờ báo ở Houston. Một tờ là Thương mại Việt Nam, có mặt trong làng báo từ năm 1982. Một tờ khác là Vietnam Post, xuất bản từ năm 1992. Cũng từ năm 82, ông thành lập nhà sách Văn Hữu và đã thực hiện quyển Tuyển tập 90 tác giả. Dần dần tiệm sách này bán thêm những băng nhạc và trở thành một địa điểm quen thuộc với những người yêu thơ văn và âm nhạc. Nhưng đến năm 87, Văn Hữu ngưng hoạt động sau khi Hoàng Ngọc Ẩn ly hôn với người vợ đầu tiên. Trong khoảng thời gian từ năm 89 đến 96, ông thành lập phòng thu Hạ Quyên cũng như khai thác nhà hàng ca nhạc Song Long ở Houston.

- Hoàng Ngọc Ẩn được mệnh danh là người mang thi ca đến với âm nhạc. Thơ ông được nhiều nhạc sĩ phổ nhạc và phổ biến rộng rãi: Phạm Duy với các bài Tháng tám mưa mây, Buồn xưa, Hãy trả lại em, Trong mộ chiều xuân; Phạm Đình Chương với bài Cho một thành phố mất tên; Huỳnh Anh với bài Rừng lá thay chưa, Việt Dzũng vớiTự trầm, Bài Tango cuối cùng, Bên đời hiu quạnh, Thung lũng chim bay; Trần Quan Long với Sóng sầu, Thành phố quạnh hiu; Song Ngọc với Sài Gòn vĩnh biệt tình ta, Một thoáng ngậm ngùi; Lê Uyên Phương với Mưa rơi, Ta vẫn còn sầu, Sài Gòn yêu dấu; Trầm Tử Thiêng vớiBài Tango cho người tình lỡ; Lê Dinh với Tình ca người mất quê hương… và nhiều nhạc sĩ khác.

(Theo thica.net)
................................................

" Em Sàigòn đẹp nhất về đêm.
Tiếng hoa rơi nhạt nắng mây chìm,
nét môi duyên nụ cười huyền hoặc
nhạt nắng mây chìm phút chốc trần gian lãng quên ..."


Cho Một Thành Phố Mất Tên - Mai Hương

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Thơ: Hoàng Ngọc Ẩn
Nhạc: Phạm Đình Chương

Em Sàigòn đẹp nhất về đêm.
Tiếng hoa rơi nhạt nắng mây chìm,
nét môi duyên nụ cười huyền hoặc,
nhạt nắng mây chìm phút chốc trần gian lãng quên.

Ta thương em tàn hơi thở cuối,
Ta nhớ em trọn kiếp lưu đàỵ
Ngày ta đi bàng hoàng đau thương nhớ
giã từ nhau ngậm ngùi như trong bóng mây.

Đường cũ có còn in bóng,
Áo ai còn theo gió bay.
Tiếng guốc còn vang phố vắng
hay đã tàn trong ngõ hẹp chiều nay.

Ta nhớ từng cơn mưa bụi nhỏ.
Ta chờ nhau từng cuối phố mưa sa.
Từng cơn lạnh mưa giao mùa đến,
Mưa sớm thu về én xót xa.

Ôi đời đã vô tình không tiếc thương,
Ngõ xưa đã hụt lối thiên đường.
Còn đấy hơi thở xanh sao mộng,
Em mất tên rồi ta vấn vương.

Còn đấy hôi thở xanh xao mộng,
Em mất tên rồi, ta vấn vương....

For this message the author hat@ has received thanks: 4
BinhMinh(Wed Feb 07, 2018 10:28 am), Duyên Chi(Wed Feb 07, 2018 10:21 am), lachong(Wed Feb 07, 2018 10:17 am), Ngô Đồng(Wed Feb 07, 2018 10:25 am)
Rating:25%
 
hat@
 
Posts: 16616
Joined: Thu Aug 26, 2010 3:35 am
Has thanked: 28726 times
Have thanks: 52488 times

Re: Tản Mạn về NHẠC SĨ, CA SĨ và NHẠC PHẨM

Postby DIEU DUC » Wed Feb 07, 2018 11:35 pm

Xuất xứ của Mười năm tình cũ - Trần Quảnh Nam

“ Trước năm 1975, tôi học Đại học Văn khoa (Anh văn) và Tri Hành (điện ảnh). Lúc đó, tôi yêu một cô gái mang hai dòng máu Việt-Pháp tên là Isabel Hạnh. Đầu năm 1975, tôi đi du học ở Mỹ, còn cô ấy hồi hương về Pháp năm 1976. Những năm đầu mới đến Mỹ, cô ấy có bay sang gặp tôi nhưng do tôi còn đi học, chưa có công việc ổn định nên cũng không “hứa hẹn” gì. Sau dịp đó, cô ấy về Pháp. Bẵng đi ít lâu, khi trao đổi qua điện thoại, tôi nghĩ cô ấy đã có người khác.

Từ đó chúng tôi không gặp lại... Một ngày của năm 1985, ngồi giở lại chồng ảnh cũ, bỗng nhiên tôi thấy lại những bức hình của Isabel Hạnh. Ảnh còn đây mà người đã biệt vô âm tín. Cảm xúc dâng trào, trong đầu tôi bỗng bật ra câu: Mười năm không gặp ngỡ tình đã cũ/Mây bay bao năm tưởng mình đã quên/Như mây bay đi một trời thương nhớ/Em ơi bên kia có còn mắt buồn?... Trước đây, những ca khúc của tôi mang phong cách bán cổ điển nên cũng khó có người hát và ít được biết tới.

Ca khúc Mười năm tình cũ được viết nghe dễ hát, bạn bè khuyến khích “Được đấy!”. Có nhiều người nói bài nhạc này nghe “sến”. Với tôi, ca khúc này chưa đạt tiêu chuẩn của nhạc “sến”, nhưng phần nào tôi cũng hãnh diện khi được “Nữ hoàng nhạc sến” Thanh Tuyền và “Hoàng đế nhạc sến” Chế Linh ghi âm vào những album của họ. Còn người có công đưa bài hát này đến công chúng lại là ca sĩ Lệ Thu, người thâu băng đầu tiên sau khi tôi sáng tác 1 năm (1986). Bây giờ thì nhiều người hát bản này quá, không thể nhớ hết...” - nhạc sĩ Trần Quảng Nam.

( Hà Đình Nguyên )


Mời các bạn thưởng thức Liên khúc nhạc hay qua tiếng hát Carol Kim
Mười Năm Tình Cũ và Hai Mươi Năm Tình Cũ


www.youtube.com Video from : www.youtube.com
DIEU DUC
 
Posts: 9381
Images: 3020
Joined: Fri Jul 09, 2010 11:25 pm
Has thanked: 18170 times
Have thanks: 12235 times

MỘNG ĐÊM XUÂN CỦA NHẠC SĨ TUẤN KHANH

Postby lachong » Thu Feb 08, 2018 5:49 am

MỘNG ĐÊM XUÂN CỦA NHẠC SĨ TUẤN KHANH

" Xuân vừa về trên bãi cỏ non…"

Nghe câu hát ấy của Phạm Duy, ta nghe mùa xuân về đâu đó quanh đây, về trên những thảm cỏ xanh mướt, về trên những bông hoa dại đủ sắc mầu dọc theo con đường chúng ta đi.

Mùa xuân như đến gần thêm chút nữa khi ta nghe câu hát của Tuấn Khanh :

" Em ơi xuân đến bên thềm rồi…"
(Mùa Xuân Đầu Tiên)


Mùa xuân đến thật gần. Mùa xuân đã đến bên thềm, mùa xuân đã đến bên em.

Nghe câu hát, tưởng chừng nghe được cả tiếng bước mùa xuân, nghe được cả tiếng gió lay động vạt áo dài lướt thướt của “nàng xuân” chạm vào những bậc thềm cửa, nghe được cả tiếng động nhè nhẹ trong câu lục bát Trần Dạ Từ, phút giây chờ đợi bước chân người tình khe khẽ đến bên hiên nhà.

“Anh nằm nghe bước em lên
Ngoài song lá động, trên thềm áo bay”

(Khi Nàng Đến)

Mùa xuân đến thật gần. Xuân của đất trời, xuân trong lòng người.

Nghe những bài nhạc Xuân quen thuộc của các nhạc sĩ quen tên, chúng ta nhận ra một điều, mỗi “nàng xuân” của mỗi người nhạc sĩ có một vẻ đẹp riêng, những nét quyến rũ riêng.

Mùa xuân trong nhạc Tuấn Khanh là “Xuân mộng”, dắt ta đi vào những giấc mộng êm đềm, đi vào những giấc mơ tràn đầy mùa xuân tình ái của lứa đôi :

" Nghe tiếng xuân về tim rộn rã
cho ước mơ thành những vần thơ…" (Mộng Đêm Xuân)

Thiên nhiên nhìn qua lăng kính của nhạc sĩ Tuấn Khanh bao giờ cũng trong veo và dịu dàng như gót chân thẹn thùng của thiếu nữ đôi tám. Hoa nở dưới vầng trăng thanh mát, trăng sáng đến nỗi ta thấy được từng cánh hoa đang mở ra mùa xuân dịu dàng. Vườn xuân vây quanh ta mà không cần đến một trí tưởng tượng phong phú, như thể âm nhạc tự vẽ lên vầng trăng, giọt sao, cánh hoa, giai điệu tự nó thổi cái mát dịu và thoang thoảng mùi hương của khu vườn đêm tĩnh lặng có tiếng chim hót khẽ. Tuấn Khanh đã làm hết tất cả mọi việc, người thưởng thức âm nhạc của ông chỉ cần nhắm mắt và nghe tiếng ca của Duy Trác ru hời.

Đêm xuân là đêm của lứa đôi, là đêm của tình nhân, là đêm của những khát khao cháy bỏng. Thế nhưng trong mắt Tuấn Khanh, đêm xuân là một đêm trong vắt và tĩnh lặng. Bản thân giai điệu cho đến ca từ của bài hát không hề nhuốm một chút nhục dục. Khi nhắm mắt nghe ca khúc này, tôi thấy mình cũng hóa thành nàng thơ nằm lơ lửng trong khu vườn thanh khiết. Người tình của nàng (hay của tôi) là thiên nhiên, là đêm xuân trinh nguyên. Nàng ngủ say như công chúa trong truyện cổ Grim với nụ cười hé nở một đóa hoa e thẹn trên môi.

Chúng ta có thể tưởng tượng được rằng tiếng hát Lưu Hồng khoác váy trắng mỏng manh và bay bổng, chạm nhẹ từng bước chân trong khu vườn xuân và cất lên giai điệu-thơ bồng bềnh bồng bềnh....
Tình yêu trong nhạc Tuấn Khanh thật dịu êm và phảng phất tựa hồ như “hương hoa soan dâng bên thềm, nhẹ nhàng nhưng ngất say”.

Xao xuyến và bâng khuâng, dịu dàng mà tha thiết, nhẹ nhàng và lâng lâng như nhắp chút men say của tình yêu, như gối đầu lên những giấc mơ yên bình. Nét nhạc Tuấn Khanh là thế, tâm hồn Tuấn Khanh là vậy !

( Theo nhà văn Trương Văn Khoa )


Image


MỘNG ĐÊM XUÂN - Duy Trác

www.youtube.com Video from : www.youtube.com


Chiều nay buồn tôi đi tìm ý
Dù cho đuờng xa xôi vạn lý
Tôi vẫn đi dù mưa dù gió
Tôi vẫn mong tình thương còn đó

Dừng đây một đêm nay là mấy
Để cho hồn thơ ngây ngày ấy
Nghe tiếng Xuân về tim rộn rã
Cho ước mơ thành những vần thơ

Mùa Xuân tươi vui muôn lòng
Xóa hết những nỗi hận chờ mong
Người chiến sĩ mắt sáng ngời
Nghe tin Xuân đang về ngàn nơi

Mừng Xuân cạn ly xin cầu chúc
Mừng anh mùa Xuân tươi hạnh phúc
Trong giấc mơ ngàn hoa đào thắm
Anh có mơ, mộng ước gì không ?



For this message the author lachong has received thanks: 3
Duyên Chi(Thu Feb 08, 2018 8:37 am), hat@(Thu Feb 08, 2018 4:02 pm), Ngô Đồng(Thu Feb 08, 2018 8:58 am)
Rating:18.75%
 
lachong
 
Posts: 11942
Joined: Tue Sep 28, 2010 11:48 pm
Has thanked: 19823 times
Have thanks: 41761 times

ANH ĐẾN THĂM EM ĐÊM 30 CỦA NGUYỄN ĐÌNH TOÀN & VŨ THÀNH AN

Postby hat@ » Mon Feb 12, 2018 4:34 pm

ANH ĐẾN THĂM EM ĐÊM 30 CỦA NGUYỄN ĐÌNH TOÀN & VŨ THÀNH AN

Đêm 30 Tết thường đem lại cho chúng ta những cảm giác bâng khuâng. Vào thời khắc giao mùa con người thường quên đi những âu lo và phiền muộn. Một năm đã trôi qua...Và những lúc như thế chúng ta thường nghe nhạc để nhớ về những tháng ngày xưa cũ...

"Anh đến thăm em đêm ba mươi" là một tình khúc của Vũ Thành An. Bloger thường nghe bản nhạc này trước khi đón giao thừa. Cũng chừng đó ca từ ngần ấy giai điệu sao mỗi lần nghe lại chúng ta lại thấy nôn nao và ấm áp. Cái rung cảm của năm nào vẫn trở lại đầy ắp trong lời thì thầm của mấy chục năm về sau...

"..Tay em lạnh để cho tình mình ấm
Môi em mềm cho giấc ngủ anh thơm
Sao giao thừa xanh trong đôi mắt ngoan
Trời sắp Tết hay lòng mình đang Tết..."


Tình ca Vũ Thành An chứa đầy niềm u uất bẽ bàng của một tình yêu vừa chớm đã vội tan. Âm nhạc của ông sâu đậm và chứa đầy tính nhân văn. Ai đã từng cô đơn và bất hạnh mỗi khi nghe lại những tình khúc ông viết mới thấy hết được sự vỗ về êm ái trong đau thương và mất mát. Dường như trong nghiệt ngã của định mệnh con người luôn muốn gom góp những hạnh phúc mà người ta nhận từ thế giới huyễn hoặc và đầy cạm bẫy này..

Lâu lắm rồi dễ chừng trên 40 năm những ca khúc nổi tiếng ngày ấy vẫn còn nguyên những óng chuốt mềm mại và ngọt ngào...
Nói đến nhạc sĩ Vũ Thành An người ta thường nhớ đến thi sĩ Nguyễn Đình Toàn (sinh 1936 tại Hà Nội di cư vào Nam 1954). Thơ và nhạc thường quyện lấy nhau 2 ông đã cùng nhau cho ra đời những nhạc phẩm nổi tiếng: Tình khúc Thứ Nhất Anh đến thăm em đêm 30 và sau đó là những bài "Không tên..." nổi tiếng một thời.

Vũ Thành An sinh năm 1943 tại Hải Hậu Nam Định. Năm 1954 ông theo gia đình di cư vào miền Nam. Năm 1960 ông vào học trường trung học Nguyễn Trãi và theo học nhạc sĩ Chung Quân cùng với Ngô Thụy Miên và Đức Huy. Năm 1961 thi hỏng Tú tài ông về trường Hưng Đạo để học tiếp Đệ nhị và tốt nghiệp Tú tài Toàn phần vào năm 1963. Vũ Thành An tiếp tục học Đại học Luật Sài Gòn và tốt nghiệp vào năm 1971.

Sự nghiệp âm nhạc của Vũ Thành An bắt đầu vào năm 1963. Khi đó ông gặp Nguyễn Đình Toàn một nhà thơ nhỏ nhẹ lời nói êm như ru nhưng ẩn chứa nhiều sự khinh bạc đối với cuộc đời... Ca khúc đầu tay "Tình khúc thứ nhất" phổ thơ của Nguyễn Đình Toàn đã làm cho ông nổi tiếng và trở thành tâm điểm thời bấy giờ. Những năm tiếp theo ông bắt đầu viết những bản nhạc không tên và phát hành tập nhạc "Những bài không tên" vào năm 1969.

Chuỗi sáng tác của Vũ Thành An từ "Tình Khúc Thứ Nhất" "Em Đến Thăm Anh Đêm Ba Mươi" và các bản "Không Tên" được giới sinh viên học sinh đón nhận nồng nàn và trở thành một dòng nhạc mang dấu ấn lãng mạn và cũng rất riêng của ông. "Nhạc Tình Vũ Thành An" là một kết hợp của âm điệu nhẹ nhàng lã lướt với lời hát như quyện vào tâm hồn người nghe . Những diễn tả đau thương trách cứ giận hờn theo từng cung bậc ập vào tâm khảm đến rã rời ray rứt . Ai chẳng từng yêu chẳng từng xót xa và lo âu ?

Có thể nói rằng Vũ Thành An cùng với Trịnh Công Sơn Ngô Thụy Miên Từ Công Phụng Lê Uyên Phương ... tạo thành một lớp nhạc sĩ mới đầy tài năng của một giai đoạn âm nhạc trước năm 1975 ở miền Nam Việt Nam

Năm 1991 Vũ Thành An rời Việt Nam và định cư tại Hoa Kỳ
.
Với giai điệu sang trọng, tiếng hát ấm áp và khắc khoải của Anh Khoa và Khánh Ly với ca khúc "Em đến thăm em đêm ba mươi" sẽ đưa bất cứ những ai từng thao thức về tình yêu và trăn trở với một hình bóng phải im lặng và suy ngẫm...

( Theo nhà văn Trương Văn Khoa )


Image

Anh Đến Thăm Em Đêm 30 - Anh Khoa

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Thơ:Nguyễn Đình Toàn
Nhạc: Vũ Thành An

Anh đến thăm em đêm ba mươi
Còn đêm nào vui bằng đêm ba mươi
Anh nói với người phu quét đường
Xin chiếc lá vàng làm bằng chứng yêu em.

Tay em lạnh để cho tình mình ấm
Môi em mềm cho giấc ngủ em thơm
Sao giao thừa xanh trong đôi mắt ngoan
Trời sắp Tết hay lòng mình đang Tết.

Tháng ngày đã trôi qua
Tình đã phôi pha
Người khuất xa
Chỉ còn chút hương xưa
Rồi cũng phong ba
Rụng cùng mùa.

Dòng sông đêm
Hồn đen sâu thao thức
Ngàn vì sao mọc
Hay lệ khóc nhau
Đá buồn chết theo sau
Ngày vực sâu
Rớt hoài xuống hư không
Cuộc tình đau....

For this message the author hat@ has received thanks: 4
BinhMinh(Mon Feb 12, 2018 6:27 pm), Duyên Chi(Mon Feb 12, 2018 6:11 pm), lachong(Mon Feb 12, 2018 6:25 pm), Ngô Đồng(Mon Feb 12, 2018 6:04 pm)
Rating:25%
 
hat@
 
Posts: 16616
Joined: Thu Aug 26, 2010 3:35 am
Has thanked: 28726 times
Have thanks: 52488 times

NHẠC SĨ HOÀI LINH VÀ " XUÂN MUỘN "

Postby hat@ » Sat Feb 17, 2018 6:27 am

NHẠC SĨ HOÀI LINH VÀ " XUÂN MUỘN "

Nhạc sĩ Hoài Linh (1925 - 1995) tên thật là Lê Văn Linh, người gốc miền Bắc, sinh vào khoảng 1925 thuộc nhóm nhạc sỹ nhạc Vàng. Trước 1975, ông hoạt động trong đoàn văn nghệ Vì Dân (thuộc Nha Cảnh sát Quốc gia) với cấp bậc Trung úy dưới quyền điều khiển của nhạc sỹ Nguyễn Văn Đông. Ngoài ra ông còn có 2 bút hiệu khác là Hà Vị Dương, Lục Bình Lê.

Cũng giống như các nhạc sĩ giai đoạn cuối những năm 1950, trước khi chuyển sang và thành công với dòng nhạc Vàng (1963 - 1975), Hoài Linh cũng sáng tác những bài hát có nét nhạc cổ điển ảnh hưởng bởi giai đoạn trước đó, lời ca các bài hát giai đoạn này lãng mạn nhưng chưa vương khói lửa chiến chinh. Ca khúc nổi tiếng nhất của ông giai đoạn này là Nếu Đừng Dang Dở (tiếng hát Lệ Thu).

Đầu thập niên 1960, ông chuyển sang dòng nhạc vàng và nhanh chóng nổi tiếng với nhạc phẩm Sầu Tím Thiệp Hồng (tiếng hát Hà Thanh). Ca khúc đã trở thành bài hát lý tưởng dành cho các cặp song ca như Chế Linh – Thanh Tuyền và sau này là Tuấn Vũ – Giao Linh .v.v...

Từ đó cho đến 1975, ông liên tục cho ra đời những tác phẩm được thính giả khắp nơi yêu thích. Nhạc của Hoài Linh mang nhiều chủ đề, từ tình cảm đôi lứa như: Áo Em Chưa Mặc Một Lần, Thiệp Hồng Anh Viết Tên Em, Về Đâu Mái Tóc Người Thương, Giọt Lệ Vu Quy, Căn Nhà Màu Tím, Hai Đứa Giận Nhau, Nhịp Cầu Tri Âm …, đến chủ đề về người lính như: Xin Tròn Tuổi Loạn, Lính Nghĩ Gì, Lá Thư Trần Thế, Tám Nẻo Đường Thành …, ông còn có những tác phẩm mang đề tài về quê hương, ca ngợi thiên nhiên như Khách Lạ Đò Xưa, cũng như các ca khúc về Xuân như Xuân Muộn, Tâm sự nàng xuân.

Mời thưởng thức một ca khúc đặc sắc của nhạc sĩ mang tên " Xuân MUỘN " sáng tác tặng cho những người lính trong thời kỳ chiến tranh của đất nước.

" Nhiều khi mơ ước đi lạc vào thiên thai
Để theo Lưu Nguyễn xa biệt hẳn cõi đời
Tiên giới không Xuân Hạ Thu Đông
Bốn mùa hoa nở đào tiên dâng
Điện vút đài cao chín tầng ..."


*********
Xuân Muộn - Hà Thanh

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Nhạc & Lời : Hoài Linh

Nhiều khi mơ ước đi lạc vào thiên thai
Để theo Lưu Nguyễn xa biệt hẳn cõi đời
Tiên giới không Xuân Hạ Thu Đông
Bốn mùa hoa nở đào tiên dâng
Điện vút đài cao chín tầng

Chiều ba mươi Tết ta còn gì cho nhau
Lại thêm Xuân nữa gieo nhẹ vào mái đầu
Đâu đó vu vơ vài tiếng pháo
Giữa lòng quê mẹ còn binh đao
Thấy hoa xót mai thương đào

Xuân ơi, Xuân từ đâu đến
Ta cố quên em, Đông tàn đến tìm
Trần gian nhiều đau khổ rồi
Chờ bàn tay nhung gấm vuốt ve tươi lòng thế nhân

Giàu vui mong đón Xuân về bằng cao sang
Nghèo lo Xuân đến chân thành bằng tấm lòng
Chân bước trong đêm tàn ngõ tối
Giao thừa Xuân muộn dạ không vui
Có người đón Xuân quên cười...

For this message the author hat@ has received thanks: 3
Duyên Chi(Sat Feb 17, 2018 7:00 am), lachong(Sat Feb 17, 2018 6:54 am), Ngô Đồng(Sat Feb 17, 2018 6:48 am)
Rating:18.75%
 
hat@
 
Posts: 16616
Joined: Thu Aug 26, 2010 3:35 am
Has thanked: 28726 times
Have thanks: 52488 times

Re: Tản Mạn về NHẠC SĨ, CA SĨ và NHẠC PHẨM

Postby hat@ » Sat Feb 24, 2018 6:51 am

“Nhiều năm nữa, người ta có thể viết nên những bài thơ hay hơn, nhưng khó mà thương đau cao vút như lời của Nguyễn Đình Toàn và nhạc của Vũ Thanh An qua '' Tình Khúc Thứ Nhất "
. . . ( Nhà thơ Trần Tiến Dũng )

Ngày về quê xa lắc lê thê
Trót nghe theo lời u mê ...


Tình Khúc Thứ Nhất - Thái Hiền

www.youtube.com Video from : www.youtube.com

Nhạc: Vũ Thành An
Lời: Nguyễn Đình Toàn

Tình vui theo gió mây trôi
Ý sầu mưa xuống đời
Lệ rơi lấp mấy tuổi tôi
Mấy tuổi xa người
Ngày thần tiên em bước lên ngôi
Đã nghe son vàng tả tơi
Trầm mình trong hương đốt hơi bay
Mong tìm ra phút sum vầy

Có biết đâu niềm vui đã nằm trong thiên tai
Những cánh dơi lẻ loi mù trong bóng đêm dài
Lời nào em không nói em ơi
Tình nào không gian dối
Xin yêu nhau như thời gian làm giông bão mê say
Lá khóc lên lời cây
Gió lũ đưa đường mây
Có yêu xin những ngày thơ ngây
Lúc mắt chưa nhạt phai
Lúc tóc chưa đổi thay
Lúc môi chưa biết dối cho lời

Tình vui trong phút giây thôi
Ý sầu nuôi suốt đời
Thì xin giữ lấy niềm tin dẫu mộng không đền
Dù trời đem cay đắng gieo thêm
Cũng xin đón chờ bình yên
Vì còn đây câu nói yêu em
Âm thầm soi lối vui tìm đến

Thần tiên gẫy cánh đêm xuân
Bước lạc sa xuống trần
Thành tình nhân đứng giữa trời không
Khóc mộng thiên đường
Ngày về quê xa lắc lê thê
Trót nghe theo lời u mê
Làm tình yêu nuôi cánh bay đi
Nhưng còn dăm phút vui trần thế

For this message the author hat@ has received thanks: 4
BinhMinh(Sat Feb 24, 2018 6:36 pm), Duyên Chi(Sat Feb 24, 2018 7:24 am), lachong(Sat Feb 24, 2018 7:04 am), Ngô Đồng(Sat Feb 24, 2018 6:38 pm)
Rating:25%
 
hat@
 
Posts: 16616
Joined: Thu Aug 26, 2010 3:35 am
Has thanked: 28726 times
Have thanks: 52488 times

Previous

Return to Tản Mạn Cuộc Sống

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest

cron