Ngày Xuân mua vui với ĐỐ KIỀU

Ngày Xuân mua vui với ĐỐ KIỀU

Postby DIEU DUC » Thu Feb 14, 2013 1:37 am

Ngày xưa, nhất là vào những ngày xuân người ta có các hội vui để hai bên nam nữ hát đố nhau về truyện Kiều thật hào hứng và trước khi đố, cả hai phe nam nữ đồng hát lên những câu hát trống quân để tăng phần trữ tình:
Một đàn cò trắng bay chung,
Bên nam, bên nữ ta cùng hát lên.
Hát lên một tiếng linh đình,
Cho loan sánh phượng, cho mình sánh ta.

Những câu đố Kiều trong dân gian còn truyền tụng như sau:

NỮ ĐỐ:
Truyện Kiều anh đã thuộc lòng,
Đố anh kể được hai dòng toàn nôm?

NAM ĐÁP:
Này chồng, này mẹ, này cha,
Này là em ruột, này là em dâu.

NỮ ĐỐ:
Truyện Kiều anh thuộc đã thông,
Đố anh kể được hai dòng toàn nho?


NAM ĐÁP:
Hồ công quyết kế thừa cơ,
Lễ tiên binh hậu, khắc cờ tập công.


NỮ ĐỐ:
Truyện Kiều anh thuộc từ lâu,
Đố anh đọc được một câu mười người?


NAM ĐÁP:
Hai bên mười vị tướng quân,
Đặt gươm, cởi giáp trước sân khấu đầu.

(Lúc Từ Hải sai binh sĩ rầm rộ đến đón Kiều)

NỮ ĐỐ:
Truyện Kiều anh thuộc đã nhiều,
Đố anh đáp được câu Kiều ngàn năm?


NAM ĐÁP:
Anh hoa phát tiết ra ngoài,
Nghìn thu bạc mệnh một đời tài hoa.


NỮ ĐỐ:
Truyện Kiều anh thuộc đã lâu,
Đố anh đọc được hai câu hết Kiều?

NAM ĐÁP:
Lời quê chắp nhặt dông dài,
Mua vui cũng được một vài trống canh.


NỮ ĐỐ:
Truyện Kiều anh thuộc từng vần,
Đố anh kể được ba lần trăm năm?

NAM ĐÁP:
Trăm năm trong cõi người ta,
Chữ tài, chữ mệnh khéo là ghét nhau.
Rằng trăm năm cũng từ đây,
Của tin gọi một chút này làm ghi.
Người đâu gặp gỡ làm chi,
Trăm năm biết có duyên gì hay không.

NỮ ĐỐ:
Truyện Kiều anh thường đọc luôn,
Đố anh kể được, bốn buồn, bốn khi?


NAM ĐÁP:
Buồn trông cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?
Buồn trông ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu?
Buồn trông ngọn cỏ rầu rầu,
Chân mây mặt nước một màu xanh xanh.
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.


(Tả cảnh buồn lúc Kiều ở Lầu Ngưng Bích)

Và:
Khi tựa gối, khi cúi đầu,
Khi vò chín khúc, khi chau đôi mày.


NỮ ĐỐ:
Truyện Kiều anh thuộc đã nhiều,
Đố anh kể được câu Kiều mười cho?

NAM ĐÁP:
Làm cho cho mệt cho mê,
Làm cho đau đớn ê chề cho coi!
Đã cho lấy chữ hồng nhan,
Làm cho cho hại, cho tàn, cho cân!


Từ nãy giờ phe nữ đố phe nam và phe nam đã đối đáp trôi chảy, mạch lạc, suông sẻ. Để tiếp tục mua vui bằng trò chơi trữ tình, bây giờ đến phiên phe nam đố phe nữ:

NAM ĐỐ:
Thấy em hay đọc truyện Kiều,
Cho nên anh hỏi mấy điều xem sao.
Kiều Vân em chị thế nào?
Tuổi ai hơn kém, má đào giỏi giang?

NỮ ĐÁP:
Hỏi chi ngoắt ngoéo hỡi chàng?
Thúy Kiều là chị rõ ràng hẳn hoi.
Hai người cùng vẻ sinh đôi,
Chàng xem trong truyện, chàng thời hiểu ra.
Đầu lòng hai ả tố nga,
Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân.
Hai người một tuổi, một năm,
Lấy đâu hơn kém mà thăm hỏi dò?
Kiều càng sắc sảo mặn mà,
Cho nên bạc mệnh ai mà chẳng hay!


NAM ĐỐ:
Thúy Kiều sao tệ lắm thay,
Phụ lòng Kim Trọng, nước mây sao đành?
Cầu Lâm chàng đoái chút tình,
Hàm oan những để một mình chịu riêng.
Uổng công thuê Lẫm, Thúy Hiên,
Uổng công thề thốt chẳng nên việc gì!


NỮ ĐÁP:
Thực chàng vụng nghĩ chẳng suy!
Thau đồng lẫn lộn, bấc chì chưa tinh.
Thúy Kiều là bậc bi kinh,
Chàng Kim cũng bậc trâm anh con nhà.
Có đâu ép liễu nài hoa,
Có đâu tang bộc như là ai kia.
Bởi chưng gia biến trăm bề,
Bán mình trăm lạng đền nghì muôn chung.
Dở dang duyên phận vợ chồng,
Đó là tại bởi tơ hồng cợt trêu,
Âu là cũng tại ông xanh,
Vẽ ra cho đủ mọi vành mà chơi.
Sự tình em đã kể rồi,
Xin chàng suy nghĩ liệu lời khen chê!


Phe nữ đối đáp cũng trơn tru suông sẻ không thua gì phe nam, chứng tỏ phe nữ cũng thuộc Kiều rành mạch. Để tiếp tục cuộc chơi, phe nữ đố tiếp phe nam, lần này các nàng ra quân bằng các câu đố càng hiểm hóc hơn với những lời hứa hẹn đong đưa trữ tình:

NỮ ĐỐ:
Đầu Kiều có một chữ nho,
Anh mà giải được em cho làm chồng,
Giữa Kiều có một chữ thông,
Anh mà giảng được bế bồng em đi.
Cuối Kiều có một chữ chi,
Anh mà đáp được em thì cho không.


NAM ĐÁP:
Đầu Kiều nói đến nho phong,
Vương Quan là chữ nối dòng nho gia.
Giữa Kiều cũng đã nghĩ ra,
Như anh giảng được em là của anh.
Đêm ngày một mực giấu quanh,
Rày lần mai lữa như hình chưa thông.
Cuối Kiều cũng đã nghĩ xong,
Em đừng hối hận đổi lòng mà sai.
Có tài mà cậy chi tài,
Chữ tài liền với chữ tai một vần.
Em ơi bước lại cho gần,
Một lời em hứa thánh thần chứng tri.....


Thi hào Nguyễn Du đã để lại cho hậu thế không những một áng văn chương tuyệt tác mà còn những thú vui tao nhã nữa. Tuy thế, Tố Như tiên sinh đã viết trong hai câu kết của Đoạn Trường Tân Thanh một cách thật khiêm nhường:
Lời quê chắp nhặt dông dài,
Mua vui cũng được một vài trống canh.

Kính chúc quí độc giả một Năm Mới Dồi Dào Sức Khỏe – An Khang – Thịnh Vượng

Tiền vào như nước Sông Đà,
Tiền ra nhỏ giọt như cà-phê phin.
Lê Thương– Virginia - USA

For this message the author DIEU DUC has received thanks: 2
hat@(Thu Feb 14, 2013 10:35 am), htdbui(Thu Feb 14, 2013 2:00 am)
Rating:12.5%
 
DIEU DUC
 
Posts: 9367
Images: 3009
Joined: Fri Jul 09, 2010 11:25 pm
Has thanked: 18170 times
Have thanks: 12235 times

Return to Thơ Tiền Chiến

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest

cron