Ngày Tết nói chuyện Hoa Mai

Ngày Tết nói chuyện Hoa Mai

Postby DIEU DUC » Sun Jan 29, 2012 2:43 am

Cô Uyển thương ,
Cảm ơn Cô Quỳnh Uyển đã chia sẽ bài viết về Hoa Mai , một tài liệu hay để chúng ta có thêm kiến thức về một loài hoa quí và mang nét đặc trưng của ngày Tết quê hương . Kính chúc Thầy Cô nhiều sức khỏe . Kính chúc Cô an tịnh tâm hồn trên đường về cỏi sáng .


Hoa mai tại Việt Nam mọc phổ biến ở miền Trung và miền Nam, đa phần là mai rừng tự nhiên. Sau này người ta sử dụng một số loại mai ghép lại với nhau và cho ra đời một loại mai nhân tạo đó chính là mai giảo nhiều cánh, số lượng cánh có thể lên đến hàng chục cho đến hàng trăm cánh xếp chồng lên nhau thành một đóa hoa dày và lớn. Nhưng thật ra hoa mai vàng trong tự nhiên cũng có loài đạt đến số lượng cánh rất cao (từ 12 cho đến 18 cánh). Mai tự nhiên có mùi hương tự nhiên rất thơm và thường nực nồng vào buổi sáng và dần dần mất mùi vào những khoảng thời gian còn lại trong ngày. Có lẽ vì buổi sáng sớm, nhiệt độ còn thấp, sương chưa tan nên hương thơm còn giữ lại trong không khí, đến khi mặt trời lên, nhiệt độ tăng dần, sương tan hết cũng là lúc hương hoa cũng tản ra trong không khí nên chúng ta nghĩ là hoa mất mùi sau khi mặt trời lên cao.
Image


Hoa mai tại Việt Nam có mười tám loại như sau:

1 - Mai năm cánh: Loại mai vàng mọc phổ biến tại miền Trung (Từ Đà Nẵng, Quảng Nam cho đến Khánh Hòa) và trên dãy trường Sơn, trong những khu rừng già. Đây là loại mai năm cánh tự nhiên, hoa nhỏ, thân vừa và nở hoa không nhiều và rậm như một số loài mai khác mà nở thưa thớt. Nhưng nếu lạc vào rừng mai này vào mùa xuân thì chúng ta sẽ thấy sắc hoa vàng rực rỡ cả một khu rừng, cả một triền núi và xác hoa rơi có khi vàng cả một dòng suối. Hương thơm ngập tràn và lan tỏa cả một vùng rộng lớn. Ở một số ngọn núi thuộc đồng bằng sông Cửu Long như tại vùng Thất sơn (bảy núi) cũng có loại mai này nhưng ít hơn và rải rác không tập trung.

Image


2 - Mai núi:
Cũng là một loại mai rừng nhưng có số lượng cánh nhiều hơn từ 12 cho đến 18 cánh, có khi còn hơn thế nữa. Mai này mọc trên những núi đá khô khốc và sống chủ yếu bằng hơi sương, nước mưa và nước ngầm trong lòng đất cộng với khí hậu ẩm thấp của miền núi. Loài mai này thường xuất hiện nhiều tại các vùng núi thuộc Tây Nguyên và nước bạn Campuchia.

3 - Mai chủy:
Cũng là một loại mai rừng nhưng thân cây rất to, hoa nhiều, lá rộng, xanh bóng và có hình răng cưa. Loại mai này có hoa mọc thành chùm rất đẹp nên gọi là mai chủy (chủy có nghĩa là chùm, quần thể, quây quần lại, đặc nghẹt).

Image


4 - Mai động, mai Sẻ:
Là một loại mai chuyên mọc ở những vùng cát trắng gần biển. Loại mai này có thân suôn thẳng và tròn và trổ bông thưa thớt. Nếu chúng trổ năm cánh thì gọi là mai sẻ, còn nếu có hơn năm cánh thì đúng là loại mai động. Mai động và mai sẻ mọc rải rác từ các tỉnh từ Quảng Bình, Quàng Trị vào tận các vùng duyên hải thuộc miền trung và có khi thấy chúng ở các vùng đồi cát trắng thuộc miền nam như Tây Ninh, Đồng Nai, Biên Hòa v..v..

Mai sẻ
Image


5 - Mai chùm gửi, mai Tỳ bà, mai Vương:
Là một loại mai sống nhờ trên thân cây khác, nhất là các loại cây cổ thụ to lớn, chúng sống bám vào thân cây, một phần hút chất dinh dưỡng từ đất, một phần hút chất dinh dưỡng từ cây mà chúng bám vào. Không giống các loại chùm gửi khác chỉ bám trên thân cây khác, mai chùm gửi sống phân nửa dựa vào bộ rễ bám vào lòng đất của nó. Mai chùm gửi có thân ghồ ghề, cứng và xù xì cùng với những khối u kì dị. Chồi và tược cũng như hoa đâm ra từ những khối u đó. Hoa trổ khá dày và khít thành từng chùm đặc nghẹt. Có nơi còn gọi nó là mai tỳ bà hay mai vương.

6 - Mai hương, mai thơm hay mai ngự:
Là một loại mai vàng có mùi hương rất thơm, thơm hơn tất cả các loài mai khác. Mùi hương của nó rất đặc biệt và có lẽ là nồng nàn hơn tất cả các loài mai nên nó được gọi là mai hương cho đúng với tính chất đặc biệt của loài mai vàng năm cánh này. Ở Bến Tre cũng có rất nhiều loại mai này mà người dân ở đây gọi nó bằng một cái tên rất miệt vườn là "Mai thơm" vì nó rất thơm, thơm hơn những loại mai thông thường mà người dân Nam bộ thường gặp. Ở Huế, loại mai này còn được gọi là "Mai ngự" vì nó được trồng trong cung và rất được Hoàng tộc mến chuộng dùng làm quà biếu cao cấp nên nó gọi là "Mai ngự".

Image


7 - Mai châu (Mai trâu):
Là một loại mai trổ hoa rất lớn, hoa của loài mai này lớn một cách lạ thường, cánh to và rộng, màu vàng rực. Mỗi đóa hoa có đường kính hơn 5cm nên người ta gọi nó là mai trâu mà người Nam bộ thường đọc trại ra thành "mai châu".

8 - Mai liễu:
Là một loại mai có cành rất mềm và rũ xuống như cây liễu, hoa trổ rất ít. Lá mai nhọn và nhỏ, thon dài như lá liểu nên được gọi là mai liễu.

9 - Mai nhọn: Là một loại mai có lá dài và nhọn, nụ hoa và cánh hoa cũng có hình dạng tương tự.

Image


10 - Mai Cà Ná: Là loại mai đặc trưng mọc tại vùng biển Cà Ná thuộc tỉnh Ninh Thuận. Loài mai này có thân nhỏ, èo uột, cành rất giòn, dễ gẫy, lá hình bầu dục, trơn láng và có răng cưa quang rìa lá. Người dân ở đây gọi nó là mai rừng Cà Ná

11 - Mai Vĩnh Hảo:
Vào địa phận của tỉnh Bình Thuận, thuộc huyện Tuy Phong, xã Vĩnh Hảo, nơi có nguồn nước khoáng thiên nhiên nổi tiếng nhất Việt Nam là "Nước khoáng Vĩnh Hảo" thì có một loại mai vàng nữa cũng là loài đặc trưng của vùng này, không khác gì mấy so với mai Cà Ná nhưng nó lại được người dân ở đây đặt cho cái tên theo địa danh nơi nó đang sống là "Mai Vĩnh Hảo". Mai Vĩnh Hảo có thân cứng, lá nhỏ, hoa to và phẳng, đặc biệt rất lâu tàn.

Image


12 - Mai tứ quý:
Loài mai đặc trưng của vùng Nam bộ. Mai này cũng trổ hoa vàng nhưng sau khi cánh hoa rụng đi thì đài hoa còn lại năm cánh màu đỏ với nhụy hoa và ba hạt màu đen như hạt đậu. Năm cánh hoa màu đỏ cũng tròn trịa và giống hình một đóa hoa mai. Do tính chất nở hai lần trên cùng một đóa nên người ta còn gọi mai tứ quý là nhị độ mai. Mai này trổ bông lác đác quanh năm nên mới gọi là mai tứ quý (xuân, hạ, thu, đông đều trổ hoa). Mai tứ quý thân sần sùi và đen. Có cây phát triển rất to và cao nhưng đa số là những cây lâu năm. Càng lâu năm nhìn nó càng cổ kính và chắc chắn.

Image


13 - Mai giảo:
Là loại mai có rất nhiều cánh được ghép lại từ nhiều loại mai khác nhau trên cùng một cây mai. Mai giảo lấy gốc mai vàng làm chủ đạo sau đó ghép nhánh của các loại mai khác vào để cho ra đời một loại mai có rất nhiều cánh, rất nhiều màu sắc trên cùng một cây mai. Loại này là loại mai nhân tạo mà chúng ta thấy rất nhiều hiện nay trên thị trường mai tết.

Image


Sáu loại mai trên thế giới:

1 - Mai vàng Campuchia (Mai Cao Miên):
Tên khoa học là Ochna integerrima. Hoa mai có từ 5 đến 9 cánh, khi nở ra thì úp ngược về phía cuống hoa chứ không xòe rộng như các loại mai Việt Nam, hoa có màu vàng tái (sậm gần như cam đậm). Loại mai này cũng có thấy ở Việt Nam, phần nhiều mọc trong những khu rừng thuộc miền Nam và miền Trung. Chúng là loài cây hoang dã cũng có phân bố ở một số nơi có cồn cát nóng và ven những bờ sông râm mát. Mai vàng Campuchia thuộc dạng thân gỗ, nhánh gầy, mảnh và dài. Lá đơn màu xanh nhạt và bóng mọc thưa trên cành, mép lá có răng cưa nhỏ. Hoa mọc ra từ nách lá thành chùm, cuống hoa ngắn, đài hoa xanh bóng và không che kín nụ. Ở Việt nam người ta thường dùng loại mai này để ghép thành mai giảo vì nó có khả năng tăng số lượng cánh lên rất cao. Không những thế mà hiện nay nó còn có ba màu do lai ghép là đỏ, vàng và trắng.

Ochna integerrima Ochna integerrima Ochna integerrima
Image


2 - Mai vàng Nam Phi:
Có khoảng 12 loài mai thuộc chi họ mai Ochna bao gồm dạng cây lẽ và cây mọc thành bụi. trong đó có hai loài phổ biến là Ochna pretoriensis và Ochna pulchra. Hai loài này xuất hiện rất nhiều tại vùng Koppie. Loài Ochna pulchra cao khaong3 7m, vỏ cây thường có hiện tượng tróc ra, lá dễ rụng. Chúng mọc hoang dã ở rừng, vỏ cây màu xám, xù xì ở gốc, pah62n thân cây bị tróc vỏ màu kem nhạt. Mai Châu Phi có hai màu vàng và hồng. Ngoài ra ở Nam Phi còn có các loại mai rất giống với mai tứ quý tại Việt Nam.

Image

Image


3 - Mai vàng Myanmar (Miến Điện):
Ở đất nước Phật giáo này có một loài mai mang tên khoa học là Ochna serrulata gần giống với loại mai Nam Phi. Tuy nhiên hình thức của hoa mai có khác đôi chút ở chổ cánh hoa bẹt hoặc có bầu noãn đỏ như mai tứ quý, tồn tại rất lâu trước khi rụng hoàn toàn.

Image


4 - Mai vàng Indonesia:
Có tên khoa học là Ochna kirkii Oliv, Ochna serrulata. Tất cả đều có nguồn gốc từ Châu Phi, tuy nhiên do địa chất khác nhau nên chúng có ngoại hình lớn hơn mai Châu Phi. Có loài nở hoa vào mùa xuân, mùa hè hoặc nở cả bốn mùa như mai tứ quý.
Image


5 - Mai vàng Madagascar: Là loại mai có tên khoa học là Ochna greveanum với năm cánh tròn trịa, dúm bèo theo rìa cánh giống như mai cánh dúm ở Việt Nam, lá mai dài và rũ xuống từng chùm.

Image


6 - Mai vàng Châu Phi:
Khác với mai vàng Nam Phi vì nó giống mai vàng năm cánh của Việt Nam nhưng có tên khoa học khác là Ochna thomasiana thuộc dạng cây bụi, lá hình oval, đầu lá nhọn và bén dài khoảng 10cm. Hoa rộ trên cành vào mùa xuân, nhưng đôi khi lại bất chợt nở hoa vào mùa hè nhưng số lượng ít hơn. Cánh hoa thon dài khoảng 2cm, đài hoa bung ra rộng và trở thành màu đỏ tía, bên trong có trái non màu xanh giống như mai tứ quý của Việt Nam.

Image


Đó là các loại mai của Việt Nam và thế giới, trong đó có loài thứ 4, thứ 6 và thứ 7 đã mang bảy cái tên khác nhau theo cách gọi của dân gian Việt Nam. Đúng là hoa mai rất đa dạng và phong phú chủng loại.

Ở Trung Quốc họ vẫn gọi cây đào là cây mai vì có nhiều loại rất giống hoa mai nhất là hồng đào và bạch đào mà họ hay gọi là hồng mai và bạch mai, nhưng cánh mai tròn và nhỏ như cánh đào, nhụy hoa rậm và dày, thân cây giống hệt như cây đào nên thường gọi là đào chứ không gọi là mai.

Image



Ngày tết nói chuyện về sự phong phú của cây mai để chúng ta cùng nhau tìm hiểu về loại hoa đặc trưng của mùa xuân này. Hoa mai là biểu tượng của sự may mắn, tốt đẹp, một sự khởi đầu hoàn hảo và thịnh vượng cho một năm mới. Hoa mai còn có ý nghĩa xua đuổi những điều xấu xa, không tốt đẹp cho một năm luôn được bình an, hanh thông và phát đạt.

For this message the author DIEU DUC has received thanks: 2
htdbui(Sun Jan 29, 2012 7:08 am), KHÚC MINH HƯƠNG(Sun Jan 29, 2012 10:37 pm)
Rating:12.5%
 
DIEU DUC
 
Posts: 9377
Images: 3013
Joined: Fri Jul 09, 2010 11:25 pm
Has thanked: 18170 times
Have thanks: 12235 times

Re: Ngày Tết nói chuyện Hoa Mai

Postby Thênh Thang » Sun Jan 29, 2012 4:18 pm

Chúng em cảm ơn Cô Quỳnh Uyển , luôn thương yêu và gởi những tài liệu hay , sưu tầm giá trị .
Kính chúc Cô Thầy luôn hạnh phúc an vui .

Em cảm ơn chị Diệu Dức :P .

For this message the author Thênh Thang has received thanks: 2
htdbui(Sun Jan 29, 2012 8:58 pm), KHÚC MINH HƯƠNG(Sun Jan 29, 2012 10:37 pm)
Rating:12.5%
 
Thênh Thang
 
Posts: 1080
Joined: Sat Jul 16, 2011 2:46 pm
Has thanked: 0 time
Have thanks: 3193 times

Re: Ngày Tết nói chuyện Hoa Mai

Postby DIEU DUC » Tue Feb 03, 2015 12:07 am

Ngày xuân, tản mạn về Hoa Cúc


Chuyện kể rằng: hồi xa xưa có một gia đình nghèo có hai mẹ con sống rất an bình trong một ngôi nhà nhỏ. Người mẹ tảo tần làm lụng nuôi con. Người con còn nhỏ nhưng rất hiếu thảo, biết vâng lời và chăm chỉ. Nhưng rồi một ngày kia người mẹ lâm trọng bệnh. Người con thương mẹ lắm, nên dù nhà nghèo em vẫn cố gắng chạy chữa những thầy lang giỏi nhất trong vùng. Nhưng sức khỏe người mẹ càng ngày càng yếu đi. Người con lo lắng, quyết tâm tìm những thầy chửa bệnh cho mẹ. Em đi mãi, đi mãi; qua bao làng mạc, núi sông, ăn đói mặt rách vẫn không nãn lòng. Một hôm đi qua một ngôi chùa, em xin phép sư trụ trì được cầu phước cho em. Tấm lòng hiếu thảo của em động đến cả trời xanh. Trời nghe phải nhỏ lệ, đất nghe phải cúi mình. Đức Phật từ bi cảm thương tấm lòng hiếu thảo của người con. Động lòng trắc ẩn, Người đã hóa thân thành một nhà sư, đi ngang qua chùa và tặng em một Bông Hoa Cúc vàng rực. Đức Phật nói: "Ta cho con bông hoa này, nó là biểu tượng của sự sống, là bông hoa chứa đựng niềm hy vọng, là ước mơ của loài người, là thần dược để chửa bệnh cho mẹ con. Nhưng con phải nhớ, cứ một năm là hoa sẽ rụng đi một cánh. Bông hoa này có bao nhiêu cánh thì mẹ con chỉ sống được có bấy nhiêu năm" .
Người con cảm tạ Đức Phật và đếm cánh hoa. Em đau buồn khi biết hoa chỉ có năm cánh, nghĩa là người mẹ chỉ sống được với em 5 năm mà thôi. Thương mẹ quá, em liều xé nhỏ từng cánh hoa cho đến khi không đếm được bông hoa có bao nhiêu cánh. Người mẹ nhìn hoa như nhìn thấy được lòng hiếu thảo của con, và Phật đã độ cho bà sống được rất lâu bên người con.
Bông hoa vàng có vô số cánh là biểu hiệu của sự sống, là ước mơ trường tồn, là chúc lành mọi bệnh tật của con người.
Sau này, người đời gọi đó là hoa Cúc.


Cúc thuộc họ (Compositeae) composite, có nghĩ là hợp lại - để giải thích cấu trúc mỗi bông hoa là một tập hợp gồm những cánh nhỏ trên một cuống hoa. Cúc có đặc tính chịu lạnh, một số nở vào mùa thu, và một số khác khai hoa khi tiết xuân trở về.

Image

( Vườn hoa cúc vàng tại Mỹ Bình, Phan Rang chuẩn bị để bán vào dịp Tết)

Tại Việt Nam - Hoàng Cúc hay Hoa Cúc Vàng tượng trưng cho lòng quí mến, sự vui mừng.
Bạch Cúc hay Hoa Cúc Trắng là sự ngây thơ, duyên dáng.
Cúc Thạch Thảo hay Cúc Tím là sự quyến luyến chia tay.
Hồng Cúc hay Cúc Đỏ là sự thành công, may mắn.
Với đời sống chúng ta, thiên nhiên góp phần quan trọng để thăng hoa cuộc sống. Trong thiên nhiên, muôn hoa tươi thắm vào mùa xuân. Hoa Cúc trong đời sống tâm linh người Việt được tôn quí, thể hiện trong những bức tranh Tứ Quí của người xưa "Tùng Trúc Cúc Mai". Hoa Cúc là biểu tượng cho sức sống, sự thịnh vượng, tình cảm thương yêu, và lòng hiếu thảo con người.

Người ở trên lầu , hoa dưới sân
Vô ưu ngồi ngắm khói trầm xông
Hồn nhiên người với hoa vô biệt
Một đóa hoa vàng chợt nở tung.
( Huyền Quang)
Ngài Huyền Quang dưới đời nhà Trần đã đã đặt thơ nói lên cảm nhận về Hoa Cúc trong sương lạnh buổi thu vàng:
Khi mọi loài hoa rơi chật đất
Dậu Đông hoa cúc vẫn chưa tan.

Thi sĩ Nguyên Sa và nhạc sĩ Ngô Thụy Miên trong ca khúc " Tuổi 13" khiến chúng ta liên tưởng hoa cúc trong văn chương khi so sánh hoa cúc và tình yêu:
Áo nàng vàng anh về yêu hoa cúc
Áo nàng xanh anh mến lá sân trường

Rồi một nhà thơ nào đó đã nói về hoa cúc vàng:
Hoa cúc hoa mai vàng mấy thuở
Chiều xưa guốc nội với trâm cài
Em đến áo vàng hoa xuống phố
Mở say lòng bướm mộng đời ai

Cúc là loài hoa đẹp, thanh cao, hương thơm ngan ngát, cánh hoa không rụng như nhiều loại hoa khác nên được dùng để chưng Tết, để cúng kính. Các gia đình Việt Nam trong nhiều tầng lớp khác nhau đều thích có chậu hoa cúc vàng chưng trong nhà như một niềm vui, chúa xuân về gỏ cửa mọi nhà

Image

Thức dậy cùng ánh dương
Lung linh ngàn tia nắng
Như sương mai tỏa sáng
Trong vòng tay bình minh
Kìa! xem hoa cúc nở .
- D Đ -
DIEU DUC
 
Posts: 9377
Images: 3013
Joined: Fri Jul 09, 2010 11:25 pm
Has thanked: 18170 times
Have thanks: 12235 times

Re: Ngày Tết nói chuyện Hoa Mai

Postby DIEU DUC » Wed Feb 25, 2015 10:37 pm

QUÁCH GIAO

Bút hiệu: Quách
Tùng Phong
Sinh năm 1934
Con nhà thơ Quách Tấn
Theo học tại các trường Đại hoc Y Dược, Đại học Luật khoa và Đại học Văn khoa tại Sài Gòn.
Năm 1955 khi còn là học sinh trường trung học tư thục Kim Yến ở Nha Trang, Quách Giao đã tham gia đăng thơ trên tờ Gió Mới. Vì mục đích của tờ báo chuyên về xã hội nên các bài thơ đăng trên báo đều có màu sắc xã hội nên Quách Giao đã dùng biệt hiệu là Vương Kiều Thu (Biệt hiệu này dựa theo tên của nhà thơ nữ Anh Thơ tên thật là Vương Kiều Ân). Người chịu trách nhiệm là ông Trần Tấn Long cư ngụ tại đường Hoàng Tử Cảnh (nay là Hoàng Văn Thụ) Báo ra được 12 số bắt đầu từ tháng 5 năm 1955 đến tháng 12 năm 1956 thì đình bản

Tại Huế Quách Giao có thơ đăng trên Tạp Chí Lành Mạnh. Ở Sài Gòn cộng tác với các báo Bách Khoa, Văn Học cho đến năm 1975.

Năm 1988 Quách Giao cùng với phụ thân là nhà thơ Quách Tấn viết và xuất bản tập lịch sử Nhà Tây Sơn, Đây là cuốn sách viết về lịch sử nhà Tây Sơn từ thủa khởi nghiệp cho đến tàn suy. Tư liệu đã dùng tài liệu trong các bộ sách viết từ thời Tây Sơn do các văn thần triều Tây Sơn, và các nhà khoa bảng trong các thời nhà Nguyễn viết thành sách cùng với các câu chuyện do các vị lão thành địa phương kể lại. Cuốn Nhà Tây Sơn được tái bản nhiều lần (4 lần trong nước và một lần ở nước ngoài )

Các sách viết chung với thân phụ ông còn có: Võ Nhân Bình Định (nxb Trẻ năm 2001) và một số lớn các tác phẩm văn xuôi kể cả thơ.


MAI VÀNG NHA TRANG

Trước đây Nha Trang nổi tiếng về mai vàng. Có hai khu vực hiện nay tuy không còn mai nở vàng vào mùa Xuân nhưng vẫn còn lưu lại trong lòng những người lớn tuổi đã từng sống trên Xứ Trầm Hương, cảnh hoa mai nở đẹp trong mùa Xuân... Đó là đồi mai Trại Thủy và rừng mai Phước Hải.

Hòn Trại Thủy là một núi đất lẫn sỏi cùng những tảng đá hoa cương to lớn. Trên sườn núi những khóm mai cổ thụ mọc chen chúc giữa các tảng đá, cành lá sum suê. Khi Xuân về hoa mai nở vàng cả núi. Hết mùa hoa mai, lá mai đậm và láng bao phủ núi một màu xanh lặc lìa và anh ánh. Sang Đông lá mai rụng hết, cảnh núi trở nên xanh xám, in những nét đen nhạt của những cành mai khúc khuỷu, những cội u nần của những khóm mai già rắn rỏi. Cảnh sắc mùa nào cũng đẹp đẽ, nên thơ. Do đó núi còn có tên nữa là Hoàng Mai Sơn. Thêm nữa vì do hình dáng núi giống hình một con dơi nằm sải cánh, đầu hướng về Nam và trên núi có những tảng đá hoa cương lóng lánh dưới ánh mặt trời. Cổ nhân vịnh Hoàng mai sơn có câu:

Hoàng Mai sơn hạ La Phù mộng
Ngọc Bức danh trung Hiệp Phố tình
(Dưới núi Hoàng Mai chợp được giấc mộng La Phù; Trong tiếng Ngọc Bức, có ngậm chứa tình Hiệp Phố).

Giấc mộng La Phù nhắc ta nhớ đến câu chuyện của nhà thơ Triệu Sư Hùng mùa Xuân đi lạc vào rừng mai nơi núi La Phù gặp được giai nhân cùng uống rượu ngâm thơ, ngắm mai vàng nở trong rừng tuyết và nghe đàn sáo giữa rừng hương mai. Thi nhân say rượu ngủ thiếp đi và khi tỉnh giấc thì thấy mình đang nằm ngủ dưới một cội mai hoa nở đầy cành và có đôi chim oanh đang tỉa lông cho nhau. Người đời sau gọi giấc mộng ngủ dưới hoa mai gặp người đẹp là giấc mộng La Phù. Chưa có thi nhân nào được diễm phúc dạo chơi dưới mai trên Hoàng Hoa sơn gặp được giai nhân, nhưng có rất nhiều người thích ngắm hoa mai nở trong nắng Xuân đã từng dừng bước trên đỉnh núi mai đẹp này.

Cách núi Hoàng Mai sơn độ một cây số còn có một rừng mai có tên là rừng mai Phước Hải. Mùa Xuân nơi đây hoa mai nở vàng khắp vùng. Hoa mai ở đây khác với hoa mai trên núi Hoàng mai. Mai trên núi là một loại mai trộn lẫn giống mai núi với mai rừng. Cánh hoa mai có nhiều tầng, nhụy hoa phơn phớt đỏ lẫn với sắc vàng cố hữu của nhụy hoa mai vàng. Hương mai nồng đượm nên hưong mai từ núi cao thường bay thoảng khắp bầu trời Nha Trang. Trong đêm ba mươi Tết, du khách đứng trên tháp Bà thường nghe thoảng trong gió mùi hương của nhang, trầm lẫn với hương nhẹ cả hương mai thoảng đến.

Rừng mai Phước Hải mọc thành từng đám, thuộc loại mai biển nên cánh hoa thường to lớn, chỉ có một tầng và hoa đơm đầy cả nhánh, cành. Hương hoa thoảng chớ không nồng. Tuy nhiên vì hoa nở kín cả rừng nên hương mai cũng theo gió lan xa như hòa cùng với hương mai rừng nơi Hoàng Mai sơn. Trước kia rừng mai Phước Hải là một vùng hoang vắng ít người lai vãng và thường có dáu vết cọp từ núi Đồng Bò xuống Cho nên nhà thơ Thuần Phong Trần Khắc Thành có câu:

Mã Vòng đêm vắng ma trêu nguyệt
Phước Hải Xuân về cọp thưởng mai

để nói lên cảnh thơ mộng và vắng vẻ về mùa Xuân của Nha Thành trước đây.

Mai ở rừng mai Phước Hải hằng năm đều bị khách Nha Thành chặt về cắm bình đón Tết. Tuy nhiên rừng mai không bị tàn phá cho đến khi có cuộc di cư năm 1954 vùng Phước Hải được quy hoạch thành một khu phố có tên là khu phố mới thì các khóm mai được thay bằng các dãy nhà đơn sơ và thay đổi theo thời gian để hôm nay trở thành một khu phố khang trang.

Mai trên núi Hoàng Mai Sơn bị hủy diệt trong cuộc chiến tranh giữa hai nhà Nguyễn Gia miêu và Nguyễn Tây sơn. Trong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm của phong trào Cần vương Khánh Hòa, Hoàng Mai Sơn lại bị chiến tranh hủy hoại khi giặc Pháp tấn công nghĩa quân do Bình Tây đại tướng quân Trịnh Phong trấn đóng trên núi Hoàng Mai. Giặc Pháp đã dùng thuốc súng đốt phá toàn thể cây cối trên núi. Mai vàng đã tuyệt chủng từ đấy. Hiện nay, người dân Nha Trang mỗi khi đón Tết phải đến tận các thôn ngoại ô thành phố hoặc đến tận huyện Diên Khánh, Cam Lâm và các ven rừng để mua mai. Nơi thôn xóm ngoại ô thành phố hiện nay vẫn còn những khóm mai cao tuổi được các nghệ nhân thích chơi hoa mai vun tưới chăm sóc, ngập tràn hoa mỗi lúc Xuân về. Đó là các khóm hoa mai sống trong thôn xóm cùng với sự chăm sóc, được bón phân, tưới nước hằng ngày để khi Xuân đến lại nở hoa vàng thắm cùng đón Xuân với con người.

Ngày xưa mai mọc trên núi trong rừng, ven biển thành rừng, thành bãi. Ngày nay mai được chăm sóc trong vườn, trong chậu, được uốn nắn theo nhiều kiểu dáng hợp thời. Tuy nhiên có một nơi, còn một khóm mai có nguồn gốc của mai Hoàng Mai Sơn. Đó là khóm mai mọc trên một hải đảo cận kề dãy núi Cù Lao. Khóm mai này không biết mọc nơi hải đảo khi nào, chỉ được biết rằng khóm mai này được phát hiện từ năm 1960. Khi đó khóm mai này đã là một khóm lão mai. Người phát hiện ra khóm lão mai này đã chăm bón cho đến hôm nay là nhà sư Thích Viên Mãn trụ trì chùa Từ Tôn trên hải đảo Hòn Đỏ. Khóm mai này mọc ngay trên đỉnh đảo nhìn xuống bến đò. Chung quanh không một bóng cây, cành không khẳng khiu như các cây lão mai mà ta đã từng thấy, nhưng hoa lại đặc biệt giống hệt loại mai sống trên núi Hoàng Mai: sắc vàng tươi thắm và hương thơm dịu dàng. Một điều kỳ lạ nữa là khóm mai trên đảo Hòn Đỏ không nở hoa vào mùa Xuân như các loại mai khác trên khắp vùng trời Việt Nam. Khóm mai trên đảo Hòn Đỏ không nở vào mùa Xuân mà lại nở vào đầu mùa Hạ. Đầu tháng tư âm lịch thì mai tự nhiên rụng lá và đến ngày rằm tháng tư thì hoa nở vàng đầy cành. Hoa nở đúng vào ngày Phật Đản. Nở được 10 ngày thì hoa tàn dần và còn để lại các nụ hoa héo trên cành.

Người viết bài này chưa được trông thấy khóm mai nở hoa vào ngày Phật Đản mà chỉ nghe vị sư già Thích Viên Mãn kể lại. Mong rằng ngày rằm tháng tư năm nay có được thiện duyên ngắm khóm mai vàng nở muộn vào cuối Xuân.
( Quách Giao )
DIEU DUC
 
Posts: 9377
Images: 3013
Joined: Fri Jul 09, 2010 11:25 pm
Has thanked: 18170 times
Have thanks: 12235 times

Re: Ngày Tết nói chuyện Hoa Mai

Postby DIEU DUC » Thu Jan 25, 2018 2:58 pm

Hoa Mai ngày Tết

Image

Mỗi năm cứ vào độ cuối đông, khi Tết sắp về là hoa mai bắt đầu nở. Cái duyên keo sơn giữa Mai và Tết như đã được thiên nhiên an bài đâu từ thuở kiếp xa xăm. Nhưng ta phải nói rằng mai là một loại cây đặc biệt của châu Á. Mai đẹp không những ở hoa mà còn ở cành cây mà người chơi mai thường gọi là “cái thế”. Cành mai có những nét ngoặc rất bất ngờ: đã kỳ cổ lại cương nghị, xương kính; những đường uốn cong dịu dàng; những nét đâm ngang những cành sổ dọc rất mạnh. đang thế đi ra cành mai bỗng ngoặc trở lại một cách đột ngột, bất ngờ làm cho con mắt người thưởng thức phải đổi hướng một cách thích thú; rồi bỗng cành mai lại chĩa vút lên không và giữa một cái ngoặc rất “chướng” đó lại bỗng nở ra một cành hoa vàng rất đột ngột, lại có cành tưởng là chĩa về bên trái thì thình lình ngoạc xuống không báo trước, rồi lại chĩa về bên phải như làn chớp xẹt và trên đó mang cả một chùm hoa mãn khai chen lẫn hàm tiếu và búp hoa chưa trổ. Thực lạ lùng! Thế nhưng chưa hết.

Người chơi hoa còn thưởng thức cả những màu nơi cành mai và cả những địa y, cả một số rêu đậc biệt bám vào cành hoa. Phải nói những màu ở cành mai là những màu rất đặc biệt mà chỉ có thiên nhiên mới có thể cấu tạo nỗi. Một vệt màu đen, một đám màu da cam, một khoảng mà trắng xanh phớt nhẹ được phối hợp điều hòa nói lên cái tuổi tác của cành hoa mà người chơi hoa rất ca ngợi “lão mai”. Những lộc lá non trên cành hoa cũng đươc người thưởng mai rất để ý. Màu lục non xanh trong như ngọc từ trong những bút hình móng gà tỏa ra. Những chùm lá non này đã trợ màu cho những chùm hoa vàng thêm ý nghĩa.

Người chơi mai thường tỉ mỉ để ý đến những cái búp trên cành mai: búp tròn mới nhú hạt cườm chính là những chùm hoa rực rỡ đang thời ẩn náu; còn những búp dài nhọn như móng chân gà là những lá non chưa đến kỳ xuất hiện. Cho nên khi chọn cành mai chơi Tết, người sành mai rất lưu ý đến hai loại búp này để biết cành mai có hoa nhiều hay ít… Bây giờ, tưởng đã đến lúc nói đến cái hương thơm của cây ma? Hoa mai rất thơm, nhưng rất khó thưởng thức hương mai bởi vì nó là một thứ “ám hưong”. Tiết trời càng lạnh, mai càng tỏa hương thơm ngát; nhưng nếu tâm người vọng động vì danh lợi quá thì khó lòng cảm được hưong mai?
Image


Mỗi độ Tết về, khắp cõi VN ai cũng chơi mai. Nhưng chơi mai thì nhiều mà hiểu mai thì chắc ít. Chơi mai, vì mai của dân Việt chính là mai của Huyền Quang Tôn Giả. Có mai là có xuân. Một cành mai cắm và lọ độc bình – bằng đất chứ không là bằng đồng bở nguyen do là vì kim khắc mộc – để ở chính giữa nhà là đã có môt mùa xuân rực rỡ, một cái Tết đầy hy vọng đang ngự trị trong gia đình.
Người ta chơi mai không phải chơi để thưởng ngoạn, để cho đẹp mà cành hoa mai ngày Tết còn biểu hiện cả cuộc sống gia đình trong năm mới sắp đến. Cành mai có “thế” đẹp cân đối hoa nở đầy đủ tươi có lá non trổ lộc là điềm hay cho gia chủ.
Image

Nếu có hoa sáu cánh hay hoa bốn cánh thì càng lại hay hơn. Người Việt đã đưa vũ trụ quan vào nhân sinh quan, một nhân sinh quan biến thành theo Dịch Lý của phương Đông. Một cành mai như thế phải có đủ cả thượng, hạ, tả, hữu. Theo chiều đứng phải biểu hiện được tam tài: thiên, địa, nhân, tức là phải có cái thế cân xứng : có ở dưới, có ở trên và ở giữa.
Theo chiều ngang phải có tiền hậu tả hữu, tức là cành hoa phải có “Cái thế” nào đó mà nhìn vào ngã nào cũng có hoa. Đó là nói về cấu tạo cành hoa. Còn về hoa thì có năm loại: một số hoa đã rơi cánh, xếp lá đài; một số rất nhiều đang thời thịnh khai; rồi phải có hoa đang hàm tiếu; hoa búp đang tiến triển và cuối cùng là nụ tròn mới nhú hạt cườm. Lá cần có ba loại: lá non hay đậm màu, bản lá mở rộng; lá non nẩy lộc phần này quan trọng nhất và sau hết là nụ lá hình móng gà… Nói chung sự hài hòa của cành, hoa, nụ, lá phải đến độ gần như tuyệt đối phải có.

Image

Cấu tạo cành mai biểu hiện cho không gian, cấu tạo hoa biểu hiện cho thời gian. Dòng đời trôi chảy tiếp tục từ quá khứ sang hiện tại. Quá khứ đã qua không còn quan trọng, hiện tại rực rỡ phấn chấn mới là hay. Phần hoa thịnh khai nở rộ trong ba ngày Tết thêm lá non nẩy lộc tươi mát mới là phần thiết yếu; các búp hoa, lộc lá cứ tiếp tục cái rực rỡ của thời thịnh khai ấy lại là phần trọng yếu nhất bởi nó là nguồn hạnh phúc, làm ăn phát đạt sung túc của gia đình trong năm mới đang lần lần đi tới với gia chủ.

(Sưu tầm)
DIEU DUC
 
Posts: 9377
Images: 3013
Joined: Fri Jul 09, 2010 11:25 pm
Has thanked: 18170 times
Have thanks: 12235 times


Return to Hình Linh Tinh

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest

cron